श्री मोहन निमोणकर
इंद्रधनुष्य
☆ “शंकरबाबांची माधुकरी…” – लेखक : एम. बी. वाघ ☆ प्रस्तुती – श्री मोहन निमोणकर ☆
– – गरजू विद्यार्थ्यांसाठी एक वरदान…
पुण्यातील गांजवे चौक येथील छत्रपती संभाजी महाराज शाळेत गेल्या दीड वर्षापासून “शंकर बाबांची माधुकरी” हा अतिशय सुंदर आणि सेवाभावी उपक्रम सुरू आहे. रोज शेकडो गरजू विद्यार्थी आणि स्पर्धा परीक्षेची तयारी करणारे विद्यार्थी या उपक्रमाचा लाभ घेत आहेत.
मी स्वतः जवळपास एक वर्षापासून रोज येथे जेवायला जात आहे. त्यामुळे हा उपक्रम केवळ ऐकलेला नाही, तर अगदी जवळून अनुभवलेला आहे.
दररोज सोमवार ते शनिवार, दुपारी १२ ते २ या वेळेत येथे जेवण दिले जाते. कोणताही सण असो, विशेष दिवस असो किंवा काहीही प्रसंग असो—सेवेचा हा उपक्रम नियमितपणे सुरू असतो. दररोज साधारण १००० ते १२०० मुले येथे जेवण करतात.
येथील जेवणाची आणखी एक खास गोष्ट म्हणजे ते अगदी पोटभर आणि मनापासून दिले जाते. मंगळवार आणि गुरुवारी खिचडीसोबत गोड पदार्थ दिले जातात—कधी लापशी, कधी शिरा, कधी बुंदी, तर कधी नारळी भात. शनिवारी खिचडीसोबत रस्सा-भाजी असते. साधे असले तरी हे जेवण अत्यंत प्रेमाने आणि आपुलकीने दिले जाते.
या उपक्रमाचा सर्वात मोठा फायदा गरजू विद्यार्थ्यांना होत आहे. पुण्यात राहून स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या अनेक विद्यार्थ्यांना दोन वेळच्या जेवणाचा मेसचा खर्च करणे शक्य होत नाही. अशा विद्यार्थ्यांसाठी शंकर बाबांची माधुकरी म्हणजे खरोखरच एक मोठा आधार आहे.
पूर्वी दोन वेळच्या जेवणासाठी पैसे कुठून आणायचे, हा प्रश्न अनेक विद्यार्थ्यांसमोर असायचा. मात्र हा उपक्रम सुरू झाल्यापासून अनेक गरजू विद्यार्थी जेवणाची चिंता बाजूला ठेवून अधिक निर्धास्तपणे आपल्या ध्येयासाठी आणि स्पर्धा परीक्षेच्या तयारीसाठी मेहनत करू शकत आहेत.
या संपूर्ण उपक्रमामागे काम करणारे कर्मचारी आणि सेवेकरी हे या कार्याचे खरे आधारस्तंभ आहेत. ताई असो, काका असो, दादा असो, आजी असो किंवा मावशी असो प्रत्येक जण मुलांशी अत्यंत प्रेमाने आणि आपुलकीने वागतो. मुलांशी बोलताना त्यांच्या चेहऱ्यावर कुठेही त्रास, राग किंवा कंटाळा दिसत नाही.
कोणाशी वाद नाही, कोणाशी भांडण नाही; अगदी मनापासून आणि निःस्वार्थ भावनेने सेवा देण्याची त्यांची वृत्ती दिसून येते.
इथे फक्त जेवण दिले जात नाही, तर विद्यार्थ्यांना माणुसकी, आपुलकी आणि आधार दिला जातो. त्यामुळे येथे काम करणारे सेवेकरी आणि कर्मचारी हे केवळ कर्मचारी राहात नाहीत; ते विद्यार्थ्यांसाठी कधी ताई, कधी काका, कधी दादा, कधी आजी, तर कधी मावशीसारखेच वाटतात.
या ठिकाणची शिस्तसुद्धा खूप सुंदर आहे. एवढ्या मोठ्या संख्येने मुले रोज जेवायला येत असूनही संपूर्ण व्यवस्था श्री सद्गुरू शंकर महाराज मठातील विश्वस्त, कर्मचारी व त्यांचा सहकारी वर्ग अतिशय शिस्तबद्ध पद्धतीने चालवतात. एवढ्या मोठ्या उपक्रमाचे नियोजन आणि व्यवस्थापन करणे ही निश्चितच कौतुकाची बाब आहे.
या उपक्रमातील आणखी एक छोटी पण मनाला आवडणारी गोष्ट म्हणजे साधारण ११:३० वाजता WhatsApp ग्रुपवर त्या दिवसाच्या जेवणाचा फोटो येतो. फोटो पाहिला की लगेच कळते—“आज जेवायला काय आहे! ” ही छोटीशी गोष्टसुद्धा विद्यार्थ्यांसाठी आनंदाची आणि आपुलकीची बनली आहे.
मी स्वतः जवळपास एक वर्षापासून येथे जेवतो आणि माझ्या अनुभवातून एवढे नक्की सांगू शकतो की, येथील जेवण चांगले आहेच; पण त्यापेक्षा महत्त्वाचे म्हणजे ते जेवण ज्या प्रेमाने आणि सेवाभावाने दिले जाते, ते मनाला स्पर्शून जाते.
आज पुण्यात अनेक विद्यार्थी मोठी स्वप्ने घेऊन येतात. कोणाला अधिकारी व्हायचे असते, कोणाला सरकारी नोकरी मिळवायची असते, तर कोणाला आपल्या कुटुंबाची परिस्थिती बदलायची असते. पण या स्वप्नांच्या प्रवासात आर्थिक अडचणी अनेकदा मोठा अडथळा ठरतात.
… अशा वेळी “शंकर बाबांची माधुकरी” या विद्यार्थ्यांच्या पाठीशी खंबीरपणे उभी राहते.
म्हणूनच माझ्या मते—
गरजू विद्यार्थ्यांसाठी, स्पर्धा परीक्षेची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी आणि आर्थिक अडचणींमुळे दोन वेळच्या जेवणाची चिंता करणाऱ्या प्रत्येकासाठी “शंकरबाबांची माधुकरी” हे खरोखरच एक वरदान आहे.
या उपक्रमामागे काम करणाऱ्या प्रत्येक सेवेकरी, प्रत्येक कर्मचारी आणि या सेवेला हातभार लावणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीचे मनापासून कौतुक आणि आभार.
हे अन्नदान केवळ पोट भरत नाही; ते एखाद्याला त्याचे स्वप्न पूर्ण करण्याची ताकद देते.
आणि म्हणूनच…
शंकरबाबांची माधुकरी —
.. भुकेल्या पोटासाठी अन्न,
.. गरजू विद्यार्थ्यांसाठी आधार,
.. आणि त्यांच्या स्वप्नांसाठी एक सुंदर हातभार!
लेखक : M. B. Wagh… विद्यार्थी
प्रस्तुती : मोहन निमोणकर
संपर्क – सिंहगडरोड, पुणे-५१ मो. ८४४६३९५७१३.
≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
