श्री सुनील देशपांडे
इंद्रधनुष्य
☆ “आता आम्ही दोघंच असतो…” लेखक : श्री राजेंद्र खरात ☆ प्रस्तुती – श्री सुनील देशपांडे ☆
….
“एक वर्षापूर्वी या घरात आम्ही तिघे असायचो. गेल्या वर्षी पत्नी गेली. आता दोघंच असतो. मी आणि बाबासाहेब आंबेडकर.”
प्रख्यात आंबेडकरवादी विचारवंत सतिश कुलकर्णी यांना काल वाई येथे त्यांच्या ‘शिल्पकार’ नावाच्या निवासस्थानी भेटलो. कधीकाळी लहानपणी आंबेडकरांचे पाय घराला लागले आणि या ब्राह्मणाचं अवघं आयुष्य आंबेडकरमय झालं. तेव्हापासून गेली सत्तर वर्षे हा माणूस बाबासाहेबांच्या पुस्तकांच्या आणि विचारांच्या सावलीत जगतो आहे.
हजारो पुस्तकांनी भरलेलं घर, त्यातील अर्धी अधिक आंबेडकरांवरची, बाबासाहेबांची समग्र ग्रंथसंपदा, भाषणाचे खंड, विश्वकोशापासून कालपरवा आलेल्या आंबेडकरांवरील पुस्तकांपर्यंत हजारो पुस्तकांची श्रिमंती असलेला हा माणूस. या माणसाचं प्रत्येक वाक्य बाबासाहेबांच्या विचारांनी, कोट्सनी भारावलेलं. सहजपणे तोंडावर येणारे शेकडो संदर्भ. अगदी अलिकडे वाचलेल्या ‘आभाळालाही वर बघावं लागतं इतकी भिमा तुझी उंची’ किंवा ‘माझ्यासारख्या दगडाचा तू अजिंठा केलास’ अशा कवितांमधील ओळी ऐकवून स्तिमित करणारा ऐंशी वर्षाचा भिमाचा खराखुरा वारसदार.
मी विचारलं ‘सर, तुमची मुलं इतक्या लांब,तुम्ही एकटे कसे राहता,यावर त्यांचं ऊत्तर- ‘ मी एकटा कुठं आहे? माझ्या अवतीभोवती बाबासाहेब असतात.जीथं जाईल तीथं ते बरोबर असतात’.
बाबासाहेबांच्या प्रेमामुळं पछाडलेलं ऐंशी वर्षाचं अवघं आयुष्य. आणि या म्हातार्याचं अत्यंत कृतार्थतेनं भारावलेलं संभाषण ऐकलं की आपल्या टीचभर विद्रोहाची लाज वाटू लागते. आपण अजून जातीय कोशापलिकडचे सार्वकालिक थोर आणि सर्वहारा आंबेडकर समजूनच घेवू शकलो नाही याचं वाईट वाटतं. कुणी याला या ऐंशी वर्षे वयाच्या बामणाची समरसता म्हणेल, पण जेव्हा माझ्या चळवळीतल्या डाव्या माणसाला मी प्रश्न विचारतो-तुम्ही आंबेडकर वाचलेत का? तर तो हो म्हणतो, मात्र काय वाचलंय विचारल्यावर त्याच्याकडं उत्तर नसतं.
हायस्कूलला असताना ‘ महापुरूषांचा पराभव’ हा डॉ.बाबासाहेबांचा धडा होता.त्यात अनुयायीच कसे महापुरूषांचा पराभव करतात यावर भाष्य होतं. मी आज खात्रीने सांगतो, ‘सतीश कुलकर्णी’ यांच्यासारखे अनुयायी असतील तर बाबासाहेब आंबेडकर नावाच्या महापुरूषाचा पराभव जगात कुणीच करू शकत नाही.
लेखक : श्री राजेंद्र खरात
(सौजन्य…मिशन बौद्धमय भारत…. )
Nitin … 91 9833539126
प्रस्तुती : सुनील देशपांडे
ईमेल : sunil68deshpande@outlook.com
≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – श्रीमती उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
