मराठी साहित्य – जीवनरंग ☆ कीव… – भाग – ३ ☆ श्री दीपक तांबोळी ☆

श्री दीपक तांबोळी

 जीवनरंग 

☆ कीव… – भाग – ३ ☆ श्री दीपक तांबोळी ☆

(मुलीचं लग्न झाल्यानंतर तर ती एकदमच परावलंबी झाली. तिच्या हातच्या भाज्या मला आवडायच्या म्हणून तेवढं सोडून प्रत्येक कामाला तिनं बाई लावून घेतली होती. आणि त्यातली एक जरी बाई कामाला आली नाही तर ती चिडचिड करायची.) – इथून पुढे — – 

रविवारी एका सुपरशाॅपमध्ये खरेदी करुन मी बाहेर आलो तर पुष्पाला दिलेल्या आमच्या सायकलवर एक वयस्कर माणूस बसून मोबाईलवर बोलत होता. सायकलच्या समोरच्या भागावरच्या K. P. या स्टिकरने ती आपलीच सायकल आहे हे मी ओळखलं. त्याचं मोबाईलवरचं बोलणं संपल्यावर मी त्याला विचारलं 

” काहो तुम्ही त्या समता नगर मध्ये रहाणाऱ्या पुष्पाचे नातेवाईक का? ही सायकल आम्हीच तिला दिली होती म्हणून विचारतोय” 

” अच्छा तुमची होती का ही सायकल? छान आहे एकदम. नाही मी पुष्पाबाईचा नातेवाईक नाही. मी तिच्या जवळच रहातो. मी विकत घेतलीये तिच्याकडून ” 

” विकत घेतलीये? कितीला? “

” ती पाच हजार म्हणत होती. मी घासाघीस करुन चार हजारात घेतलीये. तुमच्याकडून साडेचार हजारात घेतली होती म्हणे? “

मला धक्काच बसला. पुष्पाने आम्हांला चांगलंच बनवलं होतं.

” साडेचार हजारात? अहो फुकटात घेऊन गेली होती ती सायकल. पोराला काॅलेजमध्ये पायी जावं लागतं म्हणून ती आमच्या विनवण्या करायची. तिची किंव येऊन आम्ही तिच्याकडून एक रुपयाही न घेता तिला सायकल देऊन टाकली ” 

तो मोठमोठ्याने हसायला लागला

” साहेब पुष्पाबाईने तुम्हांला चांगलंच फसवलेलं दिसतंय. अहो तिच्या पोराकडे दोन वर्षांपासून मोटरसायकल आहे. आणि आजकालचे पोरं सायकल चालवता का? तिनं ही सायकल विकण्यासाठीच आणली होती. तुमच्याकडून आणल्यावर दोन दिवसात तर ही सायकल तिनं मला विकली “

मला आता सुरेखाचा आणि मग माझा स्वतःचाही संताप येऊ लागला. ते ओळखून तो म्हणाला 

” साहेब ती पुष्पा महाबनेल बाई आहे. गोडगोड बोलून, कधी लाचारी दाखवून ती जिथे काम करते तिथून पैसे मागत रहाते आणि नंतर परतच करत नाही. सात आठ महिन्यांपूर्वी तिनं एका बाईकडून दहा हजार घेतले आणि तीन महिन्यांनी त्या बाईचं काम सोडून दिलं. ती बाई तिला शोधतशोधत आमच्या समता नगरात आली तर ह्या पुष्पाने पैशेच घेतल्याचं नाकबूल केलं. लई भानगडी झालत्या. पण बायाबायांचे व्यवहार. तिथं लिखापढी थोडीच असते. गेली बिचारी रिकाम्या हाताने. अशा लयच बायांकडून तिनं पैशे उकळलेत ” 

” पण ती काम चांगलं करते. रेग्युलर येते तिच्याबद्दल विश्वास वाटायला लागतो “

” तेच तर! लई डोकेबाज आहे ती साहेब. काम चांगलं करते, आडवं तिडवं बोलत नाही म्हणून तर बाया तिच्यावर खुश‌ रहाता. ती त्याचाच तर फायदा उचलते. तुमच्या मॅडमकडून तर तिनं पैशे घेतले नाही ना? “

मी एकदम सावध झालो. सुरेखाही तिच्यावर खुश असायचीच. माझ्या अपरोक्ष तिनं दिले असण्याची शक्यता नाकारता येत नव्हती.

” काही सांगता येत नाही बुवा. पण काहो ती सांगायची की तिचा नवरा काही कामधाम करत नाही. दारु पितो. दिवसभर पत्ते खेळत रहातो. तिच्या पैशावरच तिचं घर चालतं. खरं आहे का ते? “

तो परत हसायला लागला.

” एकदम झुठ है साहब. तिचा नवरा शाळेतल्या पोरांची रिक्षातून ने-आण करतो. रात्री स्टेशनवर उभी करतो रिक्षा. चांगली कमाई आहे त्याची. महिन्याला ३५-४० हजार कमवत असेन तो. हां तो गुटखा खातो पण दारु पित नाही. कधीमधी सणासुदीला पत्तेही खेळतो. पण रेग्युलर नाही ” 

माझा चेहरा आता उतरला होता. ज्यांच्यावर विश्वास ठेवावा त्यांनीच पाठीत खंजीर खुपसावा अशी परिस्थिती होती. मला आता घरी जाऊन सुरेखाला पुष्पानं तिच्याकडूनही पैसे घेतले होते का हे विचारायची घाई झाली होती. मी निघालो तसा तो म्हणाला 

” साहेब पुन्हा कधी पुष्पा तुमच्याकडे आली तर तिला दारात पण उभी करु नका. केव्हा दगा दिल सांगता येत नाही ” 

” पण ती असं का करते? सगळेच तर तिला सढळ हाताने पैसे देतात “

” लई हावरट आहे साहेब ती. जशी तुमची सायकल आणली ना तशाच बऱ्याच वस्तू ती फुकटात घेऊन येते आणि आमच्या झोपडपट्टीत विकते. तिचं घर तुम्ही पाहिलं नसेल. जे तुमच्याकडे अशीन ते सर्व तिच्याकडे आहे. मोठा टिव्ही, साऊंड सिस्टीम, फ्रिज, ए. सी. , सोफाबिफा. लग्नात तर अशी सजूनधजून जाते जशी मोठ्या खानदानातली आहे “

मी अवाक झालो. ही बातमी मला नवीनच होती. घरकामाला पुष्पा यायची तेव्हा मात्र अगदी साध्या, कधीकधी फाटक्या साड्या नेसून यायची. सुरेखा तिला बऱ्याचदा लग्नात मिळालेल्या कमी दर्जाच्या पण नव्याकोऱ्या साड्या देऊन टाकायची. कदाचित त्या साड्याही ती विकत असेल.

मी घरी आलो तेव्हा सुरेखा टिव्ही वरची सिरियल पहात होती. ह्या सिरियल्सनीही घराघरात समस्या निर्माण केल्या आहेत. जोपर्यंत सिरियल संपत नाही तोपर्यंत बायकांना कुणाशी बोलायलाही आवडत नाही. मी निमुटपणे साडेआठ वाजण्याची वाट बघत बसलो. सिरीयल संपल्यावर तिनं जेवणाची तयारी घेतली. जेवतांना मी तिला म्हणालो 

” तुला माहितेय‌ आपल्याकडून फुकट घेतलेली सायकल पुष्पानं चार हजारात विकून टाकली. विशेष म्हणजे तिच्या मुलाला सायकल नकोच होती. तो अगोदरपासूनच काॅलेजला बाईकने जातो “

मला वाटलं तिला जोरदार धक्का बसेल. पण ती निर्विकारपणे म्हणाली

” कळलं मला. ती आपली नवी कामवाली उषा आहे ना तिनं सांगितलं. तुम्हांला कसं कळलं? “

मग मी तिला सगळा किस्सा सांगितला आणि विचारलं 

” तू तिला काही पैसे तर नव्हते ना दिले? “

” मागितले होते तिनं मला एकदोनदा पाच पाच हजार. एकदा वीस हजारही मागितले होते. पण मला तुम्हांला मागायची हिंमत नाही झाली. तुम्ही नातेवाईकांनाच देत नाही तर तिला कसं देणार? म्हणून मी चुप बसले पण ती माझ्याकडून नेहमी शंभर दोनशे घेऊन जायची ” 

” मग तू तिच्या पगारातून कापून का नाही घ्यायची? ” 

” अहो ती खुप गयावया करायची. कधी नवऱ्याचं कारण कधी आजाराचं, कधी आजारी सासूसासरे तर कधी पाहुण्याचं. मग मला तिची किंव यायची. मला नाही होता येत तुमच्यासारखं कठोर ” 

” असे किती पैसे दिले असतील तू तिला ” 

” मी हिशोब नाही ठेवला पण या सात वर्षात दहाबारा हजार तरी दिले असतील “

मी कपाळाला हात लावला

” पण मग तू तिनं काम सोडलं तेव्हा हे पैसे मागून का नाही घेतले? “

” अहो ती मला न सांगताच सोडून गेली. तिच्याकडे मोबाईलही नसतो. ती मुद्दामच ठेवत नसावी. दोन दिवस आली नाही म्हणून तिच्या नवऱ्याला फोन केल्यावर त्यानं पुष्पानं आपलं काम सोडल्याचं सांगितलं. तिला माझ्याकडे हिशोबासाठी पाठवा असं त्याला सांगूनही ती मला भेटायला आलीच नाही ” 

” बघ तुझ्या या स्वभावामुळेच आपली नवी कोरी सायकल तिला फुकटात द्यावी लागली ” मी चिडून म्हणालो 

” जाऊ द्या असं समजा सायकल चोरीलाच गेली. मागे नाही का मुंबईत तुमचं पाकीट मारल्या गेलं होतं. त्यात तुमचे सात हजार गेले. काय केलं आपण? तसंच हेही समजा ” 

” आता तरी सावध हो. या बायकांवर विश्वास नको ठेवत जाऊ ” 

” नाही बाई! आता तर मी कानाला खडा लावलाय ” 

जेवणं झाली. दहा वाजता मी झोपायला निघालो तशी ती मला म्हणाली 

” तुमच्याकडे पाचशे रुपये आहेत का? “

” आता कशासाठी? “

” काही नाही ती उषा मागत होती. मुलीला दवाखान्यात घेऊन जायचंय म्हणे ” 

मी रागाने तिच्याकडे पहायला लागलो

” आताच तर आपला विषय झाला होता ना? तेव्हा तर तू…. ” 

” जाऊ द्या. खुप गयावया करत होती ती. अशावेळी नाही म्हणवत नाही हो ” 

” ठिक आहे देतो. पण तिच्या पगारातून कापून घे ” 

” हो मग प्रश्नच नाही. तुम्हीही इतके कठोर नका होत जाऊ हो. आपले जुने दिवस आठवा. आपणही गरीबीत दिवस काढलेत. आणि पाचशे रुपयाने काय होतंय. असं समजा आपण दोघं हाॅटेलमध्ये जेवून आलो ” 

आता मात्र मला तिच्या लाॅजिकची आणि भोळेपणाची किव येऊ लागली.

– समाप्त –

© श्री दीपक तांबोळी

जळगांव

मो – 9503011250

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – श्रीमती उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈