श्री सुधीर करंदीकर
☆ “माझी दिनदर्शिका – My Calendar…” भाग – १ ☆ श्री सुधीर करंदीकर ☆
मित्रमैत्रिणी, नातेवाईक, सहकारी, आणि काही खास खास जणांकडून आलेल्या नव वर्षाच्या शुभेच्छांमुळे सगळ्यांचेच हे चालू झालेले नवे वर्ष छानच सुरु झालेले असणार. नवीन वर्ष सुरु झालं, कि, सगळ्यांच्याच घरामधल्या एक – दोन भिंतींची, “आता जुने कॅलेंडर काढा आणि नवीन येऊ द्या” अशी कुणकुण सुरु होते. कालनिर्णय सारखी कॅलेंडर बाजारात विकत मिळतात, त्यांना खूप मागणी असते. यामध्ये मराठी महिन्यांची पण संपूर्ण माहिती असते, त्यामुळे आपले सणवार, तिथी वगैरे बघता येते. बहुतेक बँकांची आणि काही कंपन्यांची पण छान छान कॅलेंडर असतात आणि त्यापैकी पण काहींमध्ये आपले सगळे सणवार दिलेले असतात. नवीन वर्ष सुरु झाल्यानंतर साधारण पहिल्या १० – १५ दिवसांमधे सगळ्यांच्या घरात जुनी कॅलेंडर जाऊन नवीन आलेली असतात. कॅलेंडरची ऍलर्जी असणारी पण काही घरे असतात. काही घरांमध्ये नवीन कॅलेंडर लावण्याचा उत्साह खूप असतो, पण ३ – ४ महिने उलटले, कि कॅलेंडर कुठला महिना दाखवत आहे, आणि कुठला महिना चालू आहे, यांचा काही ताळमेळ नसतो. हा लेख वाचल्यानंतर सगळेच कॅलेंडरच्या बाबतीत सतर्क होतील, हे मात्र नक्की.
कॅलेंडरचं चालू महिन्याचं पान समोर आलं, कि, या महिन्यात एकादशी कधी आहे? चतुर्थी कधी आहे? असे उपास करण्याचे दिवस समजतात. गणपती कधी आहेत / नवरात्री कधी आहेत / दिवाळी – दसरा, असे सगळे मोठे सण समजतात. चालू महिन्यात बँक हॉलिडेज कधी आहेत / सुट्या कधी आहेत / शनिवार – रविवार ला जोडून सुटी आहे का? अशा सगळ्या गोष्टी डोळ्यासमोरून घालता येतात आणि काही छोटे – मोठे प्लॅनिंग करता येते, आणि ते वेळेवर पूर्ण पण करता येते.
यांच्याशिवाय वर्षभरात अशी पण बरीचशी कामे असतात, कि, जी त्या-त्या महिन्यात किंवा त्या-त्या दिवशी किंवा त्याआधीच पूर्ण करावी लागतात. नाहीतर भुर्दंड बसू शकतो. आणि मनस्ताप पण होऊ शकतो.
माझा मित्र पुराणिक गेल्या वर्षी २० मे ला नोकरीमधून निवृत्त झाला. ऑफिस कडून छान सेंड ऑफ झाला, घरच्यांनीपण साठीचा मोठा कार्यक्रम केला आणि त्याचे रिटायर्ड लाईफ सुरु झाले. मध्यन्तरी एक दिवस हा बाईक वर चांदणी चौकातून चालला होता. इथल्या स्थानिक संस्कारांमुळे हेल्मेट नव्हतेच. पोलिसांनी हात करून गाडी थांबवली. आणि लायसेन्स मागितले. हा जरा रिलॅक्स झाला. म्हणजे हेल्मेट – नाही हे कारण नाही, लायसन्स चेक करणे सुरु असेल. यानी खिशामधून पाकीट काढलं आणि लायसन्स पोलिसाच्या हातात दिलं. म्हणजे आता लायसन्स परत घ्यायचं आणि सुटायचं.
पोलीस : साहेब, लायसन्स स्वतः बघा आणि मग दाखवा. गाडी साईड ला लावून या.
मित्र : लायसन्स माझंच आहे.
पोलीस : तुमचंच आहे साहेब, तारीख पण बघा
मित्राची ट्यूब पेटली. रिटायर झालो त्याच दिवशी मुदत संपली आहे. आणि रिन्यू चे जाम विसरलो.
पुढे काय झाले असेल, ते सुज्ञास सांगणे न लगे.
माझी दिनदर्शिका जर असती, तर असे प्रसंग नक्कीच टळतात.
माझा मित्र गणेश पाच वर्षांपूर्वी निवृत्त झाला. कंपनीचे काही फंड आणि इतर पैसे त्याची कंपनी एलआयसी मध्ये जमा करते आणि आपल्याला ऍन्युइटी करून देते, जेणेकरून लाईफ लॉंग आपल्याला पेन्शन सारखे पैसे मिळत राहतात. काही प्रकारच्या ऍन्युइटी करता दर वर्षी विशिष्ठ तारखेच्या आत जिवंत असल्याचे प्रमाणपत्र एलआयसी कडे पाठवावे लागते. स्कीम व्यवस्थित सुरु झाली. सुरवातीला आपण दर महिन्याला पैसे जमा होत आहेत हे बघतो, नंतर दर महिन्याला बघणे होत नाही आणि तशी जरूर पण भासत नाही. गेल्या वर्षी त्याच्या लक्षात आलं, कि, ५ -६ महिने एलआयसी चे, पैसे जमा झालेलेच नाहीत. ऍन्युइटी मुंबईच्या ऑफिस ची होती. तिथे फोन लावला. आपल्याकडे आपल्या कामाकरता सरकारी कार्यालयात फोन लागणे हे एक दिव्यच असते. कायम एंगेज टोन येत राहतो. असंख्य वेळा ट्राय केल्यानंतर रिंग वाजते पण कुणी फोन उचलत नाही. मग असंख्य वेळा ट्राय केल्यानंतर केंव्हातरी तिथली रिसेप्शनिस्ट फोन घेते आणि तिथल्या कन्सर्न्ड माणसाला रिंग जाते, बराच वेळ पुढची रिंग वाजत असते आणि फोन कट होतो. या दिव्यामधून बाहेर पडल्यावर गणेशचा फोन लागला आणि समजलं, कि, जिवंत असल्याचा दाखला न पाठवल्यामुळे पेमेंट बंद झाले आहे. नंतर सगळे सुरळीत होण्याकरता किती फोनाफोनी / किती वेळ लागला असेल, ते – सुज्ञास सांगणे न लगे.
मोबाईल रिचार्ज करण्याची वेळ जवळ आली, कि, त्या कंपन्यांचे सारखे रिमायंडर यायला सुरुवात होते. काही वेळा तर रिचार्ज केल्यानंतर पण रिमायंडर येणे सुरु असते. असे रिमायंडर जिवंतपणाचा दाखला मागण्याकरता का येत नाहीत, असा विचार मनात येणे साहजिक आहे, पण अजून तरी येत नाहीत, हे सत्य आहे. परदेशात मात्र तशी सोय आहे. माझा एक मित्र स्वीडन मध्ये रहातो. याच विषयावर त्याच्याशी बोलतांना तो म्हणाला —
मित्र : तुमचे कुठलेही पेमेंट / डॉक्युमेंट ड्यू असेल तर तुम्हाला त्या ऑफिसकडून रिमायंडर हमखास येते. जिवंतपणाचा दाखल ड्यू असेल तर, त्या ऑफिस कडून मेसेज येतो – “सर / मॅडम, तुम्ही आहात ना? असाल तर कसे आहात? हसताय ना? वगैरे, वैगेरे. जर असाल, तर जिवंतपणाचा दाखला अमुक अमुक तारखेपर्यंत जरूर पाठवा. तुमच्या दीर्घायुष्याकरता आमच्या शुभेच्छा! दाखला आला नाही, तर काय ते आम्ही समजून घेऊ आणि योग्य ती प्रेयर पण तुमच्याकरता करू.
माझी दिनदर्शिका जर असती तर गणेश वर असा प्रसंग आला नसता, हे नक्की.
आवडो – न – आवडो, आपल्या सगळ्यांना इन्कम टॅक्स रिटर्न हे दर वर्षी भरावेच लागते. टॅक्स मध्ये जास्तीत जास्त वजावट मिळावी याकरता सगळेच प्रयत्नशील असतात. वजावट घेण्याचा एक महत्वाचा मार्ग म्हणजे ८० सी खाली वजावट मिळवणे. माझा एक मित्र आहे द्वारकादास, स्वतः सीए आहे आणि टॅक्सची प्रॅक्टिस करतो. त्यालाही रिटर्न भरावे लागते. गेल्या वर्षी रिटर्न भरतांना त्याच्या लक्षात आलं, कि यावर्षी पीपीएफ मध्ये पैसे भरायचे राहिले आहेत. गडबडीमुळे किंवा विसरल्यामुळे, लक्षात राहिले नाही आणि बाजूला ठेवलेले पैसे पीपीएफ मधे भरायचे राहिले, त्यामुळे दीड लाखावर मिळणारी वजावट त्याच्या स्वतःच्या अक्कलखाती पडली. माझी दिनदर्शिका जर असती तर असा प्रसंग नक्कीच आला नसता.
माझी एक मैत्रीण आहे मनवा. तिच्याकडे बऱ्याच वर्षांपूर्वी घेतलेली इंडिका होती. सहा वर्षांपूर्वी तिनी ऑटोमॅटिक गाडी घेतली आणि इंडिका सोसायटीच्या व्हिजिटर्स पार्किंग मधे सुस्तावली. गेल्या वर्षी सोसायटीनी वापरात नसलेल्या गाड्या हलवाव्या अशी नोटीस लावून सगळ्यांना तशी विनंती केली. मनवाला कल्पना आवडली. इंडिका विकून टाकावी म्हणून तिनी एजंट ना गाठलं.
एजंट : तुम्ही गाडीचे कागद, इन्शुरन्स, पीयूसी सगळे ओरिजिनल घेऊन या.
मनवानी कागद शोधायला सुरुवात केली, तेव्हा लक्षात आलं, कि गाडीचे ओरिजिनल कागद कुठेतरी मिसप्लेस झाले आहेत, कुठे ठेवल्या गेले आहेत, हे इतक्या मोठ्या गॅप नंतर आठवणे मुश्किल होते. नशिबानी गाडीमध्ये झेरॉक्स होते. एजंट कडे गेल्यावर समजलं कि गाडीचं रजिस्ट्रेशन ३ वर्षांपूर्वीच संपले आहे.
एजंट : मॅडम, आधी ग्रीनटॅक्स, पेनल्टी, वगैरे भरावे लागेल, इन्शुरन्स काढावा लागेल. गाडी पासिंग करता आरटीओ मध्ये न्यावी लागेल. त्याकरता गाडी रिपेअर आणि चकाचक करून घ्या. ओरिजिनल कागद नसल्यामुळे तुम्हाला सही करायला स्वतः आरटीओ मध्ये एक दिवस यावे लागेल. साधारण पंधरा हजार खर्च येईल. हे सगळे झाले, कि मग गाडी विकण्याची कागद पत्र तयार करू.
यावरून मनवाला गाडी विकण्याकरता काय काय सोपस्कार करावे लागले असतील, हे सहज लक्षात येईल.
माझी दिनदर्शिका जर असती, तर असे प्रसंग खूपच सोपे नक्कीच होतात.
– क्रमशः भाग पहिला
© श्री सुधीर करंदीकर
मो. 9225631100 – ईमेल – srkarandikar@gmail. com
≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
