सौ शालिनी जोशी
विविधा
☆ रंगोत्सव… ☆ सौ शालिनी जोशी ☆
रंग म्हटलं की समोर येते शाळेतली रंगपेटी किंवा रांगोळीतले रंग. आदिमानवाने रंगांची सुरुवात निरनिराळ्या रंगाच्या मातीतून, पानांच्या व फुलांच्या रसातून केली. पण हळूहळू रंगांची व्याप्ती वाढू लागली. माणसाच्या भावभावनांची व विचारांची रंगाचे नाते जोडले गेले. उदाहरणार्थ पांढरा रंग शुद्धता व शांतीचा, केशरी रंग त्याग व समर्पणाचा, पिवळा रंग आनंद व उत्साहाचा, निळा रंग व्यापकतेचा व गुढतेचा, तर काळा रंग सर्वसमावेशक पण नकारात्मकता, लाल रंग प्रेमाचा व सौंदर्याचा, गुलाबी म्हणजे निरागसता, कोमलता आणि हिरवा रंग शांती व समृद्धी. याच बरोबर कपडे, घरे आणि इतर कोणत्याही वस्तूंत सुद्धा वेगवेगळ्या रंगछटा असतात आणि त्या अर्थपूर्ण असतात. एवढेच नव्हे तर कलर थेरपीचा उपयोग मानसिक आजार दूर करण्यासाठीही केला जातो. अशा प्रकारे जीवनाच्या प्रत्येक क्षेत्रात रंगाचा वापर प्रभावी ठरतो. रंग नसता तर जीवन निरस झाले असते.
असे होऊ नये म्हणून निसर्गानेच रंगोत्सवाची योजना केली. विविध रंगांची पाने, फुले, झाडे, फळे, प्राणी, पक्षी, इंद्रधनुष्य, आकाश, ढग निर्माण करून जीवनात रंग भरला. आकाश एकच ज्याला स्वतःचा रंग नाही पण २४ तास तिथे रंगोत्सव सुरू असतो. क्षणाक्षणाला रंग बदलत असतात. प्रभातीची केशरी, पिवळी, लालसर छटा तर दुपारी फिकट निळरस आकाश. संध्याकाळीची मावळतीची वेगळीच शान. रात्री अंधार असला तरी चमकदार चांदण्याने तो काळसर रंगही चमकतो. या आकाशाचे प्रतिबिंब सागरात पडते. त्यामुळे रंगहीन पाणीही विविध रंग धारण करते. त्या सागरातही रंगीत प्राणी सृष्टी व चमकदार मासे असतात. शिवाय ऋतूप्रमाणे झाडे, फुले यांचे रंगही बदलत असतात. कधी हिरवाई, कधी कोवळी पोपटी पालवी आणि त्यावर हिंडणारी तशीच रंगीत फुलपाखरे, पक्षी, कीटक असे हे चैतन्यमय, रंगमय, उत्साहमय जग. ते निर्माण करणारा सृष्टीकर्ता परमात्मा त्याचे नावही श्रीरंग. येथे सोयराबाईंचा अभंग आठवतो,
‘अवघा रंग एकचि झाला रंगी रंगला श्रीरंग ‘पण ही बहुरंगी सृष्टी निर्माण करणारा तो श्रीरंग त्याचा रंग वेगळाच. त्याच्या ठिकाणी रंगांचा भेद नाही. तो एकमेक भक्तिरंगातच रंगणारा म्हणून श्रीरंग.
© सौ. शालिनी जोशी
संपर्क – फ्लेट न .3 .राधाप्रिया टेरेसेस, समर्थपथ, प्रतिज्ञा मंगल कार्यालयाजवळ, कर्वेनगर, पुणे, 411052.
मोबाईल नं.—9850909383
≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ.उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ.मंजुषा मुळे/सौ.गौरी गाडेकर≈
