मराठी साहित्य – जीवनरंग ☆ परिधि… – सुश्री मीरा जैन ☆ (भावानुवाद) सौ. उज्ज्वला केळकर ☆

सौ. उज्ज्वला केळकर

?जीवनरंग ?

☆ परिधि… – सुश्री मीरा जैन ☆ (भावानुवाद) सौ. उज्ज्वला केळकर

सुश्री मीरा जैन

यवेळी गगनने आपली मैत्रिण श्रुती हिच्याबरोबर व्हॅलेंटाईन डे साजरा करायचा ठरवला. व्हॉट्स् अॅ पवर त्याने श्रुतीला मेसेज केला, `तुझी इच्छा असेल, तर आपण आज लाँग ड्रईव्हला जाऊ.’

श्रुतीने सहर्ष मान्यता दिली. थोड्याच वेळात दोघे लाँग ड्रईव्हवर निघाले. झाडा-झुडपांमधून गेलेला शांत, निवांत रस्ता, रस्त्यावरून सरपटणारी लक्झरी कार,  रोमँटिक गाणी,  मनातही रोमान्स चरम सीमेवर… अशात श्रुती अचानक म्हणाली, `गगन चल, परत जाऊ या.’

आश्चर्याने गगनने विचारले, `का ग? अद्याप आपण अर्धा प्रवाससुद्धा केलेला नाही.’

श्रुती हळुवारपणे म्हणाली, `मला वाटत नाही,  हा प्रवास पूर्ण व्हावा.’

तिच्या कानात आईचं बोलणं गुंजत होतं. जेव्हा ती नटून-थटून घरातून बाहेर पडताना आईला म्हणाली होती,  `आई मी जातेय.’  तेव्हा आईने तिला हे विचारलं नाही की कुठे चाललीयस?  तिचे एकंदर हाव-भाव बघून एवढंच म्हणाली, `इतकीही दूर जाऊ नकोस  की जिथून परतणं मुश्कील होईल.’

मूळ हिन्दी कथा – परिधि – मूळ लेखिका – सुश्री मीरा जैन

अनुवाद – सौ. उज्ज्वला केळकर

संपर्क – 176/2 ‘गायत्री’, प्लॉट नं 12, वसंत साखर कामगार भवन जवळ, सांगली 416416 मो.-  9403310170

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

Please share your Post !

Shares

मराठी साहित्य – जीवनरंग ☆ विसर्जन… लेखक – अज्ञात ☆ प्रस्तुती सुश्री नेहा जोशी ☆

? जीवनरंग ❤️

☆ विसर्जन… लेखक – अनामिक ☆ प्रस्तुती सुश्री नेहा जोशी

चहाचा कप हातात दिल्यानंतर तो सांगत होता… “अरे त्या वर्षी अप्पांच्या पायाला दुखापत झाली होती आणि मीही लहान होतो ऐनवेळी गाडीही मिळेना म्हणून अगदी चुकचुकतच पहिल्या माळ्यावरच्या हमीदभाईंना ‘विसर्जन तलावापर्यंत येता का ?’ असं अप्पांनी विचारलं होतं …

माईने ‘त्याला’ कशाला विचारलंत म्हणून प्रचंड चिडचिडही केली होती… पण सुट्टीचा दिवस म्हणून घरी असलेले हमीदभाई ‘अरे बाप्पाला माझ्या गाडीतून काय तुम्ही हुकूम केलात तर माझ्या खांद्यावरूनही नेईन’  म्हणत तडक टेम्पोची चावी घेऊन आले होते… 

परत आल्यावर अप्पांनी बिदागी म्हणून दिलेलं भाडंही त्यांनी नाकारलं…

अप्पांना अवघडल्यासारखं झालं. मग माईने आग्रहाने हमीदभाईंना पुरणपोळी आणि मोदक खाऊ घातले… पुढल्या प्रत्येक वर्षी विसर्जन करून आल्यावरच्या पंगतीला हमीदभाईंचं हक्काचं ताट राहिलं…

आम्ही चाळ सोडली .. वस्ती बदलली… आमची घरं बदलली… हमीदभाईंच्या गाड्या बदलल्या, पण त्यांनी विसर्जनाचा मान सोडला नाही.. आम्हीही तो दुसऱ्या कुणाला दिला नाही… कुठेही असले तरी नेमके विसर्जनादिवशी तासभर आधी आरतीला हजर असायचे…

“अगं मोदकांसाठी येतो तो” असं अप्पा हमीदभाईंना चिडवत माईला म्हणायचे… “

तुझा बाप्पा बरकत देतो रे मला… त्याच्या निरोपाला मी नसेन, असं होणारच नाही ” …

२६ वर्षं हे अखंड चालत राहिलं … तीन वर्षांपूर्वी अप्पा गेले, तेव्हापासून ते न जेवता फक्त मोदक घेऊन जाऊ लागले… पण त्यांना भाडं विचारण्याची माझी हिंमत आणि तेवढी ऐपत अजून झाली नाही…

या मे महिन्यात हमीदभाई आजाराने गेल्याचं कळालं होतं … आज विसर्जन आहे… काय करावं सुचत नाहीय… आज माझी स्वतःची गाडी आहे रे… पण त्यांच्या निरोपाशिवाय आमचा बाप्पा कधी गेलाच नाहीय रे… विसर्जनच करूच नये असं वाटतंय…

“आरती करून घ्या रे…” या माईंनी दिलेल्या आवाजाने नंतरची मधली कितीतरी वेळ शांतता मोडली…

आरती संपल्यावर ती सुरू असताना मघाशी जिन्यात अवघडून उभा असलेला माणूस दाराशी आला… सगळ्यांच्या हातात प्रसादाचा मोदक दिल्यावर माईंनी त्याच्याही हातावर मोदक ठेवला… त्यांने तो अदबीने घेत माईंना सांगितलं …  “बाप्पा विसर्जनाला न्यायचाय ना… गाडी लेके आया हूं… हमीद खान चा मी मोठा मुलगा.. अब्बानी सांगून ठेवलं होतं… ते नसले, तरी अप्पांचा गणपती आपल्याच गाडीतून न्यायचा… परंपरा आणि आपला मान आहे… म्हणून आलो होतो…”

माईंनी भरल्या डोळ्यांनी आणखी एक मोदक त्याच्या हाती दिला… जो कदाचित हमीदभाईंसाठी होता….

कसंय… शेवटी देव धर्माचा असला तरी उत्सव हा नात्यांचा असतो… त्यातल्या “माणसां”चा असतो.. इतकंच…!!

लेखक : अज्ञात…🙏 

संकलन : सुश्री नेहा जोशी

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ.उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

Please share your Post !

Shares

मराठी साहित्य – जीवनरंग ☆ झाडाची व्यथा… – सुश्री मीरा जैन ☆ (भावानुवाद) सौ. उज्ज्वला केळकर ☆

सौ. उज्ज्वला केळकर

?जीवनरंग ?

☆ झाडाची व्यथा… – सुश्री मीरा जैन ☆ (भावानुवाद) सौ. उज्ज्वला केळकर

सुश्री मीरा जैन

आपल्या वृक्षमित्राला उदास बसलेलं पाहून चिमणी चिवचिवू लागली, `काय झालं दोस्ता? तू इतका उदास का?

झाडानं व्यथित स्वरात उत्तर दिलं, `चिमणुताई मला या ठिकाणी खूप असहज आणि असहाय्य असल्यासारखं वाटतं.’ चिमणी हसत हसत पुन्हा चिवचिवली. `काय चेष्टा करतोयस दादा! तू तर किती नशीबवान आहेस. तुझ्या आस-पास रोज सफाई केली जाते. खत-पाणी सगळं कसं नियमितपणे आणि वेळेवर मिळतं. एकदम हिरवागार आणि स्वस्थ दिसतोस तू. तुझं एक पान तरी तोडायची कुणाची हिम्मत आहे का? चोवीस तास या बागेचा पहारेकरी लक्ष ठेवून असतो. मग तुला दु:ख कुठल्या गोष्टीचं? ‘

वृक्षाच्या डोळ्यातून अश्रू टपकले. भरल्या डोळ्याने तो म्हणाला, `पण माझे बहुतेक सगळे नातेवाईक या बागेच्या बाहेर राहतात ना? इथे मी एकटा…’

मूळ हिन्दी कथा – पेड़ की व्यथा – मूळ लेखिका – सुश्री मीरा जैन

अनुवाद – सौ. उज्ज्वला केळकर

संपर्क – 176/2 ‘गायत्री’, प्लॉट नं 12, वसंत साखर कामगार भवन जवळ, सांगली 416416 मो.-  9403310170

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

Please share your Post !

Shares

मराठी साहित्य – जीवनरंग ☆ तुझ्यासारखा तूच… – सुश्री मीरा जैन ☆ (भावानुवाद) सौ. उज्ज्वला केळकर

सौ. उज्ज्वला केळकर

?जीवनरंग ?

☆ तुझ्यासारखा तूच… – सुश्री मीरा जैन ☆ (भावानुवाद) सौ. उज्ज्वला केळकर

सुश्री मीरा जैन 

समीता आणि सुमीरच्या प्रेमाला ळूहळू रंग चढू लागला होता. आपली प्रेमभावना त्यांनी एकमेकांना बोलून दाखवली होती,  असं काही नाही, पण त्या दोघांनाही आतून ते जाणवलं होतं. येत्या व्हॅलेंटाईनच्या दिवसाची खूप स्वप्ने रंगवली होती समीताने. या दिवशी तो आपल्या प्रेमाचा उच्चार करेल, आपल्याला मागणी घालेल, याबद्दल खात्रीच होती तिला. ती सारखी व्हॉट्स् अॅरप हातात घेऊन बसली होती. सुमीरच्या आमंत्रणाची वाट बघत होती. पण संध्याकाळ सरत आली, तरी कुठलाही मेसेज नव्हता. इच्छा असूनही ती स्वत: पुढाकार घेऊ शकत नव्हती. यापूर्वी ते एकटे असे कधीच कुठे भेटले नव्हते.

व्हॅलेंटाईनचा दिवस सरला. व्हॉट्स् अॅीपवर हाय-हॅलो वगैरे काही झालं नाही. समीता साशंक होऊन बसली होती. `आपल्याला उगीचच वाटतय, त्याचं आपल्यावर प्रेम असावं. पण तसं नसणार, नाही तर काल त्याने मला भेटायला बोलावलंच असतं. पण नाही… नक्कीच त्याचं दुसर्यात कुणावर तरी प्रेम असणार. आजपासून त्याचं आणि आपलं नातं संपलं.’ तिला वाटत राहीलं.

रात्री काहीसा उशिराच सुमीरचा व्हॉट्स् अॅ्पवर मेसेज आला. काहीशा उदासपणेच तिने तो वाचला. मेसेज वाचताच तिच्या डोळ्यातून अश्रू वाहू लागले. मेसेज होता, `खूप इच्छा होती तुला भेटायची. मी माझ्या मनाला कसे काबूत ठेवले, ते माझे मला माहीत. जाणून-बुजूनच भेटलो नाही. तुझ्या- माझ्या विवाहात येणार्यात आडचणी आ वासून समोर उभ्या राहिल्या. वेगळे धर्म, आर्थिक स्थितील केवढी तरी तफावत या सगळ्यामुळे आपला विवाह नाही होऊ शकला तर?  मला वाटलं, निंदा-नालस्तीचा एकही डाग तुझं चारित्र्य कलंकित करू नये.’

सुमीताने, धर्म, आर्थिक स्तर भिन्न असतानाही सुमीरलाच जीवनसाथी म्हणून निवडले. कारण इतका पवित्र विचार दुसर्याआ कुणी क्वचितच केला असता.

मूळ हिन्दी कथा – ऩजरिया प्रेम का – मूळ लेखिका – सुश्री मीरा जैन

अनुवाद – सौ. उज्ज्वला केळकर

संपर्क – 176/2 ‘गायत्री’, प्लॉट नं 12, वसंत साखर कामगार भवन जवळ, सांगली 416416 मो.-  9403310170

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

Please share your Post !

Shares

मराठी साहित्य – जीवनरंग ☆ कथा – ‘मूर्ती’ काका… – लेखक- कौस्तुभ केळकर नगरवाला ☆ प्रस्तुती – पार्वती नागमोथी ☆

?जीवनरंग ?

 ☆ कथा – ‘मूर्ती’ काका… – लेखक- कौस्तुभ केळकर नगरवाला ☆ प्रस्तुती – पार्वती नागमोथी

हा सिलसिला  कधी सुरू झाला ? काही आठवत नाही. बहुतेक अनादी अनंत काळापासून…

अगदी मी लहान असल्यापासून. गणपती जवळ आले की, मूर्तीकाकांची आठवण यायची. मूर्तीकाकांचं खरं नाव ? बाप्पालाच माहिती. खरंच माहिती नाही. आम्हाला आपले दोघेही प्राणप्रिय. एक मूर्तीकाका आणि दुसरे गणपतीबाप्पा.

मूर्तीकाका, कसबा पेठेतल्या कुठल्यातरी वाड्यात रहायचे. म्युन्सीपाल्टीत कुठल्यातरी खात्यात कारकून. बालपण पेणला गेलेलं. मूर्तीकाकांचे वडील, गणपतीच्या कारखान्यात काम करायचे. हातात जादू. तीच जादू पुढच्या पिढीत झिरपत आलेली. गणपती जवळ आले की, मूर्तीकाकांची पंधरा दिवस रजा. सहज मिळाली तर ठीक…. नाहीतर विदाऊट पे.

कुंभारवाड्यातून शाडूची माती आणायची. बोहरी आळीतून रंगाचे डबे. वेगवेगळ्या साईजचे ब्रश. दोन खोल्यांचं त्यांचं घर. बाहेरच्या खोलीत रंगशाळा अवतरायची.

गणपती यायच्या आठवडाभर आधी. बाबांचं बोट धरून, मी मूर्तीकाकांकडे.” नानू , या वेळी  विठ्ठलू गणपती हवाय रे बाबा. आण्णांची फार इच्छा  आहे. ” बाबांची फर्माईश.

” तुम्ही सांगतलोत तसो करतो बाबानू.”

मी आपला मूर्तीकाकांकडे बघत बसायचो. चट्टेरीपट्टेरी पायजमा. बाह्यांचा गंजीफ्राॅक. त्यातून डोकवणारं जानवं. गंजीफ्राॅकवर रंगपंचमी. नाकावरनं ओघळणारा चष्मा. आणि घड्याळ विसरलेला हा विश्वकर्मा. मूर्तीकाका मान वर न करताच ऊत्तर द्यायचे. त्यांचे हात , डोळे , मेंदू सगळे त्या मातीच्या गोळ्यावर फोकस करणारे. बघता बघता त्यातून गणेशु प्रगटायचा. तल्लीन होणं म्हणजे काय ? खरंच मूर्तीकाकांकडनं शिकावं. कामातून खरा आनंद. आनंद सृजनाचा. निर्मितीचा. अफलातून असावा. आत्ता पटतंय. ज्यातून आनंद मिळतो, भान हरपायला होतं, ते काम करावं.

आम्ही आपले आयुष्यभर  पाट्या टाकणार आॅफीसात. गणेशचतुर्थीच्या आदल्या दिवशी  आम्ही  मूर्तीकाकांकडे. आत पंचवीस गणपती अवतरलेले. स्वर्गसुख. काय एकेक मूर्ती असायची, डोळे भरून पहायची. आखीव, रेखीव, सुबक. अप्रतिम  रंगसंगती. सगळ्यात आवडायचे ते मूर्तीचे डोळे. कुठूनही बघा. असं वाटायचं, बाप्पा आपल्याचकडे बघतायेत. बाप्पांची कृपादृष्टी सदैव आपल्यावर आहे. बाप्पा गालातल्या गालात हसतायेत सुद्धा. ‘काळजी नको, मी आहे पाठीशी…’

बाप्पांची ती आश्वासक नजर. बाप्पा दिसले की ऊत्साहाला ऊधाण. मनाच्या कानात, आनंदाचे ढोलताशे वाजायला लागायचे. ही सगळी मूर्तीकाकांची जादू. प्रत्येक मूर्ती घडवताना जीव ओतलेला. प्रत्येक मूर्ती म्हणूनच जिवंत. एकाही मूर्तीसाठी मूर्तीकाकांनी, कधी साचा वापरला नाही. प्रत्येक मूर्ती हाताने घडवायचे. जरा मोठा झालो. सायकल चालवता यायला लागली. गणपतीच्या आधी आठ दहा दिवस. रोज संध्याकाळी  मूर्तीकाकांकडे जाऊन बसायचो. त्यांचं ते मूर्ती घडवणं. रंगवणं… डोळ्यांची आखणी. तीच खरी प्राणप्रतिष्ठा. तो खरा जिवंत देखावा. मी तल्लीन होवून ते बघत बसायचो.

मला फार आवडायचं. मूर्तीकाका ठरवून पंचवीस मूर्ती घडवायचे. ठरलेली घरे. वर्षानुवर्षे. कुणाला एखादवर्षी वेगळी मूर्ती  हवी असेल, तर तसं. गणेशचतुर्थीच्या आदल्या दिवशी नावाची चिठ्ठी लावून, बाप्पा तयार असायचे. येणारा वाजतगाजत मूर्ती घेवून जायचा. जाताना काकूंकडे पैसे देवून जायचे. किंमत ? “देवाची किंमत कधीच करायची नसते…” मूर्तीकाका असंच म्हणणार.

मूर्तीकाकांकडच्या बाप्पापाशी, किमतीचं लेबल कधीच नसायचं. लोक अंदाजाने पैसे द्यायचे. मूर्ती  घेवून जाताना बघितलं, की मूर्तीकाकांचे डोळे  डबडबायचे. ‘लेक चालली सासरला’सारखा फील येत असावा.

अनंचतुर्दशीच्या दिवशी डोळ्यातला धबधबा, कधी गाली ओघळू  लागायचा कळायचं नाही. याचं सगळं क्रेडीट मूर्तीकाकांनाच. मूर्तीकाकांचा रवि. माझ्याच वयाचा. या सगळ्यापासून अलिप्त असायचा. बाहेरच्या खोलीत पुस्तकात डोकं खुपसून बसायचा. हुशार होताच. तुसडा वाटायचा. ठरवून आर्किटेक्ट  झाला. छान चाललंय त्याचं. कॅम्पात आॅफीस आहे स्वतःचं. मोठ्ठा फ्लॅट घेतलाय कर्वे रोडला. सगळे तिकडे शिफ्ट झालेत. कसब्यातली ती भाड्याची जागा आहेच. मूर्तीकाका आता पुढच्या वर्षी  रिटायर्ड होतील. अजूनही सायकल हाणत कसब्यात जातात. गणपतीशाळा चालूयं. मधे एकदा रवि भेटला होता. ” तुमचा बाप्पा आवडता असेल, मला मात्र बिलकूल आवडायचा नाही. वेड्यासारखे वागायचे बाबा. पंधरा पंधरा दिवस बिनपगारी रजा. त्यापायी प्रोमोशन नाही. आईची खूप ओढाताण व्हायची. लोक पैसे द्यायचे, त्यातनं मटेरियलचा खर्चही भागायचा नाही. यांच्या मूर्ती बघून बर्याच लोकांनी साचे बनवले. गणपतीचे कारखाने काढले. गब्बर झाले . आम्ही आपले तसेच…”

खरंय.

रविचं बरोबर आहे.

” आता ठीक चाललंय ना तुझं..? बाप्पाची कृपा.” मी म्हणलं.

” कौ, माझाही बाप आहे तो. मलाही वाटतं, त्यानं आरामात रहावं. धावपळ कमी करावी. पण काय करू ? आमचा गणेशयाग काही थांबत नाही अजून..” एवढं बोलून  रवि निघून गेला.

दोन दिवसापूर्वी. कुहूला घेऊन मूर्तीकाकांकडे. आत रवि बसलेला. मूर्तीवर शेवटचा हात फिरवीत होता.

रविच्या हातात ब्रश….? मी पहिल्यांदा  बघितला. ” कौ बाप्पा वाट बघतायेत.” दुसर्या रांगेत, माझ्या नावाची चिठ्ठी असलेला बाप्पा. माझी वाट पाहणारा. मनप्रसन्न. बाप्पा मोरया. एकदम रवि गळ्यात पडून रडायला लागला.

” तीन आठवड्यापूर्वी  बाबा गेले रे. एकदम अॅटॅक आला. मी शेजारीच होतो. माझा हात हातात घेवून म्हणाले. ‘वर्षातले पंधरा दिवस देशील मला ? हे देवाघरचं काम थांबता कामा नये.’ आयुष्यात कधीही मातीला हात लावला नव्हता. तरीही…, पटलं.तो बाप्पा खरंच आहे रे, त्यानंच या मूर्ती माझ्याकडनं घडवून घेतल्या. खूप समाधान मिळालं या पंधरा दिवसात. माझा बाप, आयुष्यभर कळलाच नाही कधी. या पंधरा दिवसात समजला. तू मात्र लक्षात ठेव. बाबा नसले म्हणून काय झालं ?  तुझ्या घरचा बाप्पा इथूनच जाणार.”

माझ्या डोळ्यांना हाताचा वायपर पुरेना. थोड्या वेळाने  सावरलो. बाप्पांकडे डोळे  भरून बघितलं. डिट्टो तशीच मूर्ती. मूर्तीकाकांनी घडवल्यासारखी. बाप्पा तुस्सी ग्रेट हो… शेजारी कुहू जरा अवघडलेली. ” बाबू ते मूर्तीकाका कुठे आहेत ? त्यांना बघायला तर मी आलेय इथे. ” रविनं कुहूचा पापा घेत, तिला कडेवर घेतलं.

” आजपासून मीच तुझा मूर्तीकाका…..! “

बाप्पा  मोरया  !

लेखक- कौस्तुभ केळकर नगरवाला

प्रस्तुती- सुश्री पार्वती नागमोथी

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

Please share your Post !

Shares

मराठी साहित्य – जीवनरंग ☆ सांताक्लॉज… – सुश्री मीरा जैन ☆ (भावानुवाद) सौ. उज्ज्वला केळकर

सौ. उज्ज्वला केळकर

?जीवनरंग ?

☆ सांताक्लॉज… – सुश्री मीरा जैन ☆ (भावानुवाद) सौ. उज्ज्वला केळकर

सुश्री मीरा जैन 

सांताक्लॉजला बघताच गरीब वस्तीतल्या त्या सगळ्या मुलांमध्ये आनंदाच्या लाटा उसळल्या. काही क्षणात तिथल्या सगळ्या मुलांच्या हातात सुंदर सुंदर भेटी होत्या. बिल्लूने मात्र या भेटी घेण्यास नकार दिला. सांताक्लॉजने अतिशय प्रेमाने विचारले, `बेटा तुला या भेटी का नकोत? काय कारण? तुला हवय तरी काय?’

बिल्लू अतिशय भोळेपणाने म्हणाला, `मला भेटवस्तू नकोत. त्यापेक्षा तुम्ही मला सांताक्लॉजच करा ना!’

सांताक्लॉज बनलेल्या पीटरने विचारले, `बेटा, इतक्या चांगल्या भेटी सोडून तुला सांताक्लॉज का व्हावसं वाटतय?’

बिल्लू प्रथम गप्प बसला, पण पीटरने पुन्हा पुन्हा विचारले, तेव्हा तो म्हणाला, `अंकल मला खूप थंडी वाजते. मी डोक्यापासून पायापर्यंत लोकरीचे कपडे कधी घातलेच नाहीत. फक्त त्यासाठीच… ‘

मूळ हिन्दी कथा – सांता क्लॉज – मूळ लेखिका – सुश्री मीरा जैन

अनुवाद – सौ. उज्ज्वला केळकर

संपर्क – 176/2 ‘गायत्री’, प्लॉट नं 12, वसंत साखर कामगार भवन जवळ, सांगली 416416 मो.-  9403310170

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

Please share your Post !

Shares

मराठी साहित्य – जीवनरंग ☆ लघुकथा – चाकोरी ☆ सुश्री अरूणा मुल्हेरकर☆

सुश्री अरूणा मुल्हेरकर

? जीवनरंग ❤️

☆ लघुकथा – चाकोरी ☆ सुश्री अरूणा मुल्हेरकर ☆ 

“हॅलो!वैशू,मी सुलू बोलते.””बोल सुलू.कशी आहेस?”

वैशाली आणि सुलज्जा दोघी अगदी जिवाभावाच्या मैत्रीणी…!माॅंटेसरीपासून ते अगदी पदवीधर होईपर्यंत एकच शाळा,एकच काॅलेज…!आता पन्नाशीला आल्या असतील पण मैत्री तशीच अजूनही टिकून आहे.

“अग कशी आहेस काय?आठवण आहे ना तुला?ह्या शनिवार/रविवार दोन दिवस आपला काॅलेजचा गृप अलिबागला रविच्या फार्म हाऊसवर जातोय…! Re union आहे न आपले…!”हो आहे ग माझ्या लक्षात,पण खरं सांगू का शनिवार रविवार मला नाही जमणार.”

वैशालीचं हे नेहमीचेच आहे.आधी हो म्हणेल आणि नंतर काहीतरी कारण सांगून माघार घेईल.

वैशाली अतिशय हुषार…!शाळेत,काॅलेजमध्ये वक् तृत्व,कथा कथन,नृत्य सर्व स्पर्धांतून ती बक्षिसे पटकवायची…!आंतर्विश्वविद्यालयीन नाट्यस्पर्धेत डाॅ.कैलास या नाटकातील तिची आईची भूमिका किती गाजली होती…!

लग्नानंतर मात्र वैशाली पूर्णच बदलली. जयंत तिचा नवरा,सिव्हील इंजिनियर…! बांधकाम खात्यात चीफ इंजिनियर आहे .त्याची सरकारी नोकरी चांगली मानाची आणि तशी आरामाचीही.भरपूर सुट्या,रहावयास सरकारी घर,नोकर चाकर,फिरायला सरकारी गाडी,सगळी सुखे होती वैशालीला. तरीसुद्धा ती कुठेतरी हरवल्यासारखी वाटायची. तिच्या चेहेर्‍यावरची टवटवी,तो आत्मविश्वास,तो एकप्रकारचा स्पार्क

निघून गेला होता.तिचे विश्व आता फक्त नवरा, मुले आणि घर या भोवतीच फिरत होत. जयंतला,तिच्या नवर्‍याला ती एकटी कुठे गेलेली आवडतच नसे.

काॅलेजचे दिवस संपले, आता संसाराची जबाबदारी हे येवढेच तिचे कर्तव्य असे त्याचे विचार होते. वैशालीनेही हे जीवन कोणताही विरोध न करता स्वीकारले होते. नाही ना आपल्या नवर्‍याला आवडत,मग उगीच त्यावरून वादंग कशाला अशी मनाची समजूत करून ती घरात समाधान,शांती राखण्याचा प्रयत्न करीत होती.

आज सुलूचा फोन आला आणि तिच्या मनाच्या खोल कोपर्‍यात कुठेतरी तिला वेदना जाणवली.

“इतकी वर्ष्ये झाली आपल्या लग्नाला,अजून किती काळ हे असं गुरफटून रहायचं?मुलंही आता चांगली मोठी झाली…!एक मी सोडून सगळेच त्यांना जे हवं ते करतात,त्यांना जसे वागायचे तसे वागतात…! जयंतचे मित्र,त्याच्या पार्ट्या,रविवारी उशीरापर्यंत चालणारे रमी,पोकरचे डाव…!मी तेवढे सगळ्यांचे चहा पाणी आणि नाश्ता करत बसायचे…!मुलांचेही तसेच! केव्हाही कुठेही जाणार,कधीही येणार…!त्यांच्या आवडीचा स्वयंपाक करावा,त्यांची वाट पहात बसावे आणि घरी येऊन आता भूक नाही,आम्ही बाहेरूनच खाऊन आलो असे त्यांनी सांगावे.माझी कोणालाच फिकीर नाही.

एकेक नुसते फर्मान सोडतात.त्या दिवशी मुलगी सांगून गेली,’आई,संध्याकाळी माझ्यासोबत माझ्या पाच मैत्रीणी येणार आहेत. फक्कडशी पाव भाजी कर.तुझ्या हातची पाव भाजी त्यांना फार आवडते…!’ आहे का आता. आई हक्काची…! तिला गृहीतच धरायचे…! आईचंही वय वाढत चाललंय,तिला झेपेल का,तिची दुसरी काही स्वतःची कामे असतील का,तिच्या काही इच्छा आकांक्षा असतील याची कोणालाच जाणीव नाही.त्यांच्या लेखी आईला फक्त येवढेच काम…!

मुलाच्या खोलीत जाऊन बघावे तर हा पसारा…! पुस्तके टेबलावर अस्ताव्यस्त पसरलेली, पलंगावर कपड्यांचा ढीग…!कोणते धुवायचे कोणते ठेवायचे कशाचा पत्ता नाही. पुन्हा एखादी गोष्ट मिळाली नाही तर आईच्या नावाने ठणठणगोपाळ…!”

“सुलू म्हणते तेच बरोबर आहे.ह्या सगळ्याला मीच जबाबदार आहे.मीच मुलांना मोठे होऊ दिले नाही.नको तेवढे लाड केले,आता माझ्याच अंगाशी आले.सतत माझ्या पंखाखाली गोंजारत बसले.”

“नाही.आता बास…! ह्या चाकोरीतच नाही फिरायचे. हे काटेरी कुंपण तोडायचेच.सगळी कर्तव्ये पार पाडली,घराकडे लक्ष ठेवत ठेवत स्वतःसाठीही जगायचे.स्वतःचा आनंद शोधायचा.”

वैशालीने सुलूला फोन लावला.”सुलू, मी येणार आहे ग अलिबागला….!”

©  सुश्री अरूणा मुल्हेरकर

डेट्राॅईट (मिशिगन) यू.एस्.ए.

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

Please share your Post !

Shares

मराठी साहित्य – जीवनरंग ☆ शिशिर सरला… भाग – 2 – लेखक – श्री व्यंकटेश देवनपल्ली ☆ प्रस्तुती – श्री मेघ:श्याम सोनवणे☆

? जीवनरंग ?

☆  शिशिर सरला… भाग – 2 – लेखक – श्री व्यंकटेश देवनपल्ली ☆ प्रस्तुती – श्री मेघ:श्याम सोनवणे ☆  

(तुम्ही असं फ्लॅट भाड्याने घेऊन राहिलात तर माझ्या मनाला यातना होतील. सध्या पुण्यातच आपल्या घरी राहा.” ) – इथून पुढे —-

त्यावर वसंता काही बोलला नाही. सकाळी उठून निघण्यासाठी तयार झाला आणि चहा घेऊन बाहेर पडला. हळूहळू पावलं टाकत तो बस स्टॅंडकडे निघाला. अचानक पावसाची भुरभुर सुरू झाली. कुठंतरी आडोसा शोधत होता. शेजारीच एका प्रोजेक्टचं काम सुरू होतं. काही फ्लॅटमधून लोकांची उपस्थिती जाणवत होती. 

वसंता सरळ तिथल्या ऑफिसमधे जाऊन पोहोचला. चौकशी केल्यावर सिनियर सिटीजन्ससाठी वन रूम कीचनचे फ्लॅट्स विक्रीस असल्याचं कळलं. तसंच काही फ्लॅट्स जुजबी भाड्याने उपलब्ध होते. “काका दोन मिनिट थांबा. मी फोन करून बघतो. मालकांना यायला किती वेळ लागेल ते विचारून घेतो.” असं नम्रपणे सांगून तिथल्या तरूणाने फोन लावला. त्याचा फोन होईपर्यंत वसंता बाहेरच थांबून राहिला. 

मालक दहा पंधरा मिनिटात येत असल्याचं सांगून त्यानं केबिनमध्ये बसायला सांगितलं.  केबिनचं दार लोटताच भिंतीवर प्रोजेक्टचा एक भला मोठा फोटो होता. शेजारीच एका दांपत्याचा फोटो होता. 

वसंताची नजर धूसर झाल्यानं, फोटो स्पष्ट दिसत नव्हता. त्यानं जवळ जाऊन पाहिलं आणि चपापलाच. तिथल्या स्वीपरला त्यानं त्या फोटोबाबत विचारलं. “काका हेच आमचे मालक आणि मालकीण आहेत!” त्या स्वीपरनं मोठ्या कौतुकानं सांगितलं.

वसंता तिथून पटकन बाहेर पडला. सिक्युरीटीवाल्यानं थांबवलं. “काका, फक्त थोडा वेळ थांबा. ते निघालेच आहेत. इथे तुमच्यासारखे कित्येक वृद्ध लोक राहतात. ज्यांना आवश्यक असेल त्यांना जेवणाचे डबे आणि वैद्यकीय सेवाही पुरवली जाते. अर्थात त्याचा वेगळा चार्ज पडतो. पण वृद्धांची इतकी कोण देखभाल करतो हो? आमचे मालक आणि मालकीण खूपच कनवाळू आहेत.”  

“आता आलोच” असं म्हणून वसंता थेट बसस्टँडवर येऊन पोहोचला. स्वत:च्या जावयाने आणि लेकीने आपल्या डोळ्यांत अशी धूळ झोकावी ह्याचा त्याच्या मनाला चटका लागला. आणखी एक मार्ग बंद झाला.

आता अमेयला फोन करावा आणि सरळ युएसला जाऊन किमान सहा महिने तरी राहून यावं, असा विचार करतच वसंता घरी आला. लगोलग अमेयला फोन लावून नातवांना येऊन भेटण्याची इच्छा प्रदर्शित केली. त्यावर “बाबा, सध्या इथं क्लायमेट बरं नाहीये. तुम्हाला त्रास होईल. पुढच्या वर्षी बघू कधीतरी.” मुलानं गंभीरपणे सांगितलं आणि फोन ठेवला.   

वसंता विमनस्क मनस्थितीत जवळच्या बागेत जाऊन नेहमीच्याच बेंचवर विसावला आणि आपल्याच विचारात गढून गेला. थोड्याच वेळात, एक तरूण येऊन शेजारीच बसला आणि त्यानं आवाज दिला, “काका कसे आहात? मला तुमच्याशी बोलायचं होतं म्हणून इकडे आलोय.” 

वसंता भानावर येत कसंबसं बोलला, “ शेखर, तू इकडे कसा? आणि हो, तू काय बोलणार आहेस ते मला ठाऊक आहे. बॅंकेतल्या लोनबद्दलच ना? मी पैसे भरून टाकेन. तू त्या कर्जाला जामीनदार आहेस. मी तुला कसलीही तोशीस लागू देणार नाही. कळलं?” 

“ काका, मला तुमच्या ऋणातून काही अंशी का होईना मुक्त व्हायचं होतं, म्हणून मी त्या कर्जाची संपूर्ण रक्कम भरली आहे. मी आता तुमच्याकडे एक विनंती करायला आलोय. मी काही वावगं बोललो असेन तर मला माफ करा. कॅटरॅक्टचं ऑपरेशन झाल्यावर, तुम्ही फक्त ऑफिसात येऊन बसा. क्लाएंट्स हॅन्डल करा. ज्युनियर्सना मार्गदर्शन करा आणि….” 

“ नको, शेखर. हा तुझा मोठेपणा आहे. मुळात माझा हातगुणच वाईट आहे. किती कष्टाने मी अमेयला शिकवून एवढं कर्तृत्ववान केलं, तो निष्ठुर झालाय. ठेवी मोडून, कर्ज काढून ज्या लेक जावयाला मायेने मदत केली त्यांनी माझ्याशी खोटं बोलून मला दगा दिला. मी तुझं काय भलं करू शकणार आहे सांग?”

“ काका, अहो ज्या कोणाला तुमच्या शुभंकर हातांचा स्पर्श होतो त्यांचं सोनं होऊन जातं. इतरांचं माहीत नाही पण माझ्या व्यवसायाची भरभराट तर तुमच्याच सानिध्यात, तुमच्या सावलीतच झालेली आहे.”

काही वेळ स्तब्धता पसरली. अचानक थंड वार्‍याचा एक मुजोर झोत आला. शिशिर ऋतुच्या आगमनानं, पिवळी वाळलेली कितीतरी पानं भिरभिरत उडाली. वसंता खिन्नपणाने म्हणाला, “ पाहिलंस, शेखर? अशीच पानगळ माझ्या जीवनातदेखील सुरू झालेली आहे. नात्यांची पानं अलगद गळून पडताहेत. मायेची फुलंही कोमेजून जात आहेत. मी लवकरच या झाडांच्यासारखाच पूर्णपणे निष्पर्ण होऊन जाईन.” 

“ काका, आयुष्याच्या शेवटी एक रम्य संध्याकाळ असावी, असं प्रत्येकाला वाटतं. याच कातरवेळी सगळे हिशेब मनाच्या पटलावर आपोआप उमटायला लागतात. तुम्ही केवळ नात्यातल्या पानगळीने निराश झालात. पानगळीनंतर झाडांना पुन्हा पालवी फुटते हा निसर्गक्रम आहे. मला सावली देणारी दोन्ही झाडेच उन्मळून पडली. तुम्हाला माहीत आहे, गेल्या वर्षभरात मी आईबाबांच्याविना पोरका झालोय. मी काय म्हणावं?” —- वसंताकडे त्याचं उत्तर नव्हतं. 

“ आता शिशिर सरला आहे. पानगळ होऊन गेलीय. हा मधला काळ म्हणजे आपल्या आयुष्याच्या वळणावर थबकलेलं एक पाऊल होतं, असं समजू या. काका, मी एकटा पडलोय. माझ्यावर आणखी एक उपकार करा. माझ्या मुलांचे आजोबा म्हणून माझ्या घरीच राहायला या… तुमच्या आणि माझ्या आयुष्यात पुन्हा एकवार हिरव्याकंच पानांनी बहरत जाणारा वसंत ऋतू नक्की येईल. काका नाही म्हणून नका..” असं म्हणत शेखरने पाणावल्या डोळ्यांने दोन्ही हात जोडले.    

शेखरचे दोन्ही हात हातात घेऊन त्याला पाठीवर थोपटत, वसंताने होकारार्थी मान डोलावली. शेखर आनंदाने भारावून गेला. “ काका, उद्या सकाळी बॅग भरून तयार राहा. मी तुम्हाला न्यायला येतोय. पुढच्या आठवड्यात मोतीबिंदूच्या ऑपरेशनसाठी अपाइंटमेंट घेतोय.”  

वसंताला आता आयुष्यातल्या खऱ्या वसंत ऋतूची स्पष्ट चाहूल लागली होती….. !  

– समाप्त –

लेखक – श्री व्यंकटेश देवनपल्ली.

बेंगलुरू ९५३५०२२११२

प्रस्तुती : मेघ:श्याम सोनवणे

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

Please share your Post !

Shares

मराठी साहित्य – जीवनरंग ☆ शिशिर सरला… भाग – 1 – लेखक – श्री व्यंकटेश देवनपल्ली ☆ प्रस्तुती – श्री मेघ:श्याम सोनवणे☆

? जीवनरंग ?

☆  शिशिर सरला… भाग – 1 – लेखक – श्री व्यंकटेश देवनपल्ली ☆ प्रस्तुती – श्री मेघ:श्याम सोनवणे ☆ 

“काका, तुम्ही या फर्मला हवे आहात. मला तुमच्याकडूनच ऑडिटमधल्या खाचाखोचा कळल्या. या फर्मच्या सुरूवातीच्या काळात तुम्हीच तर या फर्मची सगळी जबाबदारी पेलली होती. हल्ली मात्र तुमच्याकडून वारंवार अकाऊंटिंगच्या एंट्रीज चुकताहेत. कारणं मी  समजू शकतो. काही काळ तुम्हाला विश्रांतीची गरज आहे. तुमची सॅलरी मात्र अव्याहत चालू राहील. माझं ऐका, लवकरात लवकर मोतीबिंदूचं ऑपरेशन करून घ्या. मी डॉक्टरांची अपॉइंटमेंट घेऊन ठेवतो. शुगर लेवल नियंत्रणाखाली आहे का, हे एकदा तपासून घ्या. ऑपरेशन कधी करायचं ते विचार करून काय ते मला सांगा.”  

“होय, शेखर माझ्याकडून चुका होत आहेत. कबूल आहे. एक लक्षात ठेव, मी पुन्हा कामावर आलो तरच सॅलरी घेईन, अन्यथा नाही.” असं बोलून वसंता खिन्न मनाने बाहेर पडला. सूर्यास्त व्हायला सुरूवात झाली होती. पक्ष्यांचा थवा चिवचिवाट करत घरट्यांकडे परतण्यासाठी आकाशात भरारी मारत होता. 

वसंताची पावलं मात्र घराकडं जायला तयार नव्हती. घरात वाट पाहणारं कोण आहे? त्याच पापुद्रे उडालेल्या चार भिंती? आजवर शेखरचा आधार होता. आज तोही तुटला. त्याला मी आता नकोसा झालोय. डोक्यात असंख्य विचारांचं मोहोळ उठलं होतं. त्याच विचारात त्यानं घरात पाऊल ठेवलं. सोफ्यावर डोळे मिटून बसला.  डोळ्यांसमोरून वीस वर्षाचा कालखंड सरकत जात होता.   

किरकोळ पोटदुखीच्या आजाराचं निमित्त झालं आणि सुमन आठवड्याच्या आत कायमची निघून गेली. आयुष्याचं चक्रच थांबल्यासारखं झालं. अमेय पंधरा वर्षाचा होता आणि शांभवी नऊ वर्षाची. वयाच्या पंचेचाळिसाव्या वर्षी विधुरपण आलं. कित्येकांनी पुनर्विवाहाचा प्रस्ताव मांडला. मुलांना सावत्रपणाची वागणूक नको म्हणून त्याने तो प्रस्ताव बाजूला सारला. 

मुलांचे आई-बाबा बनून त्यांच्या शिक्षणाकडे लक्ष द्यावे हेच वसंताचे एकमेव ध्येय होते. स्वतःचा फ्लॅट होताच, ‘दहा बारा हजाराच्या पेन्शनीवर आणि पीएफ, ग्रॅच्युईटीची मिळणारी रक्कम मुदत ठेवीत ठेवून व्याजावर कसं तरी भागवता येईल. कुठंतरी पार्ट-टाईम नोकरी करता येईल’ असा विचार करून त्यानं लगेच बँकेतून स्वेच्छानिवृत्ती पत्करली. मुलं शाळेत जाईपर्यंत वसंताचा वेळ कसा निघून जायचा ते कळायचं नाही. परंतु दुपारचा वेळ घालवणं त्याला अवघड जात होतं. संध्याकाळी मुलं आली की त्या दोघांचा अभ्यास आणि रात्रीच्या जेवणाची तयारी. हे सगळे करता करता रात्रीचे अकरा वाजून जायचे. 

एके दिवशी सकाळीच शेखर पत्ता शोधत घरी आला. वसंताच्या बॅंकेतल्या एका मित्राने त्याला पत्ता दिला होता. शेखरने नुकताच सीएचा कोर्स पूर्ण केला होता. अकाऊंट्स आणि ऑडिटसाठी मदत करण्याविषयी त्यानं प्रस्ताव मांडला. फावल्या वेळेत काम करता येणार होतं. वेळेचं बंधन नव्हतं. मुलांच्या पुढच्या शिक्षणासाठीदेखील पैसा लागणारच होता. वसंताने ते काम आनंदाने स्वीकारलं. शेखरचे काम जसजसे वाढत चालले तसे वसंताचे कामही वाढत चालले. 

काळ सरकत होता, काही वर्षातच अमेय इंजिनिअर झाला. त्याला अमेरिकेतील चांगल्या युनिव्हर्सिटीत अ‍ॅडमिशन मिळाली. त्या खटाटोपात वसंताच्या मुदत ठेवी कमी कमी होत गेल्या. मुदतठेवी काय आज न उद्या पुन्हा करता येतील. अमेयचे शिक्षण महत्त्वाचे होते.

दरम्यान शांभवी बीकॉम पास झाली. लगेचच तिच्यासाठी मुंबईत स्थायिक झालेल्या इंजिनियर मुलाचे स्थळ सांगून आले. सुहास एका प्रतिष्ठित कंस्ट्रक्शन कंपनीत नोकरी करत होता. नव्या मुंबईत त्याचा एक छोटासा फ्लॅट होता. वसंताने मुलीचे लग्न धुमधडाक्यात लावून दिले. त्यात वसंताची उरलीसुरली जमापुंजी संपुष्टात आली. 

अमेयला युएस मधे चांगली नोकरी मिळाली. त्याची होणारी पत्नी त्याला तिथेच भेटली. त्याच्या लग्नाचा सोहळा पुण्यातच पार पडला. अमेयने त्या धांदलीत देखील वसंताचा पासपोर्ट बनवून घेतला. ‘बाबा, तुम्ही फक्त मला सांगायचा अवकाश की मी तुम्हाला तिकीट पाठवून देतो’ असंही सांगायला तो विसरला नाही. 

वसंताला मात्र अमेरिकेत जाता येत नव्हते. कारणही तसंच घडलं होतं. जावयाने अचानक नोकरी सोडली. त्याला स्वत:चं प्रोजेक्ट लॉन्च करायचं होतं. त्यासाठी पाच लाखांची आवश्यकता होती. वसंताने बॅंकेकडून तीन लाखाचं पर्सनल लोन घेतलं आणि शेवटची दोन लाखाची मुदतठेव मोडून पाच लाखाची तजवीज केली. केवळ शेखरने जामीन दिला होता म्हणून एका दिवसात बॅंकेचं कर्ज मंजूर झालं. 

जावयाने कबूल केल्याप्रमाणे सुरुवातीचे दोन महिने नियमित हप्ते भरले. त्यानंतर जी जमीन घेतली होती ती वादातली होती असं कळलं. सुहास कामधंदा सोडून पैसे परत मिळावेत म्हणून खेटे घालत होता आणि लेक लहानसहान शिलाईची कामं करत घर चालवत असल्याचं कळलं. कर्जाचे हप्ते वसंताच्या बोकांडी बसले.     

लेकीची आठवण येताच वसंताने बॅगेत एक दिवसाचे कपडे भरले आणि लगोलग नव्या मुंबईकडे निघाला. ‘पुण्यात राहण्यापेक्षा लेकीच्या घराजवळच एखादी खोली भाड्याने घेऊन राहावं. अडीअडचणीला ती धावून येईल. एका माणसाच्या जेवणाची सोय करायला तिला कितीसे अवघड जाणार आहे. तिला दर महिन्याकाठी काही पैसे देता येतील,’ असा विचार करतच वसंता लेकीच्या घरी येऊन पोहोचला. 

जावयाने वसंताकडे निर्विकारपणे पाहिलं. एका शब्दानेही बोलला नाही. आजोबांना पाहून नातवंडे खुश झाली. “आजोबा, तुम्ही आमच्याकडेच रहा ना!” म्हणून आग्रह करत होती. तोच धागा पकडून वसंताने लेकीकडे विषय काढला. “शांभू बेटा, मी आता इथे जवळच एखादी खोली भाड्याने घेऊन राहीन म्हणतोय. तू काय म्हणतेस?”  

“बाबा, मी अजून जिवंत आहे. तुम्हाला खोली भाड्याने घेऊन राहायची काय आवश्यकता आहे? सध्या आमची ही जागा आम्हालाच अपुरी पडतेय. आम्ही टू बेडरूमचा फ्लॅट घेतल्यावर मात्र तुम्ही आमच्याकडेच येऊन राहा. तुम्ही असं फ्लॅट भाड्याने घेऊन राहिलात तर माझ्या मनाला यातना होतील. सध्या पुण्यातच आपल्या घरी रहा.” 

– क्रमशः… 

लेखक – व्यंकटेश देवनपल्ली.

प्रस्तुती : मेघ:श्याम सोनवणे

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

Please share your Post !

Shares

मराठी साहित्य – जीवनरंग ☆ काहीतरी ढासळलंय ! –  अज्ञात ☆ प्रस्तुती – सुश्री मंजुषा सुनीत मुळे ☆

सुश्री मंजुषा सुनीत मुळे

? जीवनरंग ?

☆ काहीतरी ढासळलंय ! –  अज्ञात ☆ प्रस्तुती – सुश्री मंजुषा सुनीत मुळे☆

आईनं विस्तवावर पळी चांगली कडक तापवली, अन बाहेरचं दार अर्धवट उघडत मुसळधार पावसाला चांगला सणसणीत चटका दिला ! ” मेल्या, आता तरी तोंड काळं कर तुझं !” चिडचिड करतच तिनं धाडकन दार लावून घेतलं.

आजचा सलग पाचवा दिवस ! अंगात यावं तसं पिसाळून कोसळतोय हा वरून. खाली ती भुई तरी कुठवर सोसणार? शेवटी तिनं पण हात टेकले. तसा हिरव्याकंच माळाला पायदळी तुडवत पाण्याचे लोटच्या लोट घराभोवतीनं दंगल करू लागले, आणि पावलाइतकं पाणी गुडघाभर कधी झालं कळलंच नाही.

आज तर जणू माजावर आल्यासारखा कोसळतोय पाऊस. दिवसभर बिचारी पन्हाळ उर फाटेस्तोवर पाणी ओकत होती. बाहेर कुत्री आडोशाला पार मुटकुळं करून गप पडून होती. अधूनमधून अंगावरचं पाणी झटकण्यापुरती काय ती अंग हलवायची. पाखरांचे तर हाल बघवत नव्हते. कोवळ्या झाडावरची कोवळी घरटी केव्हाच जमिनीनं झेलली होती. वळचणीला चार दोन साळुंक्या भेदरून बसल्या होत्या. परसात बांधलेल्या आडव्या बांबूवर एकच कावळा जमिनीकडे गोठून गेल्यागत बघत बसला होता. वर पत्र्यावर जणू ताशाची टिप्पर घुमावी तसा थर्रर्रर्रर्रर्रर्र आवाज लय धरून सुरूच होता.

दुपार कलंडली तसा पावसानं उजेडाला पार कंबरेत लाथ घालून हाकलूनच दिला. लगोलग माजघरात पहिले शिरला तो अंधार ! आईनं तोवर घाईघाईनं जेवणं, भांडी उरकून घेतलं होतं. आम्हा पोरांना सक्त ताकीद दिली होती की खबरदार खाटेवरून खाली उतराल तर ! तेवढ्यात पोतराजानं आभाळाच्या पाठीवर जणू कडाडकन आसूड ओढला. आई म्हणाली, ” नक्की जवळपास कुठंतरी वीज पडलेली दिसतेय. ह्यांची घरी यायची वेळ होईल आता, तेवढा तरी जरा थांबू दे रे पाऊस !”

घराला अंधारानं अजूनच मिठी मारली. आईनं देवापाशी दिवा लावायला घेतला. फडफडत ज्योत कशीतरी उजेड फेकत राहिली. उग्रट वासाच्या उदबत्तीसमोर देवाला मिटल्या डोळ्यांनी नमस्कार करत आमचं शुभंकरोती सुरू झालं. मला आवडायचं असं बसून सगळं म्हणायला. फक्त ते तेराच्या पुढचे पाढे म्हणजे अंगावर काटा यायचा. बाहेर धो धो कोसळणाऱ्या पावसाच्या आवाजातही आईचं लक्ष आमच्याकडे बरोबर होतं.  ‘ तेरी साती किती म्हणालास ?’ मग परत तेरा एके तेरा पासून सुरू ! पाऊस कोसळतच होता. आतापर्यंत घरातले ते चाळीसचे पिवळे बल्ब मरगळलेला प्रकाश घरभर शिंपडायला लागले होते. दाराशी आईने पेला उपडा करून ठेवला. बाहेर गेलेलं माणूस लवकर घरी येतं म्हणे !

पाऊस आता रंगात आला होता. तोच दार वाजलं. ओल्या कंच भिंतीत पाणी पिऊन फुगलेलं लाकडी दार भेसूरपणे किरकिरत उघडलं, दारात नखशिखांत भिजलेले वडील उभे ! हातातल्या छत्रीची पार दैना झालेली दिसत होती. आईने आधी जाऊन टॉवेल आणला नि म्हणाली, “आधी कपडे बदला, डोकं कोरडं करा, मी तोवर चहा ठेवते.” नेमके तेव्हाच लाईट गेले. वडिलांचा दरारा आणि बाहेरचा मिट्ट काळोख, एकदमच घरात शिरले. आईने पुढचं मागचं दार घट्ट लावून घेतलं. दोन्ही दारात एक एक चिमणी पेटवून ठेवली. प्रकाशामुळे ‘जनावर’ घरात शिरत नाही, त्यासाठी हा खटाटोप. वडिलांनी तोवर कपडे बदलून कंदील खाली काढला, अंगठ्याने वरची कडी उचलून अलगद काच बाहेर काढली. कपड्याने सगळी काजळी स्वच्छ पुसली. मग ते गोल बटण फिरवून वात थोडी वर घेतली. पेटवली, आणि परत सावकाश काच लावून कंदील स्वयंपाकघरात आणून ठेवला. हे काम दुसऱ्या कोणी केलेलं त्यांना मुळीच खपायचं नाही. काचेवर इतकी सुद्धा काजळी त्यांना चालत नसे. भोवतीभोवतीनं फिरणारे आम्ही मग कंदीलाभोवती जेवायला बसलो. जेवताना वाटेत कसं सगळीकडे पाणी भरलंय ते वडिलांनी अगदी रंगवून सांगितलं. आईचा चेहेरा अजूनच काळवंडला काळजीनं ! जेवता जेवता ती मधूनच ओल धरलेल्या भिंतीकडे आणि तग धरलेल्या कौलांकडे पहात होती.

पाऊस अजून तस्साच आदळतोय. कंदिलाच्या उजेडातच वडिलांनी अंथरुण घातलं. आईनं देवापुढचा दिवा शांत केला, देवाला नमस्कार केला अन येऊन आडवी झाली. तशी आम्ही पोरं तिच्या उजव्या डाव्या कुशीत जाऊन झोपलो. वडील उजवा हात डोक्याखाली घेऊन कुशीवर वळून झोपायचा प्रयत्न करत होते. पण पावसाचा कर्कश्श आवाज कोणालाच झोपू देत नव्हता.

साधारणतः तासभर असाच गेला असेल, तोच “धप्प” आवाज झाला. वडील लगेच उठले, कंदील मोठा केला आणि आवाजाच्या दिशेने स्वयंपाकघराकडे गेले आणि तसेच घाईघाई परत आले. आईला उठवलं, तिलाही दाखवलं, …स्वयंपाकघराच्या भिंतीची एक वीट खाली पडली होती. दोघांच्याही अंगाचा थरकाप उडाला. सत्तर वर्षाच्या जुन्या भिंतींनी गेले पाच दिवस पावसाशी घेतलेली झुंज आज कुठेतरी डळमळली. भिंतीची एक वीट कोसळली. दोघांनीही आम्हाला मुलांना उठवलं. आणि मधल्या खोलीत घेऊन गेले. तिथे आम्हाला झोपवून दोघेही तसेच काळजीनं बसून राहिले. पाऊस काही ऐकायला तयार नव्हता. डोळ्यात बोट घातलं तरी दिसणार नाही असा काळोख घराभोवती घिरट्या घालत होता. आणि पुन्हा एकदा आवाज आला, “धप्प, धुडुं !” वडील उठले तसं आई काळजीनं म्हणाली, 

“काही कुठं जाऊ नका बघायला, काय व्हायचं ते होऊ दे पण तुम्ही तिकडे जाऊ नका हो !” पण वडिलांना कुठला धीर निघतोय. ते हळूहळू जवळ जाऊन बघून आलेच. खोल आवाजात त्यांनी सांगितलं, “अजून चार विटा पडल्यात ! दाराची वरची बाजू मोकळी झाली गं !” बहुदा दोघांनीही डोळ्याच्या कडा पुसल्या असाव्यात. पण काळोखात सगळं लपवलं गेलं. मग त्यानंतर पाच दहा मिनिटांच्या अंतराने आवाज येतच राहिले, एक एक वीट पडतच राहिली. आम्ही जीव मुठीत घेऊन एकमेकांच्या आधारानं तसेच बसून होतो.

हळूहळू रात्र पुढे सरकत होती. पावसाचा जोर थोडा ओसरला होता. पूर्वेला झुंजूमंजू व्हायला लागलं होतं. अंधार थोडा विस्कटायला लागला होता. रात्र तर सरली म्हणून आई वडील सुस्कारा सोडतायत तोवर एकच मोठ्ठा आवाज झाला आणि छपरासकट सगळं स्वयंपाकघर जमीनदोस्त झालं. एवढ्यावरच पावसाचं समाधान झालं नाही म्हणून आतापर्यंत शाबूत असलेला व्हरांडाही एकाएकी ढासळला. सुदैवाने आम्ही बसलो होतो ती मधली खोली तेवढी अजून तग धरून होती. पण केव्हा काय होईल सांगता येत नव्हतं.

एकदाचं फटफटलं ! बाहेर माणसांची जरा चाहूल जाणवायला लागली. पाऊस सुद्धा ओसरला. तसे भीत भीत आम्ही सगळे तो पडक्या भिंतींचा ढिगारा ओलांडून बाहेर मोकळ्या अंगणात आलो. एव्हाना आमचं घर पडल्याची बातमी आजूबाजूला पसरली. कोणीतरी आम्हाला त्यांच्या घरी घेऊन गेलं. दिवस जरा वर आल्यावर आई वडील परत घराकडे गेले. घराच्या चारही बाजूच्या भिंती ढासळल्या होत्या. पण देवळीतला गणपती मात्र तसाच होता, सुरक्षित ! आईला त्याचंच खूप समाधान वाटलं.

त्यानंतर काही दिवस काकांच्या घरी राहिलो आम्ही. तोवर जुनं झालेलं हे पडकं घर पूर्णच पाडून सगळं पुन्हा नव्याने बांधायला घेतलं. ह्या सगळ्यात झालेलं कर्ज पुढचे अनेक पावसाळे पुरलं !

 पण आज एका गोष्टीचं आश्चर्य वाटतं की त्या रात्री जर आम्ही आसरा घेतलेली खोली सुद्धा पडली असती तर ? पण देवळीतला बाप्पा रात्रभर ती भिंत जणू धरून बसला होता आमच्यासाठी. रोज त्याच्यासमोर शुभंकरोती म्हणायचो न आम्ही, मग आमच्यासाठी तो एवढं तर नक्कीच करणार न !

आज इतक्या वर्षांनंतर बाहेर तस्साच पाऊस कोसळतोय ! लाईटही गेलेत. पण आता घरात इन्व्हर्टर आहे. काळोखाला इथे प्रवेशच नाही. भिंती मजबूत आहेत, ओल येतच नाही. फक्त शुभंकरोती तेवढी ऐकायला येत नाहीये. देवघरात इलेक्ट्रिकची समई चोवीस तास मिणमिणतेय, पण उदबत्ती मात्र लागतच नाही. धुराची एलर्जी आहे ! पूर्वीपेक्षा घर खूप भक्कम आहे आता,…….

 तरीसुद्धा काहीतरी ढाsसळssलंs sय ! 

काहीतरी     ढाss s स  ळ s s तं ss य !

— लेखक: अज्ञात..

संग्राहिका : मंजुषा सुनीत मुळे

९८२२८४६७६२

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

Please share your Post !

Shares