श्री हर्षल सुरेश भानुशाली
पुस्तकावर बोलू काही
☆ “स्पेस ट्रॅव्हल” -लेखिका : श्री अच्युत गोडबोले आणि सुश्री आसावरी निफाडकर ☆ परिचय – श्री हर्षल सुरेश भानुशाली ☆
पुस्तक : स्पेस ट्रॅव्हल
लेखक : अच्युत गोडबोले, आसावरी निफाडकर
पृष्ठे : ३२४
मूल्य : ४००₹
सध्या ‘स्पेस’ म्हणजेच अंतराळ या विषयाचं अनेकांच्या मनात कुतूहल वाढल्याचं बघायला मिळतं आहे. भारतात या चर्चाची सुरुवात झाली ती ‘मंगलयान’च्या यशामुळे! त्यानंतर ‘चांद्रयान’ मोहिमांमुळे! या दोन्ही मोहिमांमुळे भारताचं नाव जगभर गाजलं. आपलंच काय पण संपूर्ण जगभराचं लक्ष भारताच्या इस्रोनं आपल्याकडे खेचलं! !
माणसाला ‘स्पेस’विषयी कित्येक शतकांपासून आकर्षण आहेच. १८ व्या शतकापासून तिथे नेमकं काय आहे, हे शोधण्याच्या ओढीनं झपाटलेल्या संशोधकांनी प्रयत्न सुरू ठेवले; तर त्याही आधीपासून कथाकरांनी आपल्या कथांमधून सुंदर स्वप्न रंगवून दाखवायला सुरुवात केली. त्यातली काही स्वप्नं प्रत्यक्षात उतरली, तर काही प्रत्यक्षात उतरतील, अशी आशा निर्माण झाली आहे. प्रत्यक्षात रूपांतर होताना आपण आता बघणार आहोत.
‘स्पेस’ अर्थात ‘अंतराळ’ माणसासाठी फार परकं राहिलं नाही. प्लेटो म्हणाला तसं –
‘Astronomy compels the soul to look upwards and leads us from the world to another. ‘ – Plato
प्लेटोचं हे वाक्य आज खरं वाटतं. माणूस अंतराळात डोकवला आणि संपूर्ण जगालाच एक वेगळं जग दाखवण्यात यशस्वी झाला. ‘स्पेस’ ही एक भन्नाट गोष्ट आहे. त्यात किती रहस्यं दडली आहेत कोण जाणे? पण आपण ती सगळी रहस्यं नुसती शोधून काढण्याचाच नाही, तर तिथे जाऊन राहण्याचा घाट घालतोय. या प्रयत्नांविषयीचं हे पुस्तक आहे.
या पुस्तकात, अंतराळ म्हणजे काय, अंतराळात जाण्यासाठी कोणत्या तंत्रज्ञानाच्या उदय झाला, रॉकेटविषयी थोडीशी माहिती, अंतराळ प्रवासाची सुरुवात कशी आणि का झाली? , यादरम्यान काय काय झालं? या इतिहासात कोण कोणत्या शिलेदारांचा सहभाग होता आणि आहे? मोहिमा कशा पार पाडल्या गेल्या, त्यांच्याविषयी थोडीशी माहिती आणि भविष्यातल्या मोहिमांविषयीची माहिती असं सगळंच या पुस्तकात वाचायला मिळणार आहे. याशिवाय, इस्रोच्या अनेक मोहिमा आपण यशस्वी होताना बघितल्या आहेत. त्यांच्याविषयीची तसंच इस्रोच्या आगामी मोहिमांविषयीची माहितीही या पुस्तकात आहे.
‘अंतराळ’ हा अगदी आदिमकाळापासूनच माणसाच्या कुतूहलाचा विषय आहे. तिथली रहस्यं उलगडण्याआधीपासूनच माणसाच्या कल्पनेत तिथे जाण्याची, विशेषतः चंद्रावर जाण्याची स्वप्नं दिसायला लागली. ती अनेक कथा-कादंबऱ्यांमधून मांडली जात असताना त्या कल्पना सत्यात उतरण्याची आशाही निर्माण व्हायला लागली. रशिया आणि अमेरिका या देशांनी अंतराळात आणि अगदी चंद्रावर पाऊल ठेवलं आणि एका वेगळ्याच पर्वाला सुरुवात झाली. अंतराळ संशोधनात अनेक देशांनी रस दाखवला. त्यात भारतही होता. भारताने या क्षेत्रात आपली अतुलनीय क्षमता दाखवून दिली आहे.
आज आपण चंद्रावरच काय; पण त्याही पलीकडे जाण्याची तयारी करतो आहोत. अंतराळात फक्त जाऊन परत येण्याचाच नाही, तर तिथे मानवीवस्ती करून राहण्याच्या दिशेनं पावलं पडताहेत. मानवी स्वप्नं सत्यात उतरण्याच्या या प्रवासाचा भूतकाोहिमांचा आढावा घेणारं आणि भविष्यातल्या पुस्तक म्हणजे स्पेस ट्रॅव्हल.
अनुक्रमणिका :
१. अवकाश म्हणजे काय?
२. ‘रॉकेट’ची रचना
३. रॉकेटची गोष्ट
४. स्पेस एजन्सीजचा उदय
५. स्पेस वॉरची सुरवात
६. अमेरिकेच्या मोहिमा
७. अपोलो
८. उडत्या प्रयोगशाळा
९. दुर्घटना
१०. इस्रो (ISRO)
११. भारतीय अंतराळ संशोधक
१२. समारोप
पुस्तक सर्वच स्तरातील लोकांसाठी, तसेच भेट देण्यासाठी उपयुक्त.
परिचय : श्री हर्षल सुरेश भानुशाली
पालघर
मो. 9619800030
≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
