मराठी साहित्य – जीवनरंग ☆ दुभंग… — भाग – २ ☆ सुश्री प्रणिता खंडकर ☆

सुश्री प्रणिता प्रशांत खंडकर

 जीवनरंग 

☆ दुभंग… — भाग – २ ☆ सुश्री प्रणिता खंडकर ☆

(त्यानंतर बरेच दिवस त्याचा फोनही आला नाही. नंदिनीने प्रयत्न केला पण २-३ वेळा त्याने प्रतिसाद दिला नाही. त्याच्या काळजीने ती रोज फोन करायला लागली.) – इथून पुढे – – – 

असाच एक दिवस तिनं हाॅस्पिटलमधून फोन लावला तर तो सूझन नावाच्या एका बाईने उचलला आणि प्रतापला बोलावलं. ही बाई कोण म्हणून नंदिनीनं खडसावून विचारलं. त्यावेळी प्रतापने जे सांगितलं ते ऐकून नंदिनीला गरगरल्यासारखंच झालं. सूझन आणि तो गेली तीन वर्षे एकत्र राहत आहेत. त्यांना दोन वर्षांची एक मुलगी पण आहे. आणि तो आता कॅनडा सोडून भारतात परत येणं शक्य नाही. नंदिनीच्या हातातून मोबाईल खाली पडला आणि ती बेशुद्ध झाली. एका पेशंटनेच डाॅक्टरांना केबिनमध्ये जाऊन हे सांगितलं. डॉ. साने ताबडतोब बाहेर आले. त्यांनी दोन नर्सच्या मदतीने नंदिनीला हाॅस्पिटलमधल्या बेडवर झोपवलं. तिचा रक्तदाब एकदम कमी झाला होता. डाॅ. नी तिला हलवून शुद्धीवर आणण्याचा प्रयत्न केला पण उं उं करून ती परत बेशुद्ध झाली. नर्सला तिला सलाईन लावायला सांगून डॉ. नी एक इंजेक्शनही नंदिनीला दिलं. तिच्या घरी फोन करून निरोप देण्याची व्यवस्था केली. नंदिनीचे सासू-सासरे रिक्षा करून लगेच हाॅस्पिटलला पोचले.

आधीच्या पेशंटला आत पाठवेपर्यंत व्यवस्थित असलेल्या नंदिनीला अचानक काय झालं असावं हे डाॅ. ना ही कळत नव्हतं. त्या पेशंटने सांगितल्याप्रमाणे नंदिनी मोबाईलवर बोलत असताना हे झालं होतं. तिच्या सासऱ्यांनाही कळेना असं फोनवर काय आणि कोणाशी बोलणं झालं असावं? साधारण तासाभराने नंदिनी शुद्धीवर आली. आपण इथे का झोपलो आहोत आणि सासू-सासरे का आले आहेत, याचं तिला आकलन होत नव्हतं. सासऱ्यांनी तिला कोणाचा फोन आला होता विचारलं आणि ती प्रताप, प्रताप असं पुटपुटली. तिला पुन्हा ग्लानी आल्यासारखं झालं. डाॅ. सानेही तिथेच बसलेले होते. त्यांनी नंदिनीला सध्या आराम करू द्या आपण नंतर तिच्याशी बोलू असं सांगितलं.

दोन दिवस नंदिनी हाॅस्पिटलमधेच होती. तिसऱ्या दिवशी जरा बरं वाटल्यावर आठ दिवस पूर्ण आराम करण्याच्या अटीवर डाॅ. नी तिला घरी जायची परवानगी दिली. स्वतः कार घेऊन ते तिला आणि तिच्या सासऱ्यांना घरी सोडून आले.

ते घरी पोचले तेव्हा मुलं शाळेत गेलेली होती. घरी येताच नंदिनीचा बांध फुटला आणि रडत रडतच तिने प्रतापचे प्रताप त्याच्या आई-वडिलांच्या कानावर घातले. दोघेही कोलमडून गेले. काय आणि कशी समजूत घालणार होते ते नंदिनीची! जरा सावरल्यावर मात्र मुलांना यातलं काहीच न सांगण्याची शपथ नंदिनीने त्यांना घातली. मुलांची वयं अर्धवट, त्यांच्या मनावर याचा आघात होऊ नये याची काळजी मोठ्यांनीच घ्यायला हवी होती. त्यामुळे ही गोष्ट आपल्या तिघांमध्ये ठेवायची असं ठरलं.

आठ दिवसांनी बिछान्यावरून उठून बसलेली नंदिनी मात्र कोणी वेगळीच स्त्री होती. तिचा हसरा चेहरा गंभीर आणि दृढनिश्चयी दिसत होता. ती नेहमीप्रमाणे सकाळी लवकर उठली. मुलांना शाळेत पाठवून स्वतः हाॅस्पिटलला कामावर रुजू व्हायला तयार झाली. सासू-सासरे तिला अजून थोडे दिवस आराम कर असं म्हणत होते. पण ती म्हणाली की आता मला असं हातपाय गाळून चालणार नाही. माझी जबाबदारी आता जास्त वाढली आहे आणि ती स्कूटी घेऊन निघालीसुद्धा.

हाॅस्पिटलला ती आल्यावर डॉ. सानेंनी तिच्या तब्येतीची चौकशी केली आणि मग ती आपल्या कामात मग्न राहिली. सर्व पेशंट संपल्यावर मात्र डॉ. सानेंनी तिला केबिनमध्ये बोलावलं. ‘त्या दिवशी नेमकं काय झालं नंदिनी? ‘ 

नंदिनी गप्प बसून राहिली. ‘ठीक आहे तुला सांगायचं नसेल तर. पण एक डाॅक्टर म्हणून मला पेशंटच्या आजाराचं कारण जाणून घेणं आवश्यक आहे ना! परत कधी असा त्रास झाला तर लगेच योग्य उपचार मिळायला हवे. आपण सर्वच पेशंटची केस हिस्टरी समजून, नोंद करून घेतो ना? तू सांगितलं नाहीस तरी मला तुझ्या घरच्या लोकांकडून ही माहिती मिळवावी लागेल. तू माझ्या हाॅस्पिटलमधे काम करतेस, माझ्यावर तुझी जबाबदारी आहे. ‘

‘नाही नाही, तुम्ही आई-बाबांना काही विचारू नका. ‘ नंदिनीच्या डोळ्यात अश्रू होते. मग तिनेच त्यांना सर्व हकिकत सांगितली. डाॅक्टर देखील हे ऐकून चकित झाले. काय बोलावं त्यांना सुचेना. ते एवढंच म्हणाले, ‘नंदिनी, खचून जाऊ नकोस. स्वतःच्या तब्येतीची नीट काळजी घे. काहीही मदत लागली तर मला नक्की सांग. एक मित्र म्हणून मी नेहमी तुझ्यासोबत असेन. ‘

एक महिना असाच गेला. पगार हातात आला तेव्हा नंदिनी विचारात पडली. आपल्या या तुटपुंज्या पगारात आपण मुलांना कसं वाढवणार? आत्तापर्यंत प्रतापकडून नियमित पैसे येत होते. अकाऊंटमध्ये बऱ्यापैकी रक्कम शिल्लक देखील होती. पण उद्या त्यानं पैसे पाठवणं बंद केलं तर? आणि आता त्याच्या पैशांवर का म्हणून अवलंबून राहायचं? सासऱ्यांना व्यवस्थित पेंशन आहे, त्यामुळे ती दोघं आर्थिकदृष्टय़ा स्वावलंबी आहेत. पण मुलांचं अजून शिक्षण पार पडायचं आहे. त्यांच्या ट्यूशन फी, वेगवेगळे क्लास आणि इतर दैनंदिन खर्च मी कसा मॅनेज करणार? मला याहून अधिक पैसे कमावण्यासाठी काहीतरी केलंच पाहिजे. दुसरी नोकरी शोधावी का? नचिकेत यावर्षी दहावीला होता. पुढच्या वर्षी काॅलेजला अ‍ॅडमिशन, नंतरचं उच्च शिक्षण हे सारंच खर्चिक होतं.

मग दुसर्‍या दिवशी तिने डाॅक्टरांकडेच हा विषय मांडला. हाॅस्पिटलमध्येच तिला आणखी काही काम करता येईल का? जरावेळ विचार करून डॉ. म्हणाले की आपल्या मॅटर्निटी हाॅस्पिटलच्या अकाउंट्स विभागात एका मदतनिसाची गरज आहे, कारण तिथला व्याप आता फारच वाढला आहे. तू तिथे काम करू शकशील का? तू जर जेवणाचा डबा घेऊन आलीस तर मधल्या वेळात घरी न जाता तिथे दोन अडीच तास काम करणं जमेल का? थोडे दिवस काम शिकून घेतल्यावर मग तुला कम्प्युटर किंवा लॅपटॉपवर घरूनसुद्धा काही कामं करता येतील. म्हणजे मग मलाही विश्वासू आणि कुशल माणूस मिळेल कामासाठी आणि दुसरीकडे न जाता तुलाही इथेच जास्त पगार मिळेल. ‘

‘असं झालं तर माझी खूपच सोय होईल. पण मला अकाउंटसचं काही ज्ञान नाही आणि कम्प्युटर, लॅपटॉप वापरायची सवयही नाहिये. मी शिकण्याचा प्रयत्न मनापासून करीन, कितपत जमेल ते नाही सांगता येणार. ‘नंदिनी म्हणाली.

‘तू हुशार आहेस, तुला नक्की जमेल. मी अकाउंटसच्या जोशीबाई आणि मिस्टर सबनिसांशी बोलून घेतो. परवापासून तू सुरूवात कर. ‘

आणि नंदिनीच्या कामाला सुरूवात झाली. शिकण्याची मनापासून तयारी असल्याने तिनं तिथलं काम, कम्प्युटर, लॅपटॉपचा वापर हे थोड्याच दिवसांत आत्मसात केलं. तिथल्या लोकांशीही तिचे मैत्रीपूर्ण संबंध निर्माण झाले. आधीपेक्षा दीडपट पगार मिळू लागल्याने तिची आर्थिक चिंताही कमी झाली. शिवाय अजूनतरी प्रतापकडून दरमहा पैसे बँकेत जमा होत होते. पण शक्यतो त्या पैशांना हात लावायचा नाही असं नंदिनीनं ठरवून टाकलं होतं.

डाॅक्टरांनी केलेल्या मदतीमुळे आणि अकाउंटसच्या कामामुळे वेळोवेळी संपर्कात आल्याने नंदिनी आता डॉ. सानेंबरोबरही थोडं मोकळेपणाने बोलू लागली होती.

असेच सहा महिने निघून गेले. आणि एक दिवस सकाळी हाॅस्पिटलमध्ये गेल्यावर तिला डाॅ. सानेंचा फोन आला. त्यांच्या बायकोची तब्येत सिरियस असल्याने ते दोन-तीन दिवस तरी हाॅस्पिटलमध्ये येऊ शकणार नव्हते. त्यांच्या सगळ्या अपाॅइंटमेंटस रद्द कराव्या लागणार होत्या. मॅटर्निटी हाॅस्पिटलमध्ये आणखी दोन मदतनीस डाॅक्टर असल्यामुळे ते चालू राहणार होतं. काही अडचण आली तर डाॅक्टरांचे पुण्यातील मित्र डाॅक्टर फडणीस किंवा डाॅक्टर देशमुखांशी संपर्क साधायचा होता. नंदिनीने सकाळी अपाॅइंटमेंटस असणाऱ्या पेशंटना आधी येऊ नका म्हणून फोन करून कळवलं आणि मग संध्याकाळच्या. नंतर ती अकाउंटस विभागात गेली.

जोशीबाई बरीच वर्ष तिथे काम करत होत्या. त्यांच्याकडून तिला कळलं की डाॅक्टरांची बायको गेली दहा वर्षे पॅरालिसिसमुळे आजारी आहे. ती पुण्यातील नामांकित काॅलेजात प्रोफेसर होती. दहा वर्षांपूर्वी काॅलेजातून घरी येताना तिच्या स्कूटरला ट्रकने धडक दिल्यामुळे अपघात झाला. तिच्या मेंदूला मार लागला. शस्त्रक्रियेनंतर काही दिवस ती कोमात होती. नंतर शुद्धीवर आली पण तिचा चेहरा वाकडा झाला आणि शरिराची उजवी बाजू लुळी पडली. फिजिओथेरपीचा फारसा उपयोग झाला नाही आणि ती बिछान्याला खिळली. मागच्या वर्षीपासून तर तिची नजरही अंधूक झाली होती. तिच्यासाठी घरी कायम एक नर्स ठेवलेली आहे. डाॅक्टरांना सुकन्या नावाची एक मुलगी आहे आणि यंदा ती नववीत आहे. डाॅक्टरांच्या आईने सुकन्याला लहानाचं मोठं केलं. पण दोन वर्षांपूर्वी त्या हार्ट अ‍ॅटॅकने गेल्या. तेव्हापासून डाॅक्टरच तिचे आई आणि बाबा. त्या मुलीला बिचारीला आईचं सुख असं मिळालेलंच नाही. कारण हा अपघात झाला तेव्हा ती जेमतेम तीन किंवा चार वर्षाची असेल. नंदिनीला हे ऐकून खूपच वाईट वाटलं. आणि घरात इतक्या अडचणी आणि वाईट परिस्थिती असतानाही डाॅक्टर किती खंबीरपणे दोन्ही आघाड्यांवर लढत आहेत याचं कौतुकही वाटलं.

दोन दिवसांनी डाॅक्टर आलेच नाहीत. त्यांची बायको निवर्तल्याची बातमी आली. सगळ्या स्टाफसोबत नंदिनीही डाॅक्टरांच्या घरी जाऊन भेटून आली. काय बोलणार अशावेळी? घरी आली तरी सुकन्याचा कोमेजलेला चेहरा तिच्या डोळ्यांसमोरून हालत नव्हता. नातेवाईक स्त्रियांपासून काहीशी दूर ती एकटीच एका कोपर्‍यात खुर्चीवर बसलेली होती. डाॅक्टरांचा चेहराही दुःखाने विदीर्ण झालेला. पण पुरूष आणि त्यातून स्वतः डाॅक्टर असल्याने ते संयम राखून होते.

‘तिच्या वेदना बघवत नव्हत्या, त्यातून तिची सुटका झाली, ‘एवढंच ते बोलले.

– क्रमशः भाग दुसरा  

© सुश्री प्रणिता खंडकर

संपर्क – सध्या वास्तव्य… डोंबिवली, जि. ठाणे.

ईमेल pranitakhandkar@gmail.com केवळ वाॅटसप संपर्क.. 98334 79845.

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈