मराठी साहित्य – वाचताना वेचलेले ☆ केळीचे डोहाळेजेवण – लेखिका: सौ. मंजिरी अभिजित वझे ☆ प्रस्तुती – सौ. सुचिता पंडित ☆

सौ. सुचिता पंडित

 वाचताना वेचलेले 

☆ केळीचे डोहाळेजेवण – लेखिका: सौ. मंजिरी अभिजित वझे ☆ प्रस्तुती – सौ. सुचिता पंडित ☆

☆

चार दिवस घरात नुसती गडबड चालू होती. कारण काय, तर केळीचे डोहाळजेवण करायचे ठरले होते. गडबड म्हणजे काय, तर हिरवी साडी आणायची. तिला बांगड्या ब्लाऊज पीस, ओटीचे सामान, विड्याची पाने, हे आणायचे होते. घुगऱ्यांसाठी हरबरे, शेंगदाणे भिजत घालायचे होते. मनात खूप उत्सुकता होती, कारण मला पण हे नवीन होते.

दुसरा दिवस उजाडला. सगळी पूजेची तयारी केली. मग सगळ्याजणी म्हणजे कामाच्या 12 बायका आणि मी आम्ही निघालो. जवळ जवळ अडीच हजार झाडे लावलेली त्यातला जो पहिला घड पडला होता, तेच झाड आम्ही निवडले. तिथली जागा स्वच्छ केली. विड्याची पानं मांडली.

त्यावर सुपारी, हळकुंड मांडले. मग त्यावरच सगळा नैवेद्य घातला. म्हणजे दहीभात, वरणभात, मसालेभात, शेवयाची खीर, गव्हाची खीर (इथे त्याला हुग्गी म्हणतात), भाजी, मुख्य पदार्थ म्हणजे आंबील. ती नाचणीची असते. थंडावा देण्यासाठी असते म्हणे. नैवेद्य झाल्यावर ओटी भरली. ओटीत साडी, ब्लाउजपीस, पाच प्रकारची फळे, बांगड्या असे सगळे साहित्य ठेवले होते. मग ती साडी जशी आपण नेसतो तशी झाडाला निऱ्या वगैरे करून नेसवली. त्यानंतर आरती केली. फोटो सेशन तर सतत चालले होतेच. मग सगळ्या बायकांनी गारवा आणला होता. त्यात भाकऱ्या, मुगाची उसळ, दाण्याची चटणी, दहीभात, झुणका, गोड म्हणून मोतीचूराचे लाडू असे आणले होते. त्याचा नैवेद्य दाखवला. त्यानंतर त्या सगळ्यांनी माझी ओटी भरली. अभिजितला टॉवेल टोपी दिली.

जो घरी केलेला राहिलेला नैवेद्य होता तो सगळा एकत्र केला आणि पूर्ण दोन एकराच्या रानात चारी बाजूंनी शिंपडला. मग दुसऱ्या झाडाचा तयार झालेला घड काढला.

हे सगळे का करतात, हा प्रश्न तर मनात होताच. तर केळीचे झाड असे आहे की जे फक्त आपल्या मुलासाठी जगते. जेव्हा झाड मोठे होते, तेव्हा त्याला कोका पडतो, तेव्हा त्याला पण त्रास होतो. झाडातून विव्हळण्याचा आवाज येतो, असे जुन्या बायका सांगतात. जसा घड मोठा होतो तसे त्याचे वजन सांभाळत स्वतःला झिजवत जायचे, आणि पूर्ण पोषण केळ्यांना द्यायचे. आणि जेव्हा घड काढला जातो, तेव्हा स्वतःला समर्पित करायचे. घड काढून झाला, की झाड आपोआप वाळत जाते. म्हणून ही पूजा त्या साठी असते की झाडाची माफी मागून घड कापायचा असतो. अशा प्रकारे आज नवीन माहिती कळली.

लेखिका:सौ. मंजिरी अभिजित वझे

प्रस्तुती :सौ. सुचिता पंडित

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈