मराठी साहित्य – वाचताना वेचलेले ☆ पिशव्यांची पिशवी… लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुती – स्वाती मंत्री ☆

स्वाती मंत्री

📖 वाचताना वेचलेले 📖

☆ पिशव्यांची पिशवी… लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुती –  स्वाती मंत्री ☆

☆

मध्यमवर्गीय महाराष्ट्रीय घराची काही वैशिष्ट्यं असतात.

डब्याचं झाकण सापडत नाही, पण डबा मात्र फेकायचा नसतो.

घरात कुठेतरी एक डबा असतो, ज्यात स्क्रू, खिळे, रबरबँड, जुन्या चाव्या आणि कशाचे आहेत हे देवाला ठाऊक असलेले दोन प्लास्टिकचे पार्ट असतात.

आणि स्वयंपाकघराच्या दारामागे असते— पिशव्यांची पिशवी!

तिचा जन्म कधी झाला हे घरात कुणालाच माहीत नसतं.

 

भाजीची पिशवी आली—आत.

मेडिकलची आली—आत.

 

कपड्यांच्या दुकानातून जरा जाड पिशवी मिळाली की तिचं प्रमोशन:

“ही ठेव हं. चांगली आहे! ”

आता आपल्या घरात ‘चांगली पिशवी’ ही फार व्यापक संकल्पना आहे. जिला भोक नाही, ती चांगली.

कधीतरी पिशव्यांची पिशवी इतकी फुगते की दारामागून बाहेर डोकावू लागते.

मग घरातला एखादा धाडसी माणूस प्रश्न विचारतो,

“एवढ्या पिशव्या कशाला हव्यात? ”

त्यावर उत्तर येतं,

“तुला काय त्रास होतोय? राहू दे. कधी तरी लागतील! ”

मध्यमवर्गीय संसारात ‘कधी तरी’ या दोन शब्दांनी जेवढी जागा व्यापली आहे, तेवढी बहुधा फर्निचरनेही नाही.

दहा वर्षांपूर्वीच्या मोबाईलचा चार्जर आहे. मोबाईल गेला, कंपनी गेली, कदाचित तो चार्जिंग पोर्टसुद्धा इतिहासजमा झाला—पण चार्जर आहे.

दिवाळीत आलेल्या मिठाईचा सुंदर डबा आहे. त्यात मिठाई नाही. सध्या काहीच नाही. पण डबा फेकायचा नाही.

कारण?

“चांगला आहे! ”

आणि एक शर्ट आहे.

तो सध्या बसत नाही.

पण त्याला फेकण्याचा प्रश्नच नाही.

“पाच किलो कमी झालं की होईल! ”

तो शर्ट कपडा नसतो. तो आशावादाचा पुरावा असतो!

मला कधीकधी वाटतं, आपण वस्तू साठवतच नाही.

आपण ‘कधी तरी’ साठवत असतो.

कधी तरी लागेल.

कधी तरी उपयोग होईल.

कधी तरी वेळ मिळेल.

कधी तरी मी पुन्हा तसा होईन.

आणि मग एक दिवस जाणवतं—

आपल्या मनातसुद्धा अशीच एक पिशव्यांची पिशवी आहे.

दहा वर्षांपूर्वी कुणीतरी केलेला अपमान अजून आहे.

पाच वर्षांपूर्वीचं कौतुकही आहे.

एक निर्णय चुकीचा घेतला होता, तो आहे, त्याचं गिल्ट आहे.

कुणीतरी आपल्याशी कसं वागायला हवं होतं, त्याची अपेक्षा आहे.

आणि त्या भांडणात समोरच्याला द्यायचं राहून गेलेलं भन्नाट उत्तर तर अगदी व्यवस्थित जपून ठेवलंय!

कशासाठी?

बहुधा…

“कधी तरी लागेल! ”

भगवद्गीतेत श्रीकृष्ण म्हणतात—

विहाय कामान्यः सर्वान् पुमांश्चरति निःस्पृहः ।

निर्ममो निरहङ्कारः स शान्तिमधिगच्छति ॥

“माझं’ म्हणून प्रत्येक गोष्ट घट्ट धरून ठेवण्याची गरज ज्याला उरत नाही, तोच शांततेकडे जातो.

 गीता घरातल्या पिशव्या फेकायला सांगत नाही.

ती कदाचित मनातल्या पिशव्या तपासायला सांगते.

कारण कपाटातल्या पिशव्यांनी फार तर जागा अडते.

मनातल्या पिशव्यांनी आयुष्यच अडतं.

जुना अपमान, जुना अहंकार, जुनं यश, जुनी चूक, जुनी अपेक्षा सगळंच ‘कधी तरी लागेल’ म्हणून जपून ठेवलं, तर नवीन अनुभव ठेवायचे कुठे?

 कदाचित अपरिग्रह म्हणजे घर रिकामं करणं नव्हे.

कालचं किती उद्यापर्यंत वाहून न्यायचं, हे ठरवता येणं.

त्यामुळे पुढच्या वेळी पिशव्यांची पिशवी खाली उतरवून आवरायला घेतली, तर एक पिशवी आणखी उघडून पाहूया.

मनातली.

उपयोगाचं असेल ते ठेवू.

शिकण्यासारखं असेल तेही ठेवू.

बाकीचं?

सरळ टाकून देऊ.

कारण प्रत्येक गोष्टीला—

“कधी तरी लागेल! ”

असं म्हणत राहिलो, तर एक दिवस ‘आज’ ठेवायलाच जागा उरणार नाही.

☆

लेखक:अज्ञात

प्रस्तुती: स्वाती मंत्री

≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

Please share your Post !

Shares

मराठी साहित्य – वाचताना वेचलेले ☆ ‘हासली दीपावली… – कवयित्री : ऋचा सावरकर ☆ प्रस्तुती : रमा मोडक ☆

रमा मोडक

📖 वाचताना वेचलेले 📖

☆ ‘हासली दीपावली… – कवयित्री : ऋचा सावरकर ☆ प्रस्तुती : रमा मोडक ☆

☆

थी घालून मांडी

तू रेखिली रंगावली

हासले अंगण ही माझे

हासली दीपावली…

*

भरलेस रंग मनासारखे

शुभ्र रांगोळीत जेव्हा

हसलीस तू मनापासूनी

हासली दीपावली…

*

अंगणी,तुळशीपुढे

रांगेत पणती लाविली

वृंदावनी तुळस हासली अन

हासली दीपावली…

*

लक्ष्मीला पुजताना

मढलीस दागिन्यांनी तू

हासला देव्हाराही तेव्हा

हासली दीपावली…

*

अन्नपूर्णा होऊन तूही

रमलीस सखये माझ्या घरी

घर तृप्तीत नाहले तेव्हा

हासली दीपावली…

*

पाहिले मी तुजकडे

जणू चांदणे ही बरसले

शांती मुखावरी झळकता

हासली दीपावली…

*

लाजुनी बघता माझ्याकडे

खळी गोड ती गालावरी

मुख चंद्रमा उजळला

हासली दीपावली…

☆

कवयित्री :ऋचा सावरकर

प्रस्तुती: रमा मोडक

≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

Please share your Post !

Shares

मराठी साहित्य – वाचताना वेचलेले ☆ “माणसं…” – लेखक : व. पु. काळे ☆ शोभा जोशी ☆

शोभा जोशी 

? वाचताना वेचलेले ?

☆ “माणसं…” – लेखक : व. पु. काळे ☆ शोभा जोशी ☆

☆

मोगऱ्याचं फूल ओंजळीत घेतलं की त्याचा गंध मनाला, शरीराला प्रसन्न करून जातो.

सहवासातील माणसाचं देखील असंच असतं.

काही माणसं काही क्षणातच मनाला खूप आवडतात, आपली होऊन जातात.

तर, काही कितीही सहवासात राहिली, तरी त्यांची आतून ओढ नसतेच…

 

चेहरा बघण्यापेक्षा नेहमीच समोरच्याच्या मनात उतरून बघावं. शोधूनही तिथं माणूसपण सापडत नसेल, तर त्याचं सुंदर दिसणंही मग किळसवाणं वाटतं…

 

शरीराची सुंदरता वयाबरोबर संपते, तर मनाची सुंदरता शेवटपर्यंत टिकून राहाते.

शरीराला वय असतं, मनाला ते कधीच नसतं…

 

शेवटी काय, आपण व्यक्तीच्या स्वभावाच्या प्रेमात असतो, शरीर तर निमित्त मात्र असतं.

माणसाच्या स्वभावात गोडवा, शालीनता, प्रामाणिकपणा, आणि विनयशीलता असेल, तर त्याची काही क्षण जरी सोबत मिळाली तरी ती हवीहवीशी वाटते…

 

म्हणूनच बाहेर लक्ष दिव्याची सुंदर आरास असूनही, देवघरातील समईच्या तेजापुढं आपण नतमस्तक होतो…

 

आयुष्यात अशी माणसं कधी भेटली तर त्यांच्यावर जिवापाड प्रेम करावं!

 

आपल्या आवडत्या माणसाचं आपल्या सोबत असणं, ही आयुष्यातील सगळ्यात मोठी कमाई…

ती प्रत्येकाच्या वाट्याला येतेच असं नाही.

आजकाल अशी माणसं भेटतात तरी कुठे?

नशिबानं कधी भेटलीच तर हळुवार जतन करून ठेवावीत..!

 

कदाचित, पुन्हा भेटतील, न भेटतील!

  

लेखक: व. पु. काळे

प्रस्तुती :  शोभा जोशी

कार्यकर्ती, जनजाती कल्याण आश्रम, पुणे महानगर. 

मो ९४२२३१९९६२ 

≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

Please share your Post !

Shares

मराठी साहित्य – वाचताना वेचलेले ☆ “देवाकडे काय मागावं?” – लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुती – राधा पै ☆

राधा पै

? वाचताना वेचलेले ?

☆ “देवाकडे काय मागावं?” – लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुती – राधा पै ☆

तूकारामांचे वडील बोल्होबा हे पांडुरंगाचे निस्सिम भक्त होते.. ते दरवर्षी न चुकता पांडुरंगाच्या दर्शनासाठी पंढरपूरला जात असत… आणि दरवर्षी त्यांची पत्नी कणकाई माऊली त्यांच्या मागे लागत असे की मलाही पंढरपूरला पांडुरंगाच्या दर्शनाला न्या.. पण बोल्होबा काही तिचे ऐकत नसत.

अशी अकरा वर्षे गेली. बाराव्या वर्षी जेव्हा ते पंढरपूरला जाण्यास निघाले, तेव्हा कणकाई माऊली काही ऐकेचना. ती आपल्या पतीला म्हणाली की

“जरी यावेळी तुम्ही मला पांडुरंगाच्या दर्शनाला नेले नाहीत तरी मी तुमच्या मागून येणारच. “

बोल्होबांचा नाईलाज झाला कारण स्रीहट्ट व बालहट्ट टाळता येत नाही ना..!

ते म्हणाले ” मी तुला माझ्या बरोबर नेईन पण एक अट तुला पाळावी लागेल ती म्हणजे मंदिरात गेल्यानंतर पांडुरंगाकडे काही म्हणजे काही मागायचे नाही. “

कणकाई माऊली आनंदली. तिने पतीला सांगितले की मी काही मागणार नाही.

पती पत्नी पंढरपुरास निघाले.. तिथे पोहोचल्यानंतर कणकाई माऊली मनाशी विचार करीत चालली होती की आज आलोच आहोत तर पांडुरंगाचे दर्शन घेऊ आणि पंढरपूरही पाहू..!

यात्रतेतली बांगड्यांची, खेळण्यांची दुकाने हरखून पाहत पाहत ती बोल्होंबांच्या मागून चालत असल्याने त्या दोघांत अंतर पडले..

बोल्होबा पुढे निघून गेले आणि कणकाई माऊली मागेच राहिली.

इकडे बोल्होबा मंदिरात पोहोचल्याबरोबर पांडुरंगाची मान वर होती, ती खाली झुकली… रखुमाईने पांडुरंगाला विचारले की, “सगळे भक्त दर्शनाला येतात तेव्हा तुमची मान वर असते आणि बोल्होबा आल्यानंतर तुमची मान खाली की झुकली? “

यावर पांडुरंगाने रखुमाईला उत्तर दिले,

“तो जो सावकार असतो ना.. त्याचे आपण देणेकरी असतो आणि देणेकरी जेव्हा आपल्या घरी येतो, तेव्हा आपली मान खाली झुकलेली असावी. “

म्हणजे बघा, बोल्होबांनी पांडुरंगाची निस्वार्थपणे इतकी भक्ती केली.. इतकी भक्ती केली की, प्रत्यक्ष देवच त्यांचा देणेकरी झाला…

बोल्होबा फक्त भक्तीचे डिपॉझिटच करीत राहिले, मागणीचे विड्रॉवल कधी केलेच नाही…

त्यांनी देवाची भक्ती केली पण त्याच्याकडे कधी काही मागितलेच नाही.

परमेश्वराची भक्ती करावी तर ही अशी..

इकडे बोल्होबा पांडुरंगाचे दर्शन घेऊन मागल्या दाराने बाहेर पडले आणि पुढल्या दाराने कणकाई माऊली देवळात आली…

तिने पांडुरंगासमोर हात जोडले आणि एकटक देवाकडे पहात राहीली.. तोच क्षण साधून पांडुरंगाने तिला विचारले “बोल तुला काय पाहिजे..? “

कणकाई माऊली विचारात पडली की आता काय करावे? पतीची आज्ञा तर मोडता येत नाही… पण मनुष्य मोठा हुशार प्राणी आहे बरं का.. चातुर्य कुठे व कसे वापरावे हे त्याला बरोबर कळतं!

तिने मनाशी पुन्हा विचार केला की पतीने सांगितलंय की देवाकडे काही मागू नकोस पण हे कुठे सांगितलंय की देव जर स्वत:हून काही देत असेल तर घेऊ नकोस..!

ती पांडुरंगाला म्हणाली “पोटी संतान नाही. “

देव म्हणाला “जा निश्चिंतपणे घरी, तुला मुलगा होईल. “

ती खूप आनंदली. हवं ते मिळाल्यावर माणूस देवाला जरा जास्तीच प्रदक्षिणा घालतो नाही का? हिनेही बऱ्याच प्रदक्षिणा घातल्या…

इकडे बोल्होबा बाहेर वाट पहात होते. त्यांच्या मनात विचार आला की आपल्या पत्नीला बाहेर यायला इतका वेळ लागला म्हणजे नक्कीच तिने देवाकडे काहीतरी मागितले असणार.. असा विचार करीत असतानाच कणकाई माऊली समोरून येताना दिसली..

तिने त्यांना देवळातला सगळा वृत्तांत सांगितला..

ते सारे ऐकताक्षणीच बोल्होबा तिला घेऊन पुन्हा देवळाकडे निघाले.. पांडुरंगाकडे बोट दाखवून म्हणाले, “याने तुला आशिर्वाद दिला ना की मुलगा होईल मग त्याला सांग की पुत्र व्हावा ऐसा गुंडा ज्याचा तिन्ही लोकी झेंडा..!

जर मला तू पुत्र देणारच असशील तर तुझी भक्ती करणारा, श्वासागणिक तुझेच नाम जपणारा, अखंड निष्कामतेने व निस्वार्थीपणे तुझी सेवा करणारा आज्ञेचा पुत्र दे..! “

आणि नंतर तुकोबारायांचा जन्म झाला.. ज्यांचा नावाचा डंका आजही वाजतोय.

फळाची आशा धरून देवाची भक्ती कधी करू नये आणि जर काही मागण्याची वेळ आलीच तर ही अशी असावी मागणी..!

 

लेखक:अज्ञात

प्रस्तुती: राधा पै

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

Please share your Post !

Shares

मराठी साहित्य – वाचताना वेचलेले ☆ आत्ताची दिवाळी… कवी : अज्ञात ☆ प्रस्तुती : उषा नाईक ☆

उषा नाईक

📖 वाचताना वेचलेले 📖

☆ आत्ताची दिवाळी… कवी : अज्ञात ☆ प्रस्तुती : उषा नाईक ☆

☆

बोलता बोलता सहज मी

दिवाळीचा विषय काढला

एकदम माझ्या मित्राचा

चेहरा पांढरा पडला

 

तो म्हणाला दिवाळी आली की

हल्ली धड धड होतं

जुनं सारं वैभव आठवून

रडकुंडीला येतं

 

चार दिवसाच्या सुट्टीत आता

कसं होईल माझं

एवढ्या मोठ्या वेळेचं

उचलेल का ओझं?

 

मी म्हटलं अरे वेड्या

असं काय म्हणतोस

सलग सुट्टी मिळूनसुद्धा

का बरं कण्हतोस?

 

काय सांगू मित्रा आम्ही

पाच बहीण भाऊ

कुणीच कुणा बरोबर

बोलत नाही

मी कुठे जाऊ?

 

आता कुणी कुणाकडे

जात येत नाही

आम्हालाही दोन दिवस

कुणीच बोलावीत नाही

 

चार दिवस कसे जातील

मलाच प्रश्न पडतो

लहानपणीचे फोटो पाहून

मी एकटाच रडतो

 

पूर्वीच्या काळी नातेवाईक

बरेच गरीब होते

तरीही ते एकमेकाकडे

जात येत होते

 

कुणाकडे गेल्यानंतर

आतून स्वागत व्हायचं

सारं काम साऱ्यांनी

मिळून मिसळून करायचं

 

सुबत्ता फार नव्हती

पण वृत्ती चांगली होती

गरिबी असूनसुद्धा

खूप मजा होती

 

मुरमुऱ्याच्या चिवड्यामध्ये

एखादाच शेंगदाणा भेटायचा

त्याप्रसंगी आनंद मात्र

आभाळा एवढा असायचा

 

लाल. हिरव्या रंगाचे

वासाचे तेल असायचे

अर्ध्या वाटी खोबऱ्याच्या तेलात

बुडाला जाऊन बसायचे

 

उत्साह आणि आनंद मात्र

काठोकाठ असायचा

सख्खे असो चुलत असो

घर गच्च भरलेलं दिसायचा

 

चपला नव्हत्या बूट नव्हते

नव्हते कपडे धड

तरीही जगण्याची

मोठी धडपड

 

सारे झालेत श्रीमंत

पण वाडे गेले पडून

नाते गोते प्रेम माया

विमानात गेले उडून

 

घरा घरात दिसतो आता

सुबत्तेचा पूर

तरी आहे मना मनात

चुली सारखा धूर

 

पाहुण्यांचे येणे जाणे

आता संपून गेले

दसरा आणि दिवाळीतले

आनंदी क्षण गेले

 

श्राद्ध. पक्ष व्हावेत तसे

मोठे सण असतात

फ्लॅट आणि बंगल्यामध्ये

दोन चार माणसं दिसतात

 

प्रवासाची सुटकेस आता

अडगळीला पडली

त्या दिवशी माझ्याजवळ

धाय मोकलून रडली

 

हँडल तुटलं होतं तरी

सुतळी बांधली होती

लहानपणी तुमची मला

खूप सोबत होती

 

सुटकेस म्हणली सर मला

पाहुण्याकडे नेत जा

कमीत कमी दिवाळीत तरी ं

माझा वापर करीत जा

 

सुटकेसचं बोलणं ऐकूण

माझंही काळीज तुटलं

म्हणलं बाई माणसाचं

आता नशीब फुटलं

 

म्हणून म्हणतो बाबांनो

अहंकार सोडा

बहीण भाऊ काका काकू

मामा. मामी.

ही गोड नाती

पुन्हा जोडा

आणि जगण्याचा

आनंद घ्या

 

संदुक आणि वळकटीचे

स्मरण आपण करू

दिवाळीला प्रत्येकाकडे एक एक दिवस का होईना जाण्यासाठी

पुन्हा सुटकेस भरू..

☆

कवी : अज्ञात 

प्रस्तुती :  उषा नाईक

≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

Please share your Post !

Shares

मराठी साहित्य – वाचताना वेचलेले ☆ “हा मजकूर वाचून मला हसू आवरेना!” – लेखक – अज्ञात ☆ प्रस्तुती – श्री अनिल वामोरकर ☆

श्री अनिल वामोरकर

📖 वाचताना वेचलेले  📖

☆ “हा मजकूर वाचून मला हसू आवरेना!” – लेखक – अज्ञात ☆ प्रस्तुती – श्री अनिल वामोरकर

आता माझं वय अशा टप्प्यावर आलं आहे की. स्वतःच्या तब्येतीची काळजी घेणं हा एक प्रकारचा साहसी खेळच झाला आहे!

साखर खाल्ली की रक्तातील साखर वाढते. मीठ खाल्लं की रक्तदाब वाढतो. आणि औषधांच्या किमती पाहिल्या की दोन्ही वाढतात!

पाणी प्यायलं की दर पाच मिनिटांनी बाथरूमला धावावं लागतं. पाणी प्यायलं नाही तर शरीरात पाण्याची कमतरता होते. आता तर बाथरूममध्येच टीव्ही लावून त्याला माझा दिवाणखानाच म्हणावं. असा विचार चालू आहे!

जेवलं की वजन वाढतं. जेवलं नाही तर अशक्तपणा येतो. फक्त सॅलड खाल्लं तर मन उदास होतं. आणि मन उदास झालं की पुन्हा खायला सुरुवात!

डॉक्टरांनी सांगितलं. “तुमच्या शरीराचं ऐका. ” मी ऐकलं… पण शरीराच्या तक्रारी काही संपतच नाहीत! अगदी सोसायटीच्या वार्षिक सभेसारखं वाटतंय. जिथे प्रत्येकाची काही ना काही तक्रार असते!

व्यायाम केला तर दुसऱ्या दिवशी बसण्यासाठी कोणाची तरी मदत घ्यावी लागते. व्यायाम केला नाही तर उठण्यासाठी मदत लागते! त्यामुळे जिमची फी फक्त कोणत्या प्रकारे त्रास सहन करायचा. हे ठरवण्यासाठीच भरतोय!

जास्त झोपलो तर पाठ दुखते. कमी झोपलो तर झॉम्बी झाल्यासारखं वाटतं. आणि झोपताना चुकीच्या स्थितीत झोपलो तर पुढचे तीन दिवस मान डावीकडेच वळलेली राहते!

आणखी एक शोध लागला आहे… झोपेतसुद्धा दुखापत होऊ शकते! पूर्वी दुखापत होण्यासाठी सायकलवरून पडावं लागायचं. आता फक्त चुकीची उशी निवडली तरी पुरेसं आहे!

कॉफी प्यायली तर झोप येत नाही. कॉफी प्यायली नाही तर कामच होत नाही. माझं शरीर आता जुन्या गाडीसारखं झालंय. सुरू व्हायला खूप वेळ लागतो आणि सुरू झाल्यावर कसला आवाज येतोय. हे कोणालाच कळत नाही!

सकाळी आता मी उठत नाही… तर जणू पुनर्जन्मच घेतो!

सुरुवातीला डोळे उघडतो. मग शरीराचे कोणकोणते अवयव व्यवस्थित काम करतायत. याची तपासणी करतो. पलंगाच्या कडेला बसून गुडघ्यांना जाग येण्याची वाट पाहतो!

आणि माझी स्मरणशक्ती तर एकदम उत्तम आहे! फक्त ती कुठे ठेवली आहे. हेच आठवत नाही!

परवा एका खोलीत गेलो आणि तिथे कशासाठी आलो होतो. तेच विसरलो. आठवण्यासाठी परत मागे गेलो. तर कुठून आलो होतो तेही विसरलो! शेवटी म्हटलं. आता उभाच आहे तर बाथरूमला जाऊन येतो!

पण आयुष्याकडे थोडं हलक्याफुलक्या नजरेने पाहिलंच पाहिजे. एकटं राहणं आणि कोणाशीच न बोलणं आरोग्यासाठी चांगलं नाही.

म्हणून एके दिवशी कॉफी पिताना मी मायक्रोवेव्ह आणि टोस्टरशी गप्पा मारल्या. दोघांनीही माझ्या मताला सहमती दिली. टोस्टर तर इतका भावूक झाला की त्याने टोस्टचे ब्रेडचे तुकडेच बाहेर उडवले!

वॉशिंग मशीनशी मात्र आता मी बोलत नाही. ती प्रत्येक गोष्ट इतकी फिरवून सांगते आणि त्याच विषयावर पुन्हा पुन्हा गोल गोल फिरत राहते!

फ्रिज जरा थंड स्वभावाचा आहे. पण एक गोष्ट मान्य करावी लागेल… मला पाहिल्यावर दिवा लावणारा तो एकटाच आहे!

इस्त्रीचा स्वभाव फारच तापट आहे. ओव्हनसुद्धा तसाच! आणि व्हॅक्यूम क्लीनर तर माझ्यातली उरलीसुरली शक्ती शोषून घ्यायलाच येतो!

आता माझा सर्वांत जवळचा मित्र म्हणजे सोफा! तो कोणतेही प्रश्न न विचारता माझं स्वागत करतो. फक्त एकच अडचण आहे… एकदा बसवलं की परत उठूच देत नाही!

म्हणून जोपर्यंत विनोद आठवत आहेत. तोपर्यंत मनमुराद हसून घ्या!

आता आयुष्याच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांचं मी अगदी सोपं वर्गीकरण केलं आहे.

५० वर्षांपर्यंत– आपण आयुष्याचे बेत आखतो.

५० वर्षांनंतर– आपण नियमित तपासण्या करून घेतो.

७० वर्षांनंतर– आपल्या तपासण्यांचे रिपोर्ट मित्रांबरोबर तुलना करून पाहतो!

९० वर्षांनंतर – मग अख्खा केक खायला हरकत नाही! कारण तक्रार करायची असेल तर आधी तक्रार करणाऱ्याने ९० वर्षांपर्यंत पोहोचून दाखवावं!

आणि आता इथेच थांबतो… कारण मी काहीतरी काम करायला म्हणून उठलो होतो.

पण आता ते काम नेमकं काय होतं. हेच आठवत नाहीये!

कोणाला आठवलं तर कृपया मला नक्की सांगा!

लेखक : श्री मंगेश ठाकरे (Mtv इरसाल)

प्रस्तुती – श्री अनिल वामोरकर

अमरावती

≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – उज्ज्वला केळकर/ सुहास रघुनाथ पंडित / मंजुषा मुळे/ गौरी गाडेकर≈

Please share your Post !

Shares

मराठी साहित्य – वाचताना वेचलेले ☆ “स्टार्टर…” – लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुती – श्री कमलाकर नाईक ☆

श्री कमलाकर नाईक

?  वाचताना वेचलेले  ? 

☆ “स्टार्टर…” – लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुती – श्री कमलाकर नाईक ☆

☆

हॉटेलमध्ये जेवायला गेल्यावर मला सांगा स्टार्टरचा मुख्य जेवणाशी काही संबंध असतो का..?

पण अगदी घरातल्या ‘बायकांसह’ सगळेजण, मिटक्या मारत ते खातात ना…? शिवाय वर रोटी-सब्जीवरसुद्धा ताव मारतात. बरोबर…?

 

चला हरकत नाही…

पण आता आपल्या घरात जेवायच्या आधी मी सहज चिवड्याच्या डब्याला नुसता हात जरी लावला, तरी जणू प्रलय होतो…!

 

“आता १० मिनिटात जेवायला वाढतेय ना..?

ही काय डबे शोधायची वेळ आहे…?

पानं घ्या त्यापेक्षा…

ऐन जेवायच्या वेळी पोटात नको ते भरायचं आणि मग जेवणाची बोंब…! ”

 

आई असो वा बायको,

हा संवाद आजतागायत बदललेला नाही.

 

अरे व्वा! … म्हणजे बाहेर स्टार्टर्समध्ये ते heavy पनीर कबाब-बिबाब तुम्हाला सहज चालतात हा…

आणि घरात आमच्या हलक्याफुलक्या चिवड्याचे दोन घास तेवढे जड होतात..

 

खरं सांगतो या दुनियेत न्यायच राहिलेला नाही; हेच खरं…

 

जाऊ दे…

देव बघतोय वरून…

☆

लेखक : अज्ञात

प्रस्तुती : श्री कमलाकर नाईक

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – श्रीमती उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

Please share your Post !

Shares

मराठी साहित्य – वाचताना वेचलेले ☆ दुखतंय – म्हणजे आपण जिवंत आहोत! – लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुति – श्री मनोहर जांबोटकर ☆

श्री मनोहर जांबोटकर

? वाचताना वेचलेले ?

☆ दुखतंय – म्हणजे आपण जिवंत आहोत! – लेखक : अज्ञात  ☆ प्रस्तुति – श्री मनोहर जांबोटकर ☆

☆

सकाळची वेळ, हातात चहाचा कप आणि मोबाईलवर मित्रांना पाठवलेला ‘सुप्रभात’चा संदेश, हा आता साठी आणि सत्तरी ओलांडलेल्या प्रत्येकाच्या दिनक्रमाचा एक अविभाज्य भाग झाला आहे. या साध्याशा संदेशात केवळ औपचारिकता नसते, तर ‘तू कसा आहेस आणि मी मजेत आहे’ अशी एकमेकांना दिलेली ती एक उबदार साद असते.

जेव्हा मी  पुण्यातील मित्राला प्रकृतीची चौकशी करणारा संदेश पाठवला आणि त्यांनी पु. ल. देशपांड्यांच्या त्या मार्मिक वाक्याचा संदर्भ दिला, तेव्हा तो केवळ माझ्याच नाही, तर पंच्याहत्तरीच्या उंबरठ्यावर असलेल्या किंवा साठी पार केलेल्या प्रत्येकाच्या काळजाला भिडणारा प्रसंग ठरतो.

“सकाळी उठल्यावर जर तुमचा कुठलाही अवयव दुखत नसेल, तर तुम्ही मेले आहात असे समजा!”

महाराष्ट्राचे लाडके व्यक्तिमत्त्व पु. ल. देशपांडे यांच्या या वाक्यात दडलेला विनोद जितका खुमासदार आहे, तितकेच त्यात दडलेले जगण्याचे तत्त्वज्ञान सखोल आहे.

शरीराचे ‘ऑडिट’ आणि सांध्यांचा संवाद –

तारुण्यात आपण सकाळी उठत नाही, तर अंथरुणातून अक्षरशः उसळी मारून बाहेर पडतो. पण साठी ओलांडली की शरीराचे नियम बदलतात. आता सकाळी डोळे उघडल्यावर अंथरुणातून बाहेर पडण्यापूर्वी शरीराचे एक छोटेसे ‘ऑडिट’ होते. मान वळतेय का? हो, वळतेय. गुडघा साथ देतोय का? थोडा कुरकुरतोय, पण चालेल. कंबरेचा काय निरोप आहे? ती म्हणतेय, ‘जरा हळू उठा!’

जेव्हा शरीराचा एखादा अवयव दुखतो, तेव्हा तो आपल्याला जाणीव करून देत असतो की, “अरे बाबा, मी गेल्या सात-साडेसात दशकांपासून तुझ्यासोबत अखंड काम करतोय, थोडी तरी माझी दखल घे!”

हे दुखणे म्हणजे आजाराचे लक्षण नसून, आपण खऱ्या अर्थाने ‘जिवंत’ असल्याची ती एक हसतमुख पावती आहे. हे दुखणे सांगते की तुम्ही आयुष्याचे अनेक उन्हाळे-पावसाळे पाहिले आहेत आणि त्या सर्व अनुभवांचे ओझे हे शरीर समर्थपणे पेलत आले आहे.

वयाचा स्वीकार आणि आनंदाचे सूत्र :

वय वाढणे हा निसर्गाचा नियम आहे, पण मनाने म्हातारे होणे हा आपला निर्णय असतो. शरीरात होणारे हे छोटे-मोठे बदल, हे वयानुसार येणारे नैसर्गिक ‘सॉफ्टवेअर अपडेट्स’ आहेत असे समजायला काय हरकत आहे? हे अपडेट्स कधीकधी सिस्टीम थोडी संथ करतात, पण त्यामुळे जगण्याचा अनुभव मात्र अधिक प्रगल्भ आणि शांत होतो.

माझ्या मित्राने दिलेले उत्तर हे एका अत्यंत सकारात्मक मानसिकतेचे लक्षण आहे. वयानुसार कमी-जास्त होणारच, हे सत्य एकदा मनाने स्वीकारले की मग शरीराविषयी तक्रार उरत नाही; उरते ती फक्त मिळालेल्या सुंदर आयुष्याविषयीची कृतज्ञता.जगण्याची नवी उमेद.

म्हणूनच, उद्या सकाळी उठल्यावर जेव्हा पाठीत थोडी चमक भरेल किंवा गुडघ्यातून हलकीशी कळ येईल, तेव्हा काळजी करण्याऐवजी चेहऱ्यावर एक छोटेसे हसू आणा. स्वतःला सांगा, “वा! आज परत काहीतरी दुखतंय, म्हणजे मी अगदी ठणठणीत जिवंत आहे!”

म्हणून मी  माझ्या सर्व  मित्रांसोबत  हा निर्मळ आनंद या लेखाबरोबर वाटत आहे. कारण जोपर्यंत एकमेकांची आवर्जून विचारपूस करणारे मित्र पाठीशी आहेत आणि त्या संवादात पु. लंच्या मिश्किल विनोदाची फोडणी आहे, तोपर्यंत हे आयुष्याचे इंजिन असेच दिमाखात पुढे धावत राहणार!

‌*

लेखक : अज्ञात

प्रस्तुती : श्री मनोहर जांबोटकर

≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित / मंजुषा मुळे/ गौरी गाडेकर≈

Please share your Post !

Shares

मराठी साहित्य – वाचताना वेचलेले ☆ सायकल – लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुती – श्री अमोल अनंत केळकर ☆

श्री अमोल अनंत केळकर

? वाचताना वेचलेले ?

☆ सायकल – लेखक : अज्ञात  ☆ प्रस्तुती – श्री अमोल अनंत केळकर ☆ ☆

☆

सायकल चालवणे कोणत्याही देशाच्या अर्थव्यवस्थेसाठी (जीडीपी) अत्यंत हानिकारक आहे.

हे हास्यास्पद वाटेल, पण हे खरे आहे…

सायकलस्वार ही देशासाठी मोठी आपत्ती आहे कारण…

  • तो कार खरेदी करत नाही,
  • मोटार सायकल सुद्धा खरेदी करत नाही,
  • तो कर्ज घेत नाही,
  • तो वाहनाचा विमा काढत नाही,
  • तो पेट्रोल डिझेल खरेदी करत नाही,
  • त्याला व्हेहिकलच्या सर्व्हिसिंगची गरज नसते.
  • तो कार पार्क करण्यासाठी पैसे देत नाही,
  • तो वाहतूक दंड भरत नाही, आणि….
  • हेल्मेट घेत नाही,
  • विशेष म्हणजे तो लठ्ठ होत नाही. आणि अशी

निरोगी व्यक्ती अर्थव्यवस्थेसाठी चांगली नाही, कारण…

  • तो औषधे खरेदी करत नाही,
  • तो रुग्णालये आणि डॉक्टरांकडे जात नाही,
  • तो देशाच्या जीडीपीमध्ये काहीही योगदान देत नाही

याउलट, एक फास्ट फूड शॉप 30 नोकऱ्या निर्माण करतो…

  • हृदयाचे डॉक्टर = १०
  • दंतवैद्य = १०
  • वजन कमी करुन देऊ असे आश्वासन देणारी जिम व तेथील कर्मचारी = १०

टीप:- चालणे तर यापेक्षाही धोकादायक आहे, कारण चालणारा माणूस सायकलही विकत घेत नाही…!

☆

लेखक: अज्ञात

प्रस्तुती : अमोल केळकर

बेलापूर, नवी मुंबई, मो ९८१९८३०७७९

poetrymazi.blogspot.in, 

kelkaramol.blogspot.com  

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर ≈

Please share your Post !

Shares

मराठी साहित्य – वाचताना वेचलेले ☆ क्या भात है!… लेखक:अज्ञात ☆ प्रस्तुती: प्रज्ञा गाडेकर ☆

प्रज्ञा गाडेकर

 

📖 वाचताना वेचलेले 📖

☆ क्या भात है!… लेखक:अज्ञात ☆ प्रस्तुती: प्रज्ञा गाडेकर ☆

 क्या भात है!

—आमटीभात… वरणभात… दहीभात… ताकभात… कालवणभात… पिठलंभात… केशरीभात… वगैरे

सांप्रत काळात भारत देशात डाएट नावाच्या फॅडने  किंवा स्टाईलने भात किंवा तांदूळ ह्या आपल्या लाडक्या आणि आवडत्या अशा पदार्थावर फार मोठी कुरघोडी करायला लावली आहे.

विकेट किपिंग करताना जांभया दिल्याबद्दल पाकिस्तानी कॅप्टन सरफराज अहमद जितका बदनाम झालाय त्यापेक्षा काकणभर जास्तच बदनामी डाएट ह्या प्रकाराने भाताची केलेली आहे. आणि समस्त भारतीयांसाठी ही गोष्ट खचितच महान चिंतेची बाब आहे.

भा  र  त ह्या शब्दाची व्युत्पत्तीच मुळात ‘भात जेवण्यात रत असलेल्या लोकांचा देश’ अशी व्हायला हवी होती आणि तेच जास्त संयुक्तिक झालं असतं नाही का! ज्या देशाच्या नावातच भात लपलेला आहे अशा लोकांनी भात सोडणे किंवा वजन वाढते म्हणून त्याला त्यागणे म्हणजे ऑस्ट्रेलियाने स्लेजिंगचा त्याग केल्यासारखं होईल.

भारतीय माणसाने आमटी भाताला नाही म्हणणे म्हणजे आमटीभाताचा घोर अपमान, म्हणजे स्टीव्ह बकनरने सचिनला नॉट आऊट देण्यासारखं आहे. बकनरने सचिनला खोटं आऊट देऊन आपलं नाव राखावं आणि आपण आमटीभात जेवून आपलं.

मी एक भारतीय आहे. भारत माझा देश आहे, सारे भारतीय माझे बांधव आहेत आणि देशातल्या प्रांतागणीक विविधतेने नटलेल्या भाताच्या परंपरांचा मला अभिमान आहे.

उत्तरेला काश्मीरी पुलावपासून ते दक्षिणेकडील तामिळ रस्सम भातापर्यंत, द्वारकेच्या गुज्जू कढी खिचडीपासून ते ओरिसा, बंगालच्या मच्छीभातापर्यंत, महाराष्ट्रातल्या केशरी भाता पासून ते हैदराबादेतल्या बिर्याणीपर्यंत, कर्नाटकातल्या बिशीब्याळी अन्नमपासून ते लखनवी बिर्याणीपर्यंत भाताच्या सर्व परंपरांची आणि विविधतेने नटलेल्या परंपरांची मला आवड आणि अभिमानही आहे.

भारतात शेतीचं युग असल्यापासून आद्य पिकांमध्ये असलेलं धान्य सर्वार्थाने तांदूळच असेल. अनेक वर्षं चुलीवर शिजत असलेला भात गॅसवर आला आणि पेज हा पदार्थ गायब व्हायला सुरुवात झाली.

कुकर ह्या प्रकाराने भात शिजवण्याची पद्धत क्रिकेटमधल्या टी ट्वेंटीसारखी करून ठेवली आहे. मॅच चालू होऊन कधी संपते हे कळतही नाही. एरव्ही सोय म्हणून मान्य आहे पण निवांत असू तेव्हा गॅसवर खरी ‘कसोटी’ म्हणजे कुकरशिवाय भात लावायला हवा.

अस्सल भाताची मजा त्यात आहे. खरंतर तांदूळ शिजवायला ठेवून त्याचा अप्रतिम सुगंध हळूहळू स्वयंपाकघरात पसरायला हवा. पण कुकर फिल्डिंगला येतो आणि त्याला ह्या सुगंधाचा कॅच काही पकडता येत नाही. तो कायम ड्रॉपच होतो.

भाताची एक गम्मत आहे. भात हा एकटा कधीच नांदत नाही. तो जेव्हा एकटाच असतो तेव्हा त्याचं रुक्ष पिंड होतं. पण त्याच्या मुदीला गोडंवरणाची, लिंबाच्या फोडीची, आणि वरून तुपाच्या धारेची साथ मिळाली आणि एखाद तुळशीपत्राचं टॉपिंग मिळालं की त्याचा नैवेद्य होतो, पण वरणभात, तूप आणि लिंबू  किंवा लिंबाचं लोणचं म्हणजे स्वर्ग सुखच. रिष्ता वही है किंतू सोच नई है.

चित्रान्न आणि लेमन राईस हे राखीव खेळाडू , काही वेळेस अशी धमाल उडवून देतील की उंगलियां चाटते रह जाओगे.

गोडंवरण भात म्हणजे हृषीकेश मुखर्जींचा सिनेमा असेल तर नाॅनव्हेज बिर्याणी ही वेबसिरीज आहे. रसिक माणूस या दोन्ही गोष्टी एकत्र एन्जॉय करू शकतो. जो एकावरच अडून राहतो त्याचं आयुष्य अगदीच निरस आणि एकसुरी ठरतं.

वरण, आमटी, रस्सा, रस्सम, कालवण, कढी, सांबार, पिठलं हे भाताचे शाश्वत सोबती आहेत. त्यांना कुणीही भातापासून वेगळं करू शकत नाही, त्यांनी भाताची साथ शेवटपर्यंत देणं अलिखित नियम आहे.

डाळीच्या प्रमाणासोबत त्या दोघांचं नातं घट्ट होत जातं. कधीकधी आमटीची माया पातळ होते आणि भाताच्या उदार फटींमधून द्रव पदार्थ ताटभर पसरतो. सुखाच्या आठवणींसारखी डाळच शिल्लक राहते. अशावेळी त्यांचा संसार अर्ध्यावरती डाव मोडल्याचा भास होतो. भातुकलीच्या खेळामधल्या राजाराणी सारखा.

चिंच, गूळ, आमसूल, आगळ, कढिलिंबं, मिरच्या, कैरी, शेगटाच्या शेंगा, क्वचित वांगी, टोमॅटो खरे टेस्टमेकर्स आहेत. नागपुरात वांगी भात अतिशय आवडता आहे. त्यांच्यामुळे गेमला एलिगन्स आहे. ही व्यंजनं ज्याला आवडत नाहीत, त्याचं आयुष्य फोल आहे.

जीरा राईसमधलं तडतडलेलं जिरं, दही बुत्तीमधली उडदाची डाळ, पुलावातलं तमालपत्र, कढी खिचडीमधली लवंग, काश्मिरी पुलावामधले काजू इत्यादी इत्यादी जेवणाच्या कहाणीमधले ट्विस्टस आहेत, ते शोधून ज्याला एन्जॉय करता आले, त्याचं खाद्य जीवन आनंदी आणि परिपूर्ण ठरतं.

आमटी आणि भाताचा संसार मला उमा- महेश्वरांच्या संसारसारखा वाटतो.

जेवणाने कितीही वेगवेगळे अवतार घेतले तरी सरतेशेवटी संध्याकाळी भात आमटीबरोबर पानात समोर आला की पोटात अगोदरच शांतता नांदायला लागते आणि ‘व्वा’ तोंडातून आपसूकच येतो.

मऊ भात किंवा  गरगट्ट भात ह्या बरोबर मेतकुटाने वेळ मारून नेता येते. थोडा ओव्हर रेटेड. बाकी परफॉर्मन्स फक्त वेळ मारून नेण्याइतकाच.

भाताची खरपुडी म्हणजे अगदी कव्हर ड्राइव्ह. सायीच्या दुधाची किंवा सायीच्या दह्याची साथ मिळाली की सोनेपे सुहागा असतो. मग त्याबरोबर तोंडी लावायला काही लागतंच असं नाही

फोडणीचा भात हा नाईट वॉचमन असतो. आदल्या रात्रीचा त्याचा गेम दुसऱ्या दिवशीच्या पहिल्या सेशनपर्यंत आरामात चालतो. शेंगदाणे आणि सांडगी मिरची हे दोघे नॉन स्ट्रायकिंग एन्डला असले की, चुरचुरीत फोडणीच्या भाताचा गेम विशेष बहरतो वगैरे.

खिचडीची तुलना कशाशीही होऊ शकत नाही. कमी वेळात अगदी मनसोक्त खाता येईल आणि तृप्ततेचा आनंद देऊन जो रोल दिया है उसको निभानेका फर्ज वो बहोत अच्छे  तरिकेसे अदा करती है. आणि कढीची  साथ असेल तर स्वर्गसुखाचा आनंद देण्यात कसूर करत नाही.

पोट व पिच बिघडलंय आणि विकेट पडताहेत अश्या सिच्युएशनमध्ये पिचवर उभं राहायलाच हवंय, कंटाळा आलाय आणि तरीही एक बाजू सांभाळायची आहे, अचानक घरी कोणीतरी आलंय आणि आस्कींग रेट वाढला आहे, किंवा अगदी हौस म्हणून साग्रसंगीत टेक्निकल आणि निवांत बॅटिंग करायची आहे- अश्या सगळ्याला पर्याय फक्त राहुल द्रविड आणि खिचडी हाच असू शकतो. साथीला भाजलेला पोह्याचा पापड, सांडगी मिरची, एखादी कोशिंबीर असली तर नुसती इनिंग सांभाळली जात नाही तर फॉलोऑन मिळालेली अख्खी मॅच जिंकली जाऊ शकते.

रात्रीच्या जेवणात भातापेक्षा सूप सलाड घेणाऱ्या लोकांचं मला कौतुक वाटतं. आणि त्यांना समाधान असतं डाएट सांभाळल्याचं.

(सूप आणि सलाड लोकं रात्रीच्या जेवणात ‘घेतात’. हे केवळ तुम्हाला दाखवण्यासाठी की आम्हीं तुमच्यापेक्षा वेगळे आहोत.तुम्ही मात्र भात ‘जेवता’).

एकंदरीतच आमटी भाताचं पोटभर जेवण म्हणजे उदरभरण नोहे जाणिजे यज्ञकर्म असतं. दाल रोटी खाओ, प्रभू के गुण गाओ ही अध्यात्माची पहिली पायरी असली तर कोन नाय कोनचा, डाळ भात लोनचा, हे जीवनाचं गुह्यतम गुढ ज्ञान आहे.

क्षोत्रं चक्षु: स्पर्शनंच रसनं घ्राणम् एवंच ह्या सर्वांना सोबत घेऊन जो हे ज्ञान प्राप्त करतो त्याला संसारात काहीच कमी राहत नाही.

 

इतिश्री आमटीभात पुराण संपूर्णम्||

☆

लेखक:अज्ञात

प्रस्तुती: प्रज्ञा गाडेकर

≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

Please share your Post !

Shares