प्रफुल्ला शेणॉय
वाचताना वेचलेले
☆ काळ बदलला…. भावना त्याच आहेत… – लेखक : सुश्री ज्योती निंबाळकर ☆ प्रस्तुती – प्रफुल्ला शेणॉय ☆
☆
“तुमची बहीण स्वतः गाडी चालवू शकते, मग तिला माहेरून आणायला भाऊ २०० किलोमीटर का जाईल? ” मुग्धाने अमोलला हा प्रश्न विचारला… तिला वाटत होतं, हा जुनाट रिवाज आहे. पण काही तासांनी तिलाच जाणवलं की, ती फक्त एक प्रथा नव्हती… त्यामागे बहिणीला मिळणारी आपलेपणाची भावना होती.
“अहो तुम्ही माझे पती आहात, समजदार आहात म्हणून सांगते… आजकाल मुली किंवा बहिणींना माहेरून आणणं-नेणं ही प्रथा जवळजवळ बंद झाली आहे.
आजच्या काळात स्त्रिया प्रत्येक क्षेत्रात स्वतःच्या पायावर उभ्या आहेत. तुमची बहीण सायलीसुद्धा मोठ्या कंपनीत काम करते. तिच्याकडे स्वतःची गाडी आहे. मग तुम्ही दोनशे किलोमीटर गाडी चालवत तिला आणायला का जाता? ”
मुग्धाने अमोलला समजावलं.
अमोलच्या हातात गाडीची चावी होती. तो काही क्षण शांत राहिला.
“तुझं म्हणणं बरोबर आहे… पण यावेळी राखीसाठी तिला स्वतः घेऊन यावं, असं मनापासून वाटत होतं. लहानपणी बाबा आत्याला आणायला जायचे, तेव्हा किती आनंद व्हायचा… ते आठवतंय. ”
मुग्धा म्हणाली,
“अहो, आता काळ बदलला आहे. फोन आहे, गाडी आहे… सगळं सोपं झालंय. तिला स्वतः येऊ द्या. ”
अमोलने सायलीला फोन केला.
“ताई, तू उद्या स्वतःच्या गाडीने ये. मला ऑफिसमधून सुट्टी घेणं जरा अवघड आहे. ”
सायली काहीवेळ शांत झाली.. “हो रे अमोल… काही हरकत नाही. मी येते, ” सायलीने शांतपणे उत्तर दिलं.
दुसऱ्या दिवशी सायली स्वतःची गाडी चालवत माहेरी आली.
सगळ्यांना भेटून ती हसत होती, बोलत होती… पण तिच्या चेहऱ्यावरचा आनंद काहीसा अपुरा वाटत होता.
सायंकाळी सगळे अंगणात बसले होते. तेवढ्यात शेजारच्या घरासमोर एक रिक्षा थांबली.
त्यातून एक साधीशी मुलगी उतरली. तिचा भाऊ तिचं सामान घेऊन आला होता.
ती भावाच्या पाठीवर हलकीशी थाप मारत हसून म्हणाली,
“किती बोलतोस रे तू! पूर्ण रस्ताभर माझं डोकं खाल्लंस! ”
दोघेही हसत घरात गेले.
सायली मात्र त्या दोघांकडे एकटक पाहत राहिली.
तिच्या हातातला चहाचा कप तसाच राहिला.
थोड्याच वेळाने ती उठली आणि खोलीत गेली.
मुग्धाला काहीतरी जाणवलं. ती तिच्या मागे गेली.
खोलीत सायली जुन्या फोटोकडे पाहत रडत होती.
मुग्धाने तिच्या जवळ बसत विचारलं,
“ताई, काय झालं? ”
सायलीने डोळे पुसले.
“मुग्धा… तुला माहीत आहे का, स्वतःच्या पायावर उभं राहणं चांगलं असतं… पण कधी कधी ते खूप एकटंही करतं. ”
मुग्धा शांतपणे ऐकत राहिली.
सायली म्हणाली,
“आज मी माझ्या महागड्या गाडीतून एकटी आले. गाडीमध्ये एसी होता, संगीत होतं, आराम होता… पण तो आनंद नव्हता, जो लहानपणी अमोलसोबत साध्या बसमधून येताना मिळायचा.
मला गाडी चालवायला कुणाची गरज नाही. मला कुठेही जायला कुणाची गरज नाही.
पण… माझ्या माहेरी येताना मला माझ्या भावाची गरज होती.
भाऊ बहिणीला घ्यायला येतो, तेव्हा तो फक्त गाडी चालवत नसतो…
तो तिला सांगत असतो—
‘तू आमच्यासाठी अजूनही तितकीच खास आहेस. ’
रस्त्यात होणाऱ्या गप्पा, जुन्या आठवणी, भांडणं, हसणं… हे फोनवर कुठे मिळतं?
आज मी लवकर पोहोचले खरी… पण तो प्रवास खूप एकटेपणाचा होता. ”
मुग्धाच्या डोळ्यांतही पाणी आलं.
तिला जाणवलं… ती ज्याला जुनाट प्रथा समजत होती, त्यामागे कदाचित एक सुंदर भावना दडलेली होती.
तिने सायलीचा हात हातात घेतला.
“ताई, मला माफ करा. मी फक्त सोय आणि व्यवहार पाहिला… पण नात्यांची ऊब पाहिलीच नाही. ”
सायलीने तिला मिठी मारली.
“काही नाही गं… काळ बदलतो, पण काही भावना बदलत नाहीत. ”
दुसऱ्या दिवशी सायली परत जाण्यासाठी निघाली.
तिने गाडीची चावी हातात घेतली.
तेवढ्यात मुग्धाने तिच्या हातातून चावी घेतली आणि अमोलकडे फेकली.
अमोलने चावी पकडली.
“गाडी काढा. ताईला तुम्ही सोडायला जाणार! ”
अमोलच्या चेहऱ्यावर आनंद पसरला.
“अगं, कालपर्यंत तूच म्हणत होतीस…”
मुग्धा हसत म्हणाली,
“मी म्हणाले होते काळ बदलला आहे… पण भावना थोड्याच बदलल्या आहेत! ”
सायलीच्या डोळ्यांत आनंदाश्रू आले.
ती म्हणाली,
“धन्यवाद मुग्धा… आज तू मला माझं माहेर पुन्हा दिलंस. ”
गाडीत बसल्यावर अमोलने विचारलं,
“ताई, आठवतंय का? लहानपणी तुझ्या बाहुलीचा पाय मी तोडला होता…”
“अरे! तूच तोडला होतास! ” सायली हसत म्हणाली.
“नाही गं, तो आधीपासूनच तुटला होता! ”
दोघांचं हसणं गाडीत घुमलं.
दोनशे किलोमीटरचा तो प्रवास कदाचित वेळ आणि पेट्रोल घेणारा होता…
पण त्या प्रवासात भाऊ-बहीणीचं नातं पुन्हा जिवंत होत होतं.
कधी कधी एखादी व्यक्ती स्वतःच्या पायावर उभी असते म्हणून तिला कुणाची गरज नसते असं नाही…
काही नाती गरजेसाठी नसतात, ती फक्त आपलेपणाची जाणीव करून देण्यासाठी असतात.
☆
लेखिका: ज्योती निंबाळकर
प्रस्तुती : प्रफुल्ला शेणॉय
≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
