डॉ मकरंद पिंपुटकर
मनमंजुषेतून
☆ ‘उनो’ आणि सल्ले ☆ डॉ मकरंद पिंपुटकर ☆
(उनो हा पत्त्यांसारखा – playing cards – बैठा खेळ आहे. फरक इतकाच की बदाम, इस्पिक वगैरे यांच्याऐवजी यात वेगवेगळ्या रंगाचे पत्ते असतात व त्यांवर छापलेल्या सूचनांनुसार खेळायचे असते. ज्याच्या हातातली सर्व पाने सर्वप्रथम संपतात ते जिंकतो.)
मे महिना, उन्हाळ्याची सुट्टी. राजू, मनू आणि सोनू ही मावस आणि मामे भावंडं आपल्या आजोळी – मामाच्या गावाला आले होते. फुल टू धमाल चालली होती.
फरक इतकाच की आता मामा शहरात रहात होता. गाव, नदीकाठ, सूरपारंब्या या सगळ्यांच्या ऐवजी आता शहरी मॉल, मल्टीप्लेक्स आले होते आणि रात्री पत्ते कुटण्याऐवजी “उनो” खेळणे चालले होते.
कॉलेजला डिग्रीच्या दुसऱ्या वर्षाला आलेला राजू सातवीतल्या सोनूवर वैतागला होता. पुन्हा पुन्हा सांगूनही सोनू हातातली पाने नीट धरत नव्हता, सगळी पानं समोरच्यांना दिसत होती.
“नाही, मी नीटच धरतोय पानं, ” सोनू उवाच.
“नाही अरे, मला सगळी दिसत आहेत तुझी पानं, ती मावशी बघती आहे तुझी पानं. अशाने कसा जिंकणार तू? ” राजूच्या आवाजात हताशा आणि राग यांची सरमिसळ व्हायला लागली होती.
सोनू कसाही खेळला तरी त्याचा राजूला काहीच फायदा वा तोटा नव्हता. केवळ सोनूचं भलं व्हावं या निस्वार्थी वृत्तीने राजू त्याला सारख्या सूचना देत होता. पण पालथ्या घड्यावर पाणी, आणि म्हणूनच राजूची जास्तच तगमग होता होती.
सोनूला त्याची काहीच फिकीर नव्हती.
“अरे, आम्हीपण लहानपणी अशाच चुका केल्या आहेत. म्हणून तुला सांगतोय… ” राजू सांगत होता, आणि अचानक, सोबत पत्ते खेळणाऱ्या त्याच्या आईकडे तो चमकून पाहू लागला.
आजवर हे असे संवाद त्याच्याच घरात वेगवेगळ्या रूपात अनेकदा झाले होते. फरक इतकाच होता, की आत्ता यावेळी तो सोनूला सल्ला देत होता, यापूर्वी, इतके दिवस हेच डायलॉग त्याची आई त्याला ऐकवत असायची.
त्याची आई इंजिनीयर होती, त्याच्या जन्मापूर्वी चांगल्या कंपनीत नोकरी करायची ती. मग या राजूला लहानाचा मोठा करायचा म्हणून नोकरी सोडली होती तिने.
इकडे राजूचं कॉलेज लाईफ जरा जास्तच निवांत चाललं होतं, मित्रांची संगत काही फार ग्रेट नव्हती, परीक्षेत मार्क फार चांगले नव्हते, वर्गात उपस्थिती कमी असल्याबद्दल कॉलेजकडून घरी पत्रं येत होती, आणि असं काही झालं की मग आईची टकळी पुन्हा सुरू व्हायची…
“अरे, अभ्यास कर. वेळ फुकट घालवू नको. गेलेला वेळ परत येत नाही. आम्हीपण लहानपणी अशाच चुका केल्या आहेत. म्हणून सांगतीये तुला… ” आई परोपरीने सांगायची त्याला.
आणि हा राजू तेव्हा तिच्याकडे दुर्लक्ष करायचा, आत्ता सोनू करत होता तसंच.
तो जेव्हा आईचं ऐकत नव्हता, तेव्हा तिला काय वाटत असेल, ते त्या क्षणी राजूला लख्ख उमगलं, त्यानं आईकडे चमकून पाहिलं, आई त्याच्याकडेच पहात होती.
काही न बोलताच राजूने मान खाली घातली.
आई स्वतःशीच हसली. सोनू “उनो”मध्ये जिंकेल का नाही, सांगता येत नव्हतं, पण राजू मात्र वेळीच सावध झाल्याने आयुष्याची बाजी मात्र नक्की जिंकणार होता.
© डॉ. मकरंद पिंपुटकर
चिंचवड
मो ८६९८०५३२१५
≈ संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
