श्री सुनीत मुळे
इंद्रधनुष्य
☆ काळ मोजणारे मंदिर.. – लेखक / माहिती संग्राहक : अज्ञात ☆ प्रस्तुती – श्री सुनीत मुळे ☆
“घड्याळाचा शोध लागण्याच्या कित्येक शतकं आधी,
अंतराळात डोकावणाऱ्या दुर्बिणी तयार होण्याच्याही आधी,
इतकंच काय, युरोपला एक वर्ष 365 आणि सव्वा दिवसांचं असतं हे कळण्याच्याही फार आधी,
भारताच्या दक्षिण टोकावर, जिथे समुद्र आणि आकाश एकमेकांना भेटतात, तिथे एका महान आश्चर्यकारक मंदिराचा उदय झाला.
ते म्हणजे पद्मनाभस्वामी मंदिर.
अनंत नावाच्या नागावर चिरनिद्रेत पहुडलेल्या त्या प्रभूचे मंदिर.
ते केवळ भक्तीचे ठिकाण नाही;
तो दगडात कोरलेला एक महान टाइम मशीन आहे!
भाग १. दिवस मोजणारे खांब
मंदिराच्या लांबलचक कॉरिडॉरमध्ये प्रवेश करा आणि पहा.
तुमच्या समोर 365 खांब दिमाखात उभे आहेत.
ते बोलत नाहीत, ते हलत नाहीत.
पण ते काळ मोजत आहेत.
रोज सकाळी जेव्हा पूर्वेला सूर्य उगवतो, तेव्हा त्याचा प्रकाश पूर्वेकडील प्रवेशद्वारातून आत येतो आणि दररोज एका खांबाला स्पर्श करतो.
एका दिवसाला एक खांब, असे ते खांब वर्षाचे 365 दिवस मोजतात.
– – पण, तिथे एक ‘सव्वा खांब’ आहे.
तो अगदी लहान आहे, लपलेला आहे.
तीन वर्षे तो खांब सावलीतच राहतो.
पण केवळ चौथ्या वर्षी, म्हणजेच लीप वर्षात, सूर्याची किरणे त्या खांबाला पूर्णपणे प्रकाशमान करतात.
एक हजार वर्षांपूर्वीच आपल्या पूर्वजांनी दगडात गणित करून ठेवले होते की सौर वर्ष केवळ 365 दिवसांचे नाही, तर त्यात अतिरिक्त 6 तास आहेत!
भाग २. प्रभूच्या चरणांना स्पर्श करणारा सूर्य
वर्षातून दोनदा सूर्य एक चमत्कार घडवतो.
– 22 डिसेंबर (हिवाळी संक्रांती): सूर्याची किरणे गर्भगृहात प्रवेश करतात आणि पहुडलेल्या पेरुमलच्या डाव्या पायावर पडतात.
– 21 जून (उन्हाळी संक्रांती): तोच सूर्यप्रकाश सरकतो आणि पेरुमलच्या उजव्या पायाला स्पर्श करतो.
– विषू (संपात दिन): ज्या दिवशी दिवस आणि रात्र समान असतात, त्या दिवशी सूर्यप्रकाश पेरुमलच्या अंगठ्यावर पडतो – ना डावीकडे, ना उजवीकडे, अगदी मध्यभागी!
यासाठी किती अचूक गणित लागले असेल याचा विचार करा.
– – ही केवळ भक्ती नाही; ही स्थलाकृति आणि खगोलशास्त्राच्या विज्ञानाची सर्वोच्च पातळी आहे!
भाग ३. दरवाजे नसलेल्या 49 खिडक्या
मंदिराच्या गोपुराकडे पहा.
त्याला सात मजले आहेत.
आपल्या पूर्वजांनी त्याची रचना पर्वतासारखी केली आहे.
.. तो तुमच्या मणक्याचा नकाशा आहे!
जे खाली आहे ते मूलाधार आहे, जे वर आहे ते सहस्रार आहे.
या सात मजल्यांवर, प्रत्येक मजल्यावर सात खिडक्या, अशा एकूण एकोणपन्नास खिडक्या आहेत.
पण या खिडक्यांना दरवाजे नाहीत, पडदे नाहीत, काच नाही.
त्या नेहमी उघड्याच असतात.
यामागचे तत्त्वज्ञान काय आहे?
जेव्हा मनुष्य ज्ञानामध्ये जागृत होतो, तेव्हा त्याच्या संवेदनांचे दरवाजे (49 दरवाजे) दरवाज्यांशिवाय उघडे असले पाहिजेत.
काहीही अडवले जाऊ नये, काहीही नाकारले जाऊ नये.
संपूर्ण जग जसे आहे तसे स्वागत करणारी ही एक जागरूकता आहे.
भाग ४. पावसातही न भिजणारे गर्भगृह
केरळमध्ये मुसळधार पाऊस पडतो तेव्हा वारा जोरात वाहतो.
गोपुरातील सर्व एकोणपन्नास खिडक्या उघड्या असूनही, पाण्याचा एक थेंबही गर्भगृहात प्रवेश करत नाही!
हे कसे शक्य आहे? मंदिराची रचना तशी आहे.
बाहेरील हवा आणि आतील हवा यांच्यात दाबाचा फरक निर्माण करून, आपल्या पूर्वजांनी ‘व्हॅक्यूम बॅरियर’ तयार केले.
ते पावसाला आत येऊ देत नाही.
आतील रहस्य: बाहेरच्या जगात कितीही संघर्षाचा पाऊस पडला तरी, तुमच्या आतले ‘चित्सभा’ (गर्भगृह) नेहमीच कोरडे आणि शांत राहिले पाहिजे – हेच हे मंदिर शिकवते.
भाग ५. साप हा तुमचा शत्रू नाही
गर्भगृहात, पद्मनाभ स्वामी आदिशेषावर पहुडलेले आहेत.
त्या नागाला पाच फणे आहेत.
तो प्रभूच्या चरणाशी नाही; तो प्रभूच्या संपूर्ण शरीराला धारण करून आहे.
आपल्याला शतकानुशतके काय शिकवले गेले? की ‘साप’ ही खाली गुंडाळलेली एक शक्ती आहे, आपण तिला दाबून वर आणले पाहिजे.
पण हे मंदिर एक वेगळे रहस्य सांगते:
– – साप हा तुमचा शत्रू नाही; तो तुमचा पाया आहे!
तुमचा मणका हाच तो सर्प आहे.
तुमची जागरूकता हाच तो प्रभू आहे.
केवळ जेव्हा तुम्ही तुमच्या मणक्याला (सापाला) शत्रू न मानता, त्यावर विश्वास ठेवून विसंबता, तेव्हाच तुमच्या आतले ते परम ज्ञान जागृत होईल.
भाग ६. आपल्या काळाचे साक्षीदार
१. जागृत मुत्सद्दी
23 सप्टेंबर 2025 च्या पहाटे शशी थरूर त्या मंदिरासमोर उभे होते.
ते भक्त म्हणून आले नव्हते; ते एक आधुनिक माणूस म्हणून आले होते.
सूर्य उगवताना आणि गोपुराच्या प्रत्येक खिडकीतून क्रमाक्रमाने प्रकाश आत येताना पाहून ते आश्चर्यचकित झाले.
ते म्हणाले:
“यासाठी आजच्या तंत्रज्ञानाची गरज नाही, आपल्या पूर्वजांचे अचूक गणितच पुरेसे आहे.
हा चमत्कार नाही, हे अचूकता (Precision) आहे! “
२. सत्याचा शोध घेणारा अधिकारी
डॉ. अलेक्झांडर जेकब, एक निवृत्त गुप्तचर अधिकारी आणि या मंदिराचा अनेक वर्षे अभ्यास केलेले एक ख्रिश्चन अधिकारी, यांनी एक प्रश्न विचारला…
“युरोपला 1554 मध्येच कळले की एक वर्ष 365 आणि सव्वा दिवसांचे असते.
पण हजार वर्षांपूर्वीच ते या मंदिरात कोरलेले होते.
हे किती हिंदूंना माहित आहे? ” त्यांनी वेदनेने विचारले.
“हे मंदिर केवळ दगडांनी बनलेले नाही;
– – तो तुमच्या शरीराचा नकाशा आहे.
तुमचा मणका हाच सात मजली गोपुर आहे.
तुमचा श्वास हाच तो सूर्य आहे.
जर तुम्ही तुमच्या खिडक्या उघड्या ठेवून तुमच्या मणक्यावर विश्वास ठेवून विश्रांती घेतली, तर तुमच्या सभोवताली कितीही पाऊस पडला तरी, तुमच्या आतले गर्भगृह नेहमीच शांत आणि कोरडे राहील! ”
☆
लेखक / माहिती संग्राहक : अज्ञात
प्रस्तुती – श्री सुनीत मुळे
≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
