श्री तुकाराम दादा पाटील
काव्यानंद
☆ तुका म्हणे – एका बीजा केला नास… – अभंग रचना ☆ रसग्रहण – प्रा तुकाराम दादा पाटील ☆
☆ तुका म्हणे ☆
एका बीजा केला नास /
मग भोगिले कणीस //१//
*
कळे सगळा हा भाव /
लहान थोरावरी जीव //२//
*
लाभ नाही फुकाफूकी /
केल्याविण जीवासाठी //३//
*
तुका म्हणे रणी /
जीव देता लाभ धुणी //४//
– संत तुकाराम.
*
तुका म्हणे
एक बीज जेव्हा नष्ट होते तेव्हा त्याचे झाड होते. त्याला कणीस येते. मग ते भोगायला मिळते. लहान थोराना हे माहिती असते. जीवासाठी आपण काही केले तरच लाभ होतो. फुकटात काहीच मिळत नाही. पण जो रणांगणावर मरतो त्याला मिळणारा लाभ दुप्पट असतो.
काही मिळवायला काही त्यागावेच लागते.
एक बीज पेरले जाते.
ते नष्ट होते. झाडाचे रूप धरते. त्याचे रक्षण करावे लागते. मशागत करून ते वाढवावे लागते. काही काळ गेल्यावर त्याला कणीस येते. मगच त्याचा उपभोग घेता येतो. हे खरेतर सगळ्याना माहीत असते. एक बीज नष्ट होते. ते दुस-या जीवाला जन्म देते. पण जो आयुष्याच्या रणांगणावर आपला जीव खर्च करतो त्याला थोडाथोडका नाही तर दुप्पट लाभ होतो. इथले रणांगण म्हणजे शत्रू पक्षाशी लढण्याची जागा नव्हे तर संसार आहे. इथे रोजच संकटाशी लढावे लागते. मात्तबर असणा-या शड् रिपुंशी लढावे लागले. त्याना जिंकले तरच जन्माचे सार्थक होते. हेच तुकाराम महाराजांनी लोकांना उदाहरणांसह पटवून दिले आहे.
© प्रा. तुकाराम दादा पाटील
मुळचा पत्ता – मु.पो. भोसे ता.मिरज जि.सांगली
सध्या राॅयल रोहाना, जुना जकातनाका वाल्हेकरवाडी रोड चिंचवड पुणे ३३
दुरध्वनी – ९०७५६३४८२४, ९८२२०१८५२६
≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
