मराठी साहित्य – इंद्रधनुष्य ☆ वेगवेगळ्या क्षेत्रातील दुर्गा… – भाग – ९ ☆ सौ. मंजिरी येडूरकर ☆

सुश्री मंजिरी येडूरकर

 इंद्रधनुष्य 

☆ वेगवेगळ्या क्षेत्रातील दुर्गा… – भाग – ९ ☆ सौ. मंजिरी येडूरकर ☆

(आज नवव्या म्हणजेच शेवटच्या भागात, सर्वात मोठ्या लोकशाहीचे स्तंभ झालेल्या दुर्गा, घेऊन नवरात्रीची सांगता करते.)

– – पहिल्या निवडणुकीत निवडून आलेल्या, खासदार झालेल्या १५ महिला होत्या व आमदार झालेल्या १३ महिला होत्या.

पहिली महिला पंतप्रधान —-इंदिरा गांधी(या काळात त्यांनी स्वतःकडे बरीच खाती घेतली होती, काही अल्प काळा साठी होती, त्या मंत्री पदांसाठी त्यांना पहिली महिला धरलेले नाही.)

पहिली महिला 

राष्ट्रपती —– प्रतिभा पाटील

राज्यपाल—– सरोजिनी नायडू

लोकसभा अध्यक्ष—मीरा कुमार

गृहमंत्री —— उमा दीक्षित

संरक्षण मंत्री —— निर्मला सीतारमण

रेल्वे मंत्री —– ममता बॅनर्जी 

परराष्ट्र मंत्री—- सुषमा स्वराज

शिक्षण मंत्री—– शीला कौल

आरोग्य मंत्री—- राजकुमारी अमृता कौर 

वित्त मंत्री ——- निर्मला सीतारमण

– – पण अर्थसंकल्प संसदेत सादर करणारी पहिली महिला इंदिरा गांधी. (अल्प काळ वित्तमंत्री असताना १९७० ला त्यांनी अर्थसंकल्प सादर केला होता.)

राज्यसभा अध्यक्ष —– मार्ग्रेट अल्वा

मुख्य निवडणुक आयुक्त—- व्ही. एस. रमादेवी 

१९३८ साली राज्यपरिषदेसाठी निवडली गेलेली महिला राधाबाई सुबारायन

राज्यवार पहिल्या महिला मुख्यमंत्री

उत्तर प्रदेश. सुचेता कृपलानी

ओरिसा. नंदिनी सतपथी 

गोवा. शशिकला काकोडकर

आसाम. सैय्यदा तैमूर 

तमिळनाडू. व्ही. एन्. जानकी रामचंद्रन 

(या अल्पकाळ होत्या पण लगेच जयललिता मुख्यमंत्री झाल्या व बरीच वर्षे राहिल्या.)

पंजाब. राजिंदर कौर 

बिहार. राबडीदेवी 

दिल्ली.. सुषमा स्वराज 

(या अल्पकाळ होत्या पण नंतर बरीच वर्षे शीला दीक्षित मुख्यमंत्री राहिल्या.)

मध्यप्रदेश उमा भारती

राजस्थान. वसुंधरा राजे शिंदे 

पश्चिम बंगाल. ममता बॅनर्जी 

गुजरात. आनंदीबेन पटेल 

जम्मू काश्मीर. मेहबूबा मुफ्ती 

— 

यूपीएससी अध्यक्ष रोज मिलियन बैथ्यू

यू. एन. ओ सभापती. विजयालक्ष्मी पंडित

आय. ए. एस. अन्ना जाॅर्ज मल्होत्रा

आय. पी. एस.. किरण बेदी

आणखी दोन महत्त्वाच्या महिला – 

कर्नेलिया सोराबजी —१८९२ ला ऑक्सफर्ड मधून लाॅ करणारी पहिली भारतीय महिला, १८९९ ला मुंबई विद्यापीठातून लाॅ करणारी पहिली महिला, महिलांना परवानगी नसल्याने शिक्षण घेण्यासाठी भांडावे लागले, पण महिलांना वकिली करण्याची परवानगी १९२४ ला मिळाली.

उच्च न्यायालयात खटला लढवणारी (१९४४)पहिली महिला, वायलेट अल्वा.

पहिली शाळा शिक्षिका सावित्रीबाई फुले — 

पण त्याआधी गुरुकुलात शिकविणाऱ्या शिक्षिका : या अत्यंत बुद्धिमान महिलेचे नांव ‘ होती विद्यालंकार ‘. तिला विद्यालंकार ही पदवी बहाल केली होती. (१७६०च्या दरम्यान) (तिचे ‘होती’ हे नाव चुकीचे असावे‌ काय ही शंका येते)

— लेखमाला समाप्त —

☆

संकलनकर्ता – सौ.मंजिरी येडूरकर

लेखिका व कवयित्री, मो – 9421096611

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – श्रीमती उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈