डॉ मकरंद पिंपुटकर
इंद्रधनुष्य
☆ || वारीतला शिरा आणि डोळ्यातलं पाणी || ☆ डॉ मकरंद पिंपुटकर ☆
– – – एक मनाला भिडणारा प्रसंग
|| वारीत ‘खाणं-पिणं‘ मजा नाही… ‘वाटणं‘ मजा आहे ||
|| एक घास पोट भरतो… एक घास मन भरतो ||
|| सत्य प्रसंग: सासवड ते जेजुरी – वारी 2023 ||
|| श्री स्वामी समर्थ || श्री विठ्ठल रखुमाई ||
———
|| 5 किलो शिरा आणि 5 लाखांचं समाधान ||
*
आषाढी वारी 2023. सासवडचा मुक्काम.
लाखो वारकरी. टेंट, पालं, भजनाचा गजर.
रात्री 8 वाजता अन्नछत्रात जेवणाची पंगत.
*
पुण्याचा एक तरुण – नाव ‘ऋषी‘. वय 28. IT कंपनीत.
पॅकेज 25 लाख. पहिल्यांदाच वारीला. ‘Reel’ बनवायला आला होता.
GoPro, iPhone, गॉगल. “Wari Vlog” प्लॅन.
जेवणाच्या रांगेत उभा. पानात पडलं – भात, आमटी, एक शिरा.
ऋषीने व्हिडिओ सुरू केला – “Guys, बघा वारीचं जेवण. Simple पण Soulful. ”
शिरा उचलला. कॅमेरासमोर ‘Yummy’ म्हणणार…
तेवढ्यात बाजूच्या पानावरून आवाज – “आई ग…”
वळून बघितलं. 7-8 वर्षांचा पोरगा. नाव ‘सखाराम’.
मळकट कपडे. केस विस्कटलेले. डोळे मोठे.
त्याच्या पानात फक्त भात-आमटी. शिरा संपला होता.
वाढणारा काका म्हणाला – “माफ करा बाळा. शिरा संपला. उद्या नक्की. “
सखारामच्या डोळ्यात पाणी. हळूच म्हणाला – “काका, मी 3 दिवसापासून गोड खाल्लं नाही. आई म्हणाली होती – वारीत ‘बुंदीचा लाडू’ मिळतो. तो नाही मिळाला… शिरा तरी…”
ऋषीने ऐकलं. GoPro बंद केला.
क्षणभर विचार केला. मग स्वतःच्या पानातला ‘शिरा’ उचलला.
सखारामच्या पानात टाकला.
म्हणाला – “घे बाळा. तुझा ‘बुंदीचा लाडू’. ”
सखारामचे डोळे चमकले. पण त्याने शिरा उचलला नाही.
त्याने पानाचे 4 भाग केले.
1 घास स्वतः खाल्ला.
2रा घास शेजारच्या 4 वर्षांच्या पोरीला दिला – “ताई, खा. “
3रा घास मागे बसलेल्या आजीला – “आजी, गोड खा. “
4था घास… ऋषीकडे बघितलं. हसला. ऋषीच्या पानात टाकला.
“दादा, तू पण खा. वारीत एकट्याने नाही खायचं. “
ऋषी सुन्न.
25 लाखाच्या पॅकेजवाला… 7 वर्षांच्या पोराकडून ‘वाटणं’ शिकला.
त्याने तो घास खाल्ला. खारट लागला.
कारण डोळ्यातलं पाणी त्यात पडलं होतं.
—
|| रात्रभर झोप नाही || सकाळी ‘शिरा‘ नाही… ‘विचार‘ बनला ||
ऋषी रात्रभर झोपला नाही.
GoPro उघडला. Vlog डिलीट केला.
सकाळी 4 ला उठला. सासवडच्या बाजारात गेला.
रवा, साखर, तूप, काजू… 5 किलोचा शिरा बनवायचं सामान घेतलं.
एकट्याने स्टोव्ह लावला. शिरा बनवला.
वासाने सगळे वारकरी गोळा झाले.
ऋषी ओरडला – “माऊली, काल माझा ‘एक’ शिरा 4 जणांनी वाटून खाल्ला.
आज माझा ‘5 किलो’ शिरा 500 जणांनी खायचा.
रांग लावा. पण अट एकच –
एक घास स्वतः खायचा… दुसरा शेजाऱ्याला भरवायचा.
कारण वारीत ‘पोट’ नाही भरायचं… ‘प्रेम’ भरायचं. “
500 वारकरी. रांग लागली.
ऋषी स्वतः वाढत होता. प्रत्येकाला सांगत होता – “शेजाऱ्याला द्या. “
सखाराम पण होता. त्याने 3 घास खाल्ले… 3 जणांना भरवले.
आणि ऋषीला म्हणाला – “दादा, काल तू मला ‘गोड’ दिलं…
आज तू ‘सगळ्यांना’ गोड देतोय. तू ‘विठोबा’ आहेस. “
ऋषी रडला. म्हणाला –
“बाळा, मी विठोबा नाही. मी ‘वाटमारा’ होतो.
‘Like-Share-Subscribe’ साठी आलो होतो.
तू मला ‘Love-Care-Sacrifice’ शिकवलंस.
आजपासून माझा ‘Vlog’ बंद… ‘वारकरी’ सुरू. “
—
|| जेजुरीचा खंडोबा आणि वारीचा शिरा ||
दिंडी जेजुरीला पोहोचली.
सोन्याची जेजुरी. पिवळी भंडारा उधळण.
ऋषी पुन्हा शिरा बनवणार होता.
तेवढ्यात सखाराम धावत आला.
हातात मळकट पिशवी. उघडली.
आत 2 रुपये, 5 रुपये… असे करून 137 रुपये.
“दादा, हे माझे ‘वारीचे पैसे’. आईने दिले होते.
मी खर्च केले नाही. तू ह्यातला शिरा कर.
म्हणजे हा शिरा ‘माझा’ पण असेल. “
ऋषीने ते 137 रुपये डोक्याला लावले.
म्हणाला – “बाळा, तुझ्या 137 रुपयात जो ‘गोडवा’ आहे ना…
तो माझ्या 25 लाखात नाही.
कारण तू ‘हौसे’साठी नाही… ‘दुसऱ्यासाठी’ वाचवलेस. “
त्या दिवशी जेजुरीत 10 किलो शिरा वाटला गेला.
नाव दिलं – “सखारामचा शिरा”.
पाटी लावली – “एक घास तुम्ही खा… दुसरा शेजाऱ्याला द्या.
कारण पंढरीचा रस्ता ‘पोटाने’ नाही… ‘परस्पराने’ कापायचा असतो. “
—
|| आज… 2026 ||
आज ऋषी IT सोडली. ‘वारी फूड ब्लॉगर’ नाही.
तो ‘वारी अन्नपूर्णा’ नावाची NGO चालवतो.
दरवर्षी वारीत 10 टन शिरा, लाडू, बिस्कीट वाटतो.
पण नियम तोच – “एक घास स्वतःचा… दुसरा शेजाऱ्याचा. “
सखाराम?
तो आता 10 वर्षांचा. ऋषीदादासोबत वारीला येतो.
खिशात 10 रुपये असले तरी 5 रुपये ‘शिरा फंडा’त टाकतो.
म्हणतो – “दादा, आपण ‘गरीब’ नाही… ‘श्रीमंत’ आहोत.
कारण आपल्याकडे ‘वाटायला’ आहे. “
आणि हो…
ऋषीच्या ऑफिसमध्ये एकच फोटो आहे.
सखारामचा. पानाचे 4 भाग करतानाचा.
खाली लिहिलंय – “My CEO. He taught me Sharing is Earning. ”
—
|| भक्तांनो, वारीतल्या ‘खाण्या-पिण्या‘तले 6 बोध ||
- || वारीत ‘बुफे‘ नसतो… ‘प्रसाद‘ असतो ||
हॉटेलमध्ये आपण ‘पोट’ भरतो. वारीत ‘पंगत’ भरते. फरक काय? हॉटेलात ‘मी’ जेवतो… वारीत ‘आम्ही’ जेवतो. म्हणूनच तिथला शिरा ‘अमृत’ लागतो.
- || ‘एक घास‘ची किंमत ‘एक लाखा‘पेक्षा मोठी ||
ऋषीचा 1 घास सखारामसाठी ‘बुंदीचा लाडू’ झाला. तुमचा ‘उरलेला’ घास कोणासाठी ‘पहिला’ घास होऊ शकतो. वाटून बघा.
- || मुलं ‘खात‘ नाहीत… ‘वाटतात‘ ||
मोठी माणसं ‘साठवतात’. सखारामसारखी मुलं ‘वाटतात’. म्हणूनच विठोबाला ‘बालरूप’ प्रिय आहे. कारण ‘मूल’ झालं की ‘मळ’ जातो.
- || ‘Vlog’ पेक्षा ‘लोग‘ महत्त्वाचे ||
ऋषी ‘Reel’ बनवायला आला होता… ‘Real’ होऊन गेला. कॅमेरा बंद करा… काळीज सुरू करा. तिथे ‘Like’ नाही… ‘जीवन’ मिळतं.
- || 137 रुपये ‘137 कोटी‘वर भारी पडले ||
सखारामचे पैसे ‘संख्येने’ लहान… ‘वृत्तीने’ मोठे. देव ‘दान’ नाही बघत… ‘भाव’ बघतो. 1 रुपया ‘ओढून’ दिला तर ‘कचरा’… ‘रडून’ दिला तर ‘कुबेर’.
- || वारी ‘मजा‘ नाही… ‘जबाबदारी‘ आहे ||
‘खाणं-पिणं-नाचणं’ वारी नाही. ‘खाऊ घालणं-पाणी पाजणं-सांभाळणं’ वारी आहे. पंढरीचा रस्ता ‘पायाने’ नाही… ‘परोपकाराने’ तुडवायचा असतो.
—
|| शेवटचा मंत्र || विठूमाऊलीचा ||
“बाळांनो, वारीला येताना ‘डबा’ भरून आणू नका…
‘दिल’ भरून या.
कारण ‘पोळी’ शिळी होते…
‘प्रेम’ शिळं होत नाही.
‘शिरा’ संपतो…
‘स्मरण’ संपत नाही.
एका घासात ‘विठ्ठल’ भेटतो…
जर तो घास ‘दुसऱ्याच्या’ मुखात गेला तर.
म्हणून या वर्षी ‘वारी’ करा…
पण ‘एकट्याने’ नको…
‘सोबत’ करा.
‘खाऊन’ मजा नाही…
‘खाऊ घालून’ मजा आहे.
तीच खरी ‘पंढरीची वारी’. ”
|| राम कृष्ण हरी || जय जय राम कृष्ण हरी ||
|| श्री स्वामी समर्थ ||
भक्तांनो, या वारीला जाताना ‘एक्स्ट्रा डबा‘ घेऊन जा. ‘एक्स्ट्रा बिस्कीट‘ घ्या. वाटेत ‘सखाराम‘ भेटेल… त्याला ‘शिरा‘ द्या. कदाचित तो तुमचा ‘ऋषी‘ करेल. ही गोष्ट 1 ‘वारी‘ मित्राला पाठवा… म्हणजे पंढरीच्या वाटेवर ‘भूक‘ नाही… फक्त ‘भक्ती‘ उरेल
लेखक : अज्ञात
प्रस्तुती : डॉ. मकरंद पिंपुटकर
चिंचवड
मो ८६९८०५३२१५
≈ संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
