डॉ. ज्योती गोडबोले
जीवनरंग 
☆ बदल — भाग – १ ☆ डॉ. ज्योती गोडबोले ☆
मुंबई एअरपोर्ट वर विमान पोचले आणि दिलीप आणि नयनाने सुटकेचा निश्वास टाकला. एवढा मोठा कंटाळवाणा प्रवास संपला एकदाचा म्हणून.
रघू ड्रायव्हर कार घेऊन आला होता एअरपोर्टवर. मोठ्या मोठ्या बॅग्ज डिकीत ठेवून त्याने अदबीने विचारलं, “सरळ घरीच जायचं ना सर? का वाटेत जायचं आहे कुठं? ”
“नको नको रे बाबा. फूड मॉलला थांबव आता डायरेक्ट. मस्त कॉफी पिऊया आणि घरची वाट धरू या. ”नयना म्हणाली.
आज जवळजवळ चार पाच महिने अमेरिकेत लेकीकडे राहून आज ते भारतात परत आले.
लाडक्या नातवंडांना सोडून येताना सगळ्या आजीआजोबांच्याडोळ्यात पाणी येतं. नयना दिलीपलाही चिमुकल्या राणीला आणि मुग्धा माधवनला सोडून येताना अश्रू आवरेनात. गोड गुटगुटीत राणी त्यांच्याकडे झेप टाकून येत होती.
इमिग्रेशन मध्ये गेल्यावर राणी आणि मुलगी जावई दृष्टीआड झाले. आणि जड अंत:करणाने दिलीप नयना विमानात चढले.
आत्ता, परतीच्या वाटेवर कारमध्ये बसल्यावर नयनाच्या डोळ्यासमोरून सगळा पट सरकला.
नयना दिलीपच्या बँकेत नोकरीला आली होती. नुकतीच नाशिकहून बदली होऊन नयना रुजू झाली होती. दिलीप तिचा मॅनेजर होता.
सुरवातीला गोंधळलेली नयना आता नवीन बँकेत आणि शहरात चांगलीच रुळली. तिला पुणं फार आवडायला लागलं.
तिला नव्या मैत्रिणी मिळाल्या आणि दर आठवड्याला नाशिकला पळणारी नयना आता महिन्याने सुद्धा नाशिकला जायचे टाळू लागली.
दिलीपने एकदा तिला घरी सहज चहाला बोलावले.
त्याचे आईबाबा, धाकटी बहीण आणि घरातले मोकळे वातावरण तिला फार आवडले.
साधारण चार महिन्यांनी दिलीपने तिला लग्नाबद्दल विचारलं. ,
एका छानशा हॉटेलात तिला कॉफी प्यायला त्याने बोलावले आणि मागणी घातली.
हसून दिलीप म्हणाला”अग, माझ्या हे मनात सुद्धा नव्हतं. पण माझ्या आईला तू फार आवडलीस.
बघ आता.
माझ्या आईने, मला सून फार आवडलीय तर तिला विचार बघू असे सांगितलंय बरं मला. म्हणून मी तुला लग्नाचं विचारतोय. ”हसून दिलीप म्हणाला. म्हणजे माझ्याआधीच तुला सासूने पसंत केलीय. “
नयना हसत म्हणाली” हो का? मग अजूनही तुम्ही मला नाही म्हणू शकता. बळजबरी नाहीये कोणाची.”
दिलीप हसला आणि म्हणाला, “मला तर तू आवडतेसच. पण आईसाहेबांना आवडलीस म्हणजे आता काळजी नाही. होणारच तू लाडकी सून त्यांची. ” असं ते लग्न ठरलं आणि थाटामाटात झालं सुद्धा.
नयनाला माहेरी एकत्र कुटुंबाची सवय होती. , सासरी तिला जड गेलं नाही. उलट तिला सासू आणि नणंद मैत्रिणीसारख्याच झाल्या.
लग्नानंतर जरा उशिराच झाली तिला मुग्धा.
सहा वर्षानी घरात लहान बाळ आलं म्हणून सगळ्यांनाच खूप आनंद झाला. मुग्धा आजीआजोबा आईबाबांच्या सहवासात मोठी होत होती. आत्या लग्न होऊन आपल्या घरी गेली होती. आपल्या भाचीच्या ओढीने आत्यासुद्धा मुग्धाला भेटायला जवळजवळ रोज येई.
मुग्धा अत्यंत तीव्र बुद्धी घेऊन आली होती. शाळेत सतत पहिली. दिसायला सुंदर. कधीही दुसरा नंबर न बघितलेली मुग्धा हट्टी हेकेखोर व्हायला लागली.
त्यादिवशी शाळेतून आली ती हातपाय आपटतच.
दप्तर फेकून देऊन जोरात भोकाड काढून रडायला लागली.
”काय झालं मुग्धा? “आजीने घाबरून विचारलं. आजी माझा दुसरा नंबर आला. असं कसं झालं? आदित्यचा कसा आला पहिला नंबर? तू शाळेत चल आणि सांग बाईना. ”हुंदके देत देत मुग्धा म्हणत होती.
“मुग्धा, आधी हे खा बघू. मग जाऊ हं उद्या शाळेत. ”आजी म्हणाली.
मग आजी म्हणाली,
हे बघ बाळा कायम तूच कशी नेहमी पहिली येशील? बाकीची मुलं पण छान अभ्यास करतातच. असा त्रागा करायचा नाही. तू काय कमी हुशार आहेस का? ”
आजीने समजूत घातली खरी, पण नयना बँकेतून आल्यावर हा प्रकार त्यांनी तिच्या कानावर घातला.
नयना, मुग्धा हुशार आहे मान्य. पण हा स्वभाव चांगला नाही. मी म्हणेन तेच खरं, मीच हुशार.
त्या विचारात पडल्या. म्हणाल्या, दिलीपची आजी होती अशी हेकट आणि संतापी. अतिशय त्रागा करायच्या त्या, काही मनाविरुद्ध झालं की.
मुग्धा अशीच झालीय. कोण कोणाचे कसे गुण अवगुण घेतं बघा. ”त्या सुस्कारा टाकून तिथून निघून गेल्या.
दिवस भराभर निघून जात होते.
मुग्धा अतिशय हुशार तर होतीच. उत्तम करिअर करत ती इंजिनिअर झाली.
तिच्याच वर्गातल्या माधवनशी तिने लग्न ठरवलं.
माधवन तमिळ ब्राह्मण. अतिशय हुशार आणि आपल्या व्हॅल्यू जपणारा. स्वभावाने मृदू. नम्र आणि कमालीचा शांत. तमिळ असला तरी उत्कृष्ट मराठी समजत होतं त्याला आणि अस्खलित मराठी बोलायचा तो.
दिलीपने त्याला एकदा सांगितलं”माधवन, तुम्ही फार गुणी आहात. नाव ठेवायला जागा नाही तुम्हाला. पण आमचीच मुलगी फार आक्रस्ताळी आहे. ती अतिशय संतापी आहे. तिला संताप आला की भानच रहात नाही. तुम्हाला तिची ही बाजू माहीत हवी म्हणून मी हे सांगतोय”.
माधवन शांतपणे म्हणाला”काळजी करू नका. मी समजून घेईन मुग्धाला. खूप गुणी मुलगी आहे तुमची. ”
आणि ते लग्न झालं. अतिशय हौसेने करून दिलं नयना दिलीपने.
माधवनचे आईवडील लग्नाला आले आणि उपऱ्या सारखे निघून गेले. त्यांना ही मराठी सून अजिबात पसंत नव्हतीच. नशिबाने मुग्धा माधवन त्यांच्याजवळ रहाणार नव्हते.
माधवनला अमेरिकेचा उत्तम जॉब मिळाला.
मुग्धालाही तिकडे चांगला जॉब मिळायची शक्यता होती. मोठ्या आनंदाने दोघेही अमेरिकेला निघून गेले.
नयनाने तिची सगळी हौसेने तयारी करून दिली. भांडी, कुकर रोजची सगळी पोळपाट लाटण्या पासून तयारी दिली करून.
मुग्धा माधवन गेले. आता घरात फक्त दिलीप आणि नयना.
वडीलधारी माणसे एका मागोमाग एक काळाच्या पडद्याआड गेली आणि नयनाला घर खायला उठलं. तरी अजून तिची नोकरी चालू होती म्हणून बरं.
आता मुग्धाला दिवस गेले.
कोडकौतुक करायला, आवडीचे खायला घालायला म्हणून हौसेने रजा घेऊन नयना दोन महिने मुग्धाकडे गेली. मुग्धाने आईचे छान स्वागत केलं. ” आई किती मस्त वाटलं तू आलीस म्हणून ग. ”
नयना उत्तम सुगरण होतीच.
दुसऱ्याच दिवशी तिने हौसेने पौष्टिक धिरडी केली.
मुग्धा म्हणाली, ”हे मी खाणार नाही. यात न्यूट्रिशस काहीच नाहीये.
माधवनने ती अतिशय आनंदाने खाल्ली. आई, काय सुंदर चव झालीय हो. मला आणखी वाढा. ”
मुग्धाने एकाही धिरड्याला हात लावला नाही. ”अग मुग्धा, यात सगळी पिठे आहेत, मेथ्या आहेत, भाज्या घातल्या आहेत. तू खाऊन बघ. ”पण तिने एकही धिरडे खाल्ले नाही.
नयना कानकोंडी झाली. हे असंच चालू राहिलं तर आपण इथे का आलोय असा प्रश्न तिला पडला.
मुग्धा रोज इंटरनेट बघून त्यातले पदार्थ नयनाला करायला सांगे आणि तेच खाई ती. त्याला ना चव ना ढव.
आता हिचं आणि आपलं पुढे बाळंतपणात कसं होणार याचा प्रश्न नयनाला पडला. बरं काहीबोलायला समजवायला जावं तर लगेच,
माझी डॉक्टर आणि डाएटीशियन सांगेल तेच मी करणार हे उत्तर.
अग, त्या गोऱ्या आहेत, आपली संस्कृती खाणे पिणे वेगळे आहे असं सांगूनही त्यातून भांडणेच होऊ लागल्यावर नयना गप्पच बसली.
अक्षरश:ते दोन महिने कसे जातील असं झालं नयनाला. रोज हे असे सहन करून नयना वैतागली. ना कुठे तिला मुग्धाने फिरायला नेलं ना कुठे नीट संवाद साधला. सतत ती एक तर घरून काम करताना घरच्या ऑफिस मध्ये असायची किंवा वर बेडरूम मध्ये.
तिचा नयनाशी संवादच होत नसे. ना कधी मुग्धाने तिला आवडीचे काही खायला करायला सांगितलं, ना कधी तिने केलेलं कौतुकाने खाल्लं. कधी आणलेले सुंदर ड्रेस घालून बघितले नाहीत की साडी नेसून दाखवली नाही नयनाला..
बिचारा माधवन कानकोंडा होऊन जाई. त्यानेच नयनाला मॉल मध्ये नेलं, तिला हवी ती खरेदी करून दिली.
नयना म्हणाली, ” माधवन, मी तर चालले पण तुमचं कठीण आहे हो.
माझीच मुलगी ही पण कशी वागतेय हो. जगात कोणाला दिवस जात नाहीत का? आणि मी आई आहे ना हिची? आता मी हिच्या डिलीव्हरीला येऊन तरी माझा उपयोग होईल असं वाटत नाही. ”
माधवन बिचारा काहीच बोलला नाही.
नयना दोन महिन्यांनी भारतात परत आली. दिलीपला तिने हे सगळं सांगितलं.
“काय करू मी दिलीप? अशीच ही वागणार असली तर माझा तिकडे काहीही उपयोग नाही बघ. मी नाही जात तिकडे. करू दे त्यांनाच बाळंतपण. अरे, मुग्धाचं माझ्यावाचून काहीही अडणार नाहीये. ”हताश होऊन नयना म्हणाली.
– क्रमशः भाग पहिला
© डॉ. ज्योती गोडबोले
≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – श्रीमती उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
