मराठी साहित्य – मनमंजुषेतून ☆ ”Supporting Role..” ☆ संध्या बेडेकर ☆

संध्या बेडेकर

 मनमंजुषेतून 

☆ “Supporting Role..“ ☆ संध्या बेडेकर ☆

इतक्यातच गोवर्धन असरानी च्या निधनाची बातमी वाचली. आणि अनेक सिनेमे… त्यातील असरानी चा Supporting role आठवला.

 हम अंग्रेजोंके जमाने के जेलर है.

शोले तील हा डायलाॅग तर सर्वांच्याच लक्षात असेल.

मुख्य भूमिकेत नसले तरी Supporting role खूप महत्वाचा असतो. सिनेमातील मिर्च मसाला, खोडकरपणा, light कॉमेडी supporting role मुळेच असते. त्या भूमिकेशिवाय सिनेमा पूर्ण वाटत नाही. खूपदा तर मूख्य पात्राच्या भूमिकेला supporting actor मुळे रंग चढतो. त्याची भूमिका रंगते. सहज होते. नाट्य प्रभावशाली होत.

 काल आम्ही नाट्य अभिवाचनाची प्रॅक्टिस करत होतो. मुख्य कलाकारांचा रोल अर्थातच मोठा होता, परंतु वेळेवर, योग्य ठिकाणी, supporting कलाकारांनी दिलेल्या responses मुळे आमचा कार्यक्रम छान रंगला. प्रेक्षकांवर गोष्टचा प्रभाव पडला. आवडला सगळ्यांना. बक्षीस ही मिळाल.

आपल्या आयुष्यातही आजूबाजूला बघीतल तर सहायक भूमिकेत काम करणारे किती तरी जण असतात. त्यांच्या support शिवाय आपलंही रोजचे जीवन आयुष्य व्यवस्थीत चालू शकत नाही.

असरानीची बातमी ऐकून सहजच मनात हे विचार आले.

मी आणि ताईने हा सिनेमा दोनदा बघितला होता.

याच विचारात असताना ताई चा फोन आला.

म्हणाली… अग! वाचली का बातमी?

असरानी गेला बाई…

अग! Supporting role किती महत्वपूर्ण असतो. ते फक्त सिनेमातच नाही तर आपल्या आयुष्यात ही त्यांच महत्व असतच. नाही का?

आपल आयुष्य म्हणजे सिनेमाच नाही का ग?

अग! आता माझच बघ… माझ्या Real life picture मध्ये प्रसन्न साक्षी शिल्पा supporting role ची भूमिकाच तर करतायेत.

खरच रक्ताच काही नात नसताना आपल्या आयुष्यात किती माणसांची entry होत असते नाही.

मला थोड हसूच आल. गम्मतच वाटली

 ताईची… आता supporting role चे कौतुक करणारी,… हीच ती वर्ष भरापूर्वीची ताई आठवली. सर्व काम मीच करेन, असा हट्ट असणारी. कोणाचही न ऐकणारी…

 आयुष्याच्या प्रत्येक फेज मध्ये आयुष्य व्यवस्थीत चालू ठेवायला अनेक गोष्टींबरोबर adjustment करायच असत/ कराव लागत/करायला पाहिजे. Support घ्यावा लागतोच.

 आज ताई -भाऊजीं Super senior zone मध्ये आहेत. दोघेही छान राहतात. एकमेकांना सपोर्ट करतात. न चूकता औषध घेतल ना हे काळजीने विचारतात.

सांपत्तिक स्थिती चांगली म्हणजे 

खाऊन पिऊन सुखी आहेत. गाठीशी थोडा पैसाही आहे. दरमहा येणारी पेंशन म्हणजे तर महिन्याचा energy dose आहे. Life Line आहे.

मुलगा अमेरिकेत नोकरी करतोय. तेथील citizenship मिळाली आहे. आता त्याची मुल मोठी झाली आहेत. त्यामुळे कधी मुलगा, कधी सून मधून मधून येऊन जातात. आता ताई भाऊजीं मात्र जात नाहीत. एकतर लांबचा प्रवास, तेथे आजारी पडण खूप महागात पडत. आणि मुख्य म्हणजे तिथे करमत नाही.

इतक्यातच अनघा भारतात येऊन गेली. मागच्या वर्षी अजय आला होता. यावर्षी अनघा.

अजयने यावर्षी मुद्दामच अनघाला पाठवलं. आई बाबांचे काम जरा व्यवस्थित करून ये, हे सांगूनच पाठवलय.

 दोन तीन दिवस तिने ताई ची घरातील काम, इतर गोष्टी बघून घरातील system थोडी reconstruct- Reorganize Redesign केली…

ताईचे सकाळपासून दुपारपर्यंतची काम बघून, यावेळेस अनघा रागवलीच.

अहो आई! काय हे? मी करते, मी करेन हे अस किती दिवस करणार आहात तुम्ही?

आणि किती पैसे वाचवणार आहात?

खर सांगू आई.. तुमच्याकडून आता पहिल्यासारखी काम होत नाहिये. तुम्ही रागवू नका… पण हे बघा अनेक ठिकाणी dusting ची गरज आहे. खर तर deep cleaning ची गरज आहे. तुम्ही नेहमी म्हणता… तेवढाच शरीराचा व्यायाम होतो. पण घर काम करणे म्हणजे exercise नाही तो व्यायाम होत नाही, ते फक्त कामच असत.

अहो! फ्रिज केंव्हा स्वच्छ केलाय सांगा बर तुम्ही?

आता यावेळेस मी काही ऐकणार नाहीच.

अनघाने यावेळेस सर्व आपल्या ताब्यात घेतल.

भाऊजी म्हणाले… अनघा I am with you. मी सांगून सांगून थकलो.

अनघाने…

आधी स्वयंपाक घरातील जूना तवा, हॅन्डल नसलेल चहाचे भांड, प्लास्टिक च्या गाळण्या सर्व बदलल. किती तरी जून्या गोष्टी फेकायलाच हव्या होत्या.

एजेंसी मधून माणस बोलवून घराचे deep cleaning करून घेतले. अनेक उपयोगात नसलेल्या वस्तू, कपडे बाहेर टाकल्या. नवीन आणल्या.

मुख्य म्हणजे घरकामाला आता दोन मावशी येतात. स्वयंपाक करायला, भांडी फर्शी, डस्टिंग करायला येतात.

अनघाच ताई बरोबर च बोलण ऐकून तिसर्या व्यक्तीला… अनघा म्हणजे ताई ची सून नाही मुलगी आहे असच कोणालाही वाटेल..

सोसायटीच्या सेक्युरीटी गार्डचा मुलगा चांगला आहे पण नोकरी करत नाही. त्याला अनघाने बोलवून भाऊजींची महिन्याच्या कामांची लिस्ट सांगितली त्याबरोबरच वरची काम करायला सांगीतल. महिनाचे पैसे द्यायचे ठरले.

भाऊजी जरी on line काम करत असले तरी आता हाताशी प्रसन्न असतो. अगदी लिफाफे, पेंसील काहीही वस्तू आणायची असली, वरून सामान काढायचे किंवा ठेवायचे असले तरी प्रसन्न हाजिर असतो.

खरतर हे सर्व ताई स्वतःच करू शकली असती. पण अस न करण्यामागे काय कारण असतात माहित नाही.

पैसे खर्च करण खूप जणांना जमत नाही. या उलट काही घर मदतनीसांच्या भरवशावरच चालतात. ही दोन extreme टोक आहेत.

याचा मध्य पण असूच शकतो ना.

ताई सारखे वागण बरेच घरात दिसत.

त्यांना स्वतःच कौतुकही वाटत. शरीराला हालचाल नक्की पाहिजेच. पण त्यासाठी वयाच्या पंचाहत्तरीत झाडू फर्शी करण किती योग्य आहे?

 Active रहायला बाकी बर्‍याच गोष्टी आहेतच की.

आपल्या पिढीने खूप पैसा बघीतला नाही. हे खरय. पण छान आरामात रहायला खूप पैसा लागतही नाही. छान व्यवस्थित राहण ही आवड असायला हवी. आणि त्याप्रमाणे पैसा खर्च करावा. घरच्या स्त्रीने अगदी हक्काने त्यानुसार सर्व सोई करून घ्याव्या.

बरे असो…

 आज ताई डबल आनंदात आहे. एकतर सर्व छान व्यवस्थित झालेल बघून, तिला छान वाटतय. , दुसर सूनेनी केलय. तो आनंद वेगळाच असतो. त्या आनंदात वेगळ सूख, समाधान असत.

 आज अनघा आई बाबांना घेऊन बाजारात गेली. दोघांसाठी नवीन कपडे घेतले. आईंसाठी गाऊन घेतले. पायात अडकायला नको म्हणून लगेच टेलरकडून त्यांची उंची बरोबर करून घेतली.

घरातील repair work करून घेतले. बाबांबरोबर बॅंकेत जाऊन त्यांची सर्व काम केली.

पंधरा दिवसांच्या आपल्या भारत visit मध्ये अनघाने आई – बाबांच रोजच काम व्यवस्थित होईल याचा विचार करून सर्व काम केली.

आज ताईने विचारले… अग! अनघा तुझी खरदी केंव्हा करणार आहेस?

अनघा म्हणाली… यावेळेस मी माझ काहीच काम आणल नाहिये.

अनघाची सुट्टी संपत आली आहे.

तिला भेटायला म्हणून मी आज ताईकडे गेले. साक्षी अनघाला न्यायला म्हणून चकल्या तळत होती.

निघताना अनघाने आई- बबांना नमस्कार केला. दोघांचे हात हातात घेऊन म्हणाली…

आई- बाबा मजेत रहा. आता आपण परिस्थितीत बदल करू शकत नाही. आमचे येथे कायमचे येणे, किंवा तुमचे अमेरिकेत येणे दोन्ही शक्य नाही.

आम्हाला तुमची काळजी असते.

आई मजेत रहा. खूप फिरा, बाहेर जा. अस म्हणून अनघा आईंच्या गळ्यात पडून रडू लागली.

बरोबर आहे…

म्हणतात ना…

त्रास निवडायचा की आनंद?

निवड फक्त तुमची आहे.

स्वतःसाठी जगा.

स्वतःला निवडा 

आनंदाने पूढे चला…

स्वतः साठी वेळ द्या. ,

कारण आपण आहोत तर जग आहे.

हे जरी खर असल तरी 

आज दुसरी अतिशय महत्त्वाची गोष्ट अनघाने शिकवली… ती म्हणजे… दुसर्यांसाठी पण वेळ द्या, कारण ते नसतील तर आपल्या असण्याला काहीच अर्थ नाही…

© संध्या बेडेकर 

वारजे, पुणे.  

7507340231

≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈