डॉ. शोभना आगाशे
इंद्रधनुष्य
☆ श्री रविंद्रनाथ टागोर यांची “गीतांजली”… भाग – ९ ☆ डॉ. शोभना आगाशे ☆
श्री रविंद्रनाथ टागोर
जगभरातील अनेक विद्यापीठात गेल्या एक शतकाहून अधिक काळ सातत्याने निरनिराळ्या राष्ट्रीयत्वाचे, धर्माचे, जातीचे, पंथाचे विद्यार्थी गीतांजलीचा अभ्यास करत आहेत. यावरून हे सहजच सिद्ध होतं की, गीतांजलीतील तत्वज्ञान जरी हिंदू धर्मातील हजारो वर्षे जुन्या उपनिषदीय संकल्पनांवर आधारित असलं, तरीही ते कालातीत व सर्वस्पर्शी आहे. ते माणसाच्या काळजाला भिडणारं आहे.
उदाहरणादाखल कांही विद्यापीठांचा उल्लेख करावासा वाटतो.
- विश्वभारती विद्यापीठ, कोलकता
- कलकत्ता विद्यापीठ, कोलकता
- जाधवपूर विद्यापीठ, कोलकता
- ऑक्सफर्ड विद्यापीठ, यू के
- University of Illinois Urbana – Champaign, USA.
- The Scottish center for Tagore studies, UK
- HongKong Baptist University, HongKong
- Trinity College, Dublin, Ireland
- ‘Geetanjali and beyond’ is a peer reviewed, open access, academic and creative international journal of UK promoting creative writing and research on Rabindranath Tagore’s work and life, his circle and his impact.
—–
☆ गीत : २५ ☆
IN the night of weariness let me give myself up to sleep without struggle, resting my trust upon thee.
Let me not force my flagging spirit into a poor preparation for thy worship.
Its is thou who drawest the veil of night upon the tired eyes of the day to renew its sight in a fresher gladness of awake
—–
☆ मराठी भावानुवाद : गीत २५ ☆
*
कंटाळुनि ही रात्र झोपली
सहजचि जावे मी ही झोपुनि
सर्व भार या आयुष्याचा
अस्तित्वावर तुझ्या टाकुनि॥
*
गत गोष्टींचा हिशोब करता
हताश झालो, थकलो दमुनि
माझ्या हातून चुका न होवो
मात्र त्यामुळे तुझिया पूजनी॥
*
थकला दिनमणी, येई चरणी
पांघरिसी त्या निशा, थोपटुनि
दमल्या नयना त्वरे शांतवुनि
पुनरपि पसरे, आनंद उगवुनि
*
भावानुवाद © शोभना आगाशे
संपर्क: ९८५०२२८६५८
—–
☆ गीत २६ ☆
HE came and sat by my side but I woke not. What a cursed sleep it was, O miserable me!
He came when the night was still; he had his harp in his hands, and my dream became resonant with its melodies.
Alas, why are my nights all thus lost? Ah, why do I ever miss his sight whose breath touches my sleep?
—–
☆ मराठी भावानुवाद : गीत २६ ☆
*
प्रत्यक्ष तो आला
माझ्याजवळ बसला
पण मी झोपलेला
शापित ही झोप कसली!
माझी मला कीव वाटली
रात्र निःस्तब्ध झाली
त्याच्या ओठात होती मुरली
त्याचे मंजुळ स्वर
माझ्या स्वप्नात निनादतात
पण अशा रात्री कां
माझ्या हातातून निसटतात?
त्याचे ऊष्ण श्वास
माझ्या स्वप्नांना स्पर्शतात
त्याच्या दर्शनापासून कां
माझ्या नेत्रांना वंचित ठेवतात?
भावानुवाद © शोभना आगाशे
संपर्क: ९८५०२२८६५८
—–
☆ गीत २७ ☆
LIGHT, oh where is the light? Kindle it with the burning fire of desire!
There is the lamp but never a flicker of a flame, ⎯ is such thy fate, my heart Ah, death were better by far for thee!
Misery knocks at thy door, and her message is that thy lord is wakeful, and he calls thee to thy love-tryst through the darkness of night.
The sky is overcast with clouds and the rain is ceaseless. I know not what this is that stirs in me, ⎯ I know not its meaning.
A moment’s flash of lightning drags down a deeper gloom on my sight, and my heart gropes for the path to where the music of the night calls me.
Light, oh where is the light! Kindle it with the burning fire of desire! It thunders and the wind rushes screaming through the void. The night is black as a black stone. Let not the hours pass by in the dark. Kindle the lamp of love with thy life.
—–
☆ मराठी भावानुवाद : गीत २७ ☆
*
दीप असे परी ज्योती नसे
प्रकाश तर ना कुठेच दिसे
मृत्यू बरा, दुर्भाग्य नकोसे॥
*
दुःखाची दारी थाप असे
आठव प्रियाचा त्यात असे
संकेत भेटीची वेळ असे॥
*
मेघव्याप्त हे गगन असे
धारांनी तनमन चिंब असे
अंर्तमन पण अस्वस्थ असे॥
*
चपला दिपवी नेत्र जेधवा
सुरेल बासुरी ऐकू ये तेधवा
मार्ग शोधी अन् भेटी केशवा॥
*
प्रेमदीप तू देई उजळुनि
आशेचा स्फुल्लिंग चेतवुनि
जीवनज्योती अपुली अर्पुनि॥
*
– क्रमशः भाग नववा
मूळ इंग्लिश काव्य : श्री. रविंद्रनाथ टागोर.
भावानुवाद : कवयित्री : © शोभना आगाशे
सांगली
दूरभाष क्र. ९८५०२२८६५८
≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
