सौ. पुष्पा चिंतामण जोशी
☆ जीवनरंग ☆
☆ भरली वांगी – – ☆ सौ. पुष्पा चिंतामण जोशी ☆
“हॅलो सुमा, सुशी बोलतेय. मघापासून फोन करतेय तर एंगेज्ड् लागतोय. “
“अगं, नागपूरहून ताईची मृणाल गप्पा मारीत होती. मधेच म्हणाली ‘मावशी, आता किती वर्ष झाली तुझ्या लग्नाला? ‘ ५० होतील म्हटल्यावर ‘अभिनंदन, अभिनंदन’ म्हणायला लागली. तर मी म्हटलं, त्यात कसलं अभिनंदन? आमच्या वेळी घटस्फोटाची पद्धत नव्हती ना, म्हणून झाली पन्नास वर्ष”!
” हाऽ हाऽ हा! काय ग बाई बोलणं तुझं सुमे! “
” गंमत केली जरा. पण पेपरातून डोकं वर उचलून यांनीही रोखून बघितलं माझ्याकडे चष्म्यातून. संसारातल्या बारीकसारीक गोष्टी टोकाला न्यायच्या नसतात हे या नवीन मुलींच्या कानावर असलेलं बरं! तू का फोन करीत होतीस? “
“तुझ्याकडे भरल्या वांग्याचा गरम मसाला आहे ना, तो थोडा तुझ्या कुंदाबरोबर पाठवून दे ना! “
“पाठवते. पण चार दिवसांपूर्वी भेटली होतीस तेव्हा म्हणालीस की भरली वांगी करायला ताजा मसाला करून ठेवलाय म्हणून. “
” केलाय ग, पण तोच मेला सापडत नाहीये. फ्रीज उघडला तर छोले, सांबार, गावरान, मालवणी, चायनीज कसल्या कसल्या मसाल्यांच्या बाटल्या इकडून तिकडून हसताहेत मला. पण माझा भरल्या वांग्यांचा मसाला कुठे सापडत नाहीये. “
“सुमेधाने कुठे उचलून ठेवलाय का विचारलस का? “
“ती घरात कुठाय? राकेशला मराठीच्या क्लासला घेऊन गेलीय आणि तिथून… “
“काय? मराठीचा क्लास? रविवारचा? दुसरीतल्या मुलाला? “
“काय करणार? तुला माहितीये हा आमचा धाकटा नातू मोठ्या सुरेशसारखा शांत, समंजस नाहीये. अर्क आहे अगदी अर्क. एकसारखा इंग्लिशमधून बोलतो. म्हणून त्याला म्हटलं ‘अरे, घरात तरी मराठी बोलावं. आपली मातृभाषा आहे ती. तर म्हणाला, “ममा स्पिकस् इन इंग्लिश. सो व्हॉट इज माय मदरटंग? ” असली घोड्याच्या पुढे धावणारी अक्कल! वर्गात टिचरने ‘गाय’या विषयावर मराठीत दहा ओळी लिहायला सांगितल्या. तर याने काय लिहावं? “अमेरिकेत मुलांना ‘गाय’ असं हाक मारतात. भारतात गाय हा चार पायांचा प्राणी आहे. ती गवत खाते. ती दूध देते. पण आम्ही चितळे यांचे दूध पितो. “
” हाऽ हाऽ हा”
” ऐक पुढे… गाईच्या शीला शेण म्हणतात. त्याच्या ‘गौऱ्या’ बनवतात. गाईची पूजा करतात. वर्गात माझ्या शेजारी पूजा बसते. ती मला खूप आवडते.
” छान, छान! अगदी मनापासून आणि मनःपूर्वक निबंध लिहिलाय राकेशनं. “
“आणि अगदी चक्क ‘गौऱ्या’… ग ला काना आणि दोन मात्रा असं लिहिलं होतं. ‘ अरे, ‘गवऱ्या’असा लिहायचा तो शब्द!
” नो. टिचरने असाच सांगितलाय. “
‘ टिचरने सांगितलं आहे’या ब्रह्मवाक्यानंतर काहीही बोलण्यात अर्थच नसतो. ‘
‘त्याला म्हणावं, टिचरला पण घेऊन जा क्लासला”.
‘राहु दे, राहु दे. पुसेन मी नंतर’
“काय झालं? कुणाशी बोलत आहेस?
“मिस्टर कुरकुरे. “
” कोण? “
” ‘हे’च ग आमचे! आज सकाळी थोडा वेळ होता म्हणून टीव्ही जवळचा प्लास्टिक फुलांचा गुच्छ, फ्लॉवर पॉट सगळं छान धुतलं. टॉवेलवर वाळत घातलं. टीव्ही आणि त्याच्या आजूबाजूची धूळ पुसून सगळं
छान स्वच्छ केलं आणि ती धुतलेली फुलं फ्लॉवरपॉटमध्ये घालून जागेवर ठेवताना जराशी झटकली. त्या झटकलेल्या पाण्याचे चार थेंब जमिनीवर पडले तर झाली ह्यांची बडबड सुरू. ‘मी इथे घसरुन पडलो म्हणजे? पाणी किती पडलं आहे? ‘म्हणजे सगळं छान स्वच्छ झालं त्याचं कौतुक वगैरे नाहीच. उलट कुरकुर सुरु. “
“जाऊदे ग! सगळेच ‘मिस्टर’ असेच कुरकुरेच असतात”.
“तर मी काय सांगत होते, राकेशला क्लासला पोचवून सुमेधा जाणार आहे ब्युटी पार्लरला. तिथून राकेशला घेऊनच घरी येईल. जाताना माझ्या भरल्या वांग्याचं कौतुक करीत मला भरली वांगी करायचं गोड आवाजात फर्मावून गेलीय. दोन-तीन तास पार्लरमध्ये जाऊन काय स्वतःच्या जिवाचे चोचले करून घेतात कुणास ठाऊक! आम्ही आपली करतोय भरली वांगी. “
” आपल्या साळुंक्या पुष्कळ बऱ्या म्हणायच्या! परवा वसू तिच्या अमेरिकेहून आलेल्या सुनेबद्दल काय- काय सांगत होती! तीन आठवड्यांसाठी आलेल्या या पाहुण्या सुना त्यांच्या माहेरी आणि माहेरच्या गोतावळ्यात जास्त असतात. वसुकडे होती चार दिवस, तेव्हा वसू तिला म्हणाली, ‘अगं घरात असताना नीलला डायपर लावू नकोस. दीड वर्षाच्या मुलाच्या नाजूक स्कीनला त्रास होतो’. नाराजीने आणि मनाविरुद्ध सुनेनं नीलला डायपर लावला नाही आणि त्याचे कपडे खराब झाल्यावर हातातल्या मोबाइलवरची नजर सुद्धा न उचलता, त्याच्या रडण्याकडे ढिम्म पाहिलं नाही. शेवटी या शीतयुद्धात आजोबांनीच नातवाला स्वच्छ केलं”.
” धन्य ग बाई! मागच्या महिन्याच्या आपल्या ‘चम्मतग’ ग्रुपच्या मीटिंगला तू नव्हतीस ना! सुनेच्या बाळंतपणासाठी सहा महिने अमेरिकेला राहून आलेली शुभा काय काय मजा सांगत होती! तिच्या नातवाच्या महिन्याच्या वाढदिवसाच्या सेलिब्रेशनला सुनेच्या मैत्रिणी सहकुटुंब आल्या होत्या. त्यातल्या एका मैत्रिणीने पैठणीचा सुंदर ड्रेस घातला होता. तिच्या सहा महिन्यांच्या बाळाला डायपर बांधलेला असूनही तिच्या ड्रेसच्या हातावर त्याच्या शीचा थोडासा ओघळ आलाच. तर काय करावं त्या मुलीने? सरळ त्या ड्रेसचा हात कापून टाकून दिला. आहे की नाही? “
” शालन आली होती का ग ‘चम्मतग’ला? “
” नव्हती आणि त्या आधीच्या ‘चम्मतग’ला तरी कुठे होती? मोबाइलवर फोन केला तर कध्धी उचलत नाही. ती एकीकडे आणि तिचा मोबाईल कुठे दुसरीकडे ठेवलेला. तिच्या लँडलाईनवर फोन करायचा म्हणजे आपल्या सहनशक्तीची परीक्षा! “
” का बरं “?
“पुटुपुटु येऊन तिच्या सासूबाईच फोन घेतात आणि साऱ्या जगाच्या चौकशा करीत राहतात. नाहीतर तेच तेच पुन्हा नव्याने सांगत बसतात. “
” वय फार वाढलं की कठीण होत जातं जगणं. नव्वदीच्या पुढे असतील ना आता त्या? “
” हो तर! पण त्यांची गंमत माहितीये ना तुला? “
” कसली गंमत? “
” महिन्यापूर्वी त्या घरातच पडल्या थोड्याशा. शालनच्या मिस्टरांनी डॉक्टरांना बोलावून कुठे हाडबीड मोडलं नाही ना याची खात्री करून घेतली. डॉक्टरांनी सांगितलं की, ‘ आता तुम्ही आजींना चालताना काठी वापरायला सांगा. तर नातवाने लगेच दुसऱ्या दिवशी ऑफिसमधून येताना छान चार पायांची काठी आणली. ती कशी वापरायची याचं आजीकडून प्रात्यक्षिक करून घेतलं. आजींनी दोन-तीन दिवस ती काठी वापरली. मग लागल्या पुन्हा पहिल्यासारखं तुरुतुरु चालायला. ते बघून नातवानं विचारलं, ‘अगं आजी, काठी कुठाय तुझी? डॉक्टरांनी चालताना काठी वापरायला सांगितलेय ना? ‘ तर त्या म्हणाल्या, “नको अरे! काठी घेऊन चाललं की म्हातारं झाल्यासारखं वाटतं. “
हाऽहाऽहा. ग्रेटच आहेत अगदी. दोन दिवसांपूर्वी मोहिनी भेटली होती. ती तिच्या नणंदेकडील वेगळीच गंमत सांगत होती. नणंदेच्या नवीन सुनेच्या माहेरचे लोक ‘हरे राम हरे कृष्ण ‘च्या पंथातले. ती सून सुद्धा कांदा-लसूण काही खात नाही. दर रविवारी सकाळपासून बाहेर. कधी मंदिरात भजन-कीर्तन तरी असतं नाहीतर कुणाकडे तरी साजुक तुपातल्या १०८ पदार्थांचा अन्नकोट! मूर्तीवर गुलाब पाकळ्यांचा अभिषेक करायचा आणि प्रसाद म्हणून सर्वांनी ते नाजूक-साजूक ड्रायफ्रूटचे पदार्थ, फळं खायची. कपाळभर गंधाचा मळवट आणि पांढऱ्या साड्या! नस्ती एकेक थेरं. साधं घरात शेंगदाणे भाजले तरी त्याचा ‘भोग’ दाखवायचा.
“मी म्हटलं ना तुला की, आपल्या साळुंक्या पुष्कळ बऱ्या. “
“पुढच्या महिन्यात आपल्याला चारूच्या मुलाच्या लग्नाला जायचंय ना, त्या आधी आपण एखाद्या ब्युटी पार्लरमध्ये जाऊन यायचं का? बघूया तरी तिथे काय काय प्रकार असतात ते!
काय होतं की, आपण घरी रंगवलेल्या केसांचा काही दिवसांनी तिरंगा झेंडा तयार होतो. केसांचा मूळ रंग, रंगवलेल्या केसांचा अर्धवट उडालेला रंग आणि मधे मधे डोकावणारे पांढरे केस. “
“चालेल- चालेल. आपली विद्या नेहमी फेशिअल करून घेते. तेही करून बघूया. “
“चल, ठेवते फोन. इतका वेळ मी फोन अडवून बसलेय म्हणून फोनकडे आणि माझ्याकडे रोखून बघत यांच्या अस्वस्थ येरझाऱ्या सुरू झाल्या आहेत. आजची पत्त्यांची बैठक कुणाकडे ठरली ते विचारायला मोबाईलवरून फोन करून ते त्यांचा बॅलन्स कमी करणार नाहीत. मागच्या रविवारी आमच्याकडे होता तो पत्त्यांचा गोंधळ. अच्छा, पाठव लवकर मसाला. “
“पाठवते. पण आपल्या गप्पांची ‘भरली वांगी ‘अगदी मसालेदार झाली नाही? “
© सौ. पुष्पा चिंतामन जोशी
कोथरूड, पुणे
मो ९९८७१५१८९०
≈ संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – श्रीमती उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित ≈
