मीनल केळकर
मनमंजुषेतून
☆ मी, तुकाराम! – लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुती – मीनल केळकर ☆
तुकाराम मुंढे यांच्या धडाकेबाज तपासण्यांची सध्या जोरदार चर्चा आहे. कुठे गेले की पाहणी, पाहणी म्हणजे पाहणी, नुसतं वरवर बघायचं नाही, तर त्याच्या मुळापर्यंत जायचं! त्यांच्या या नो-नॉन्सेन्स वृत्तीचा घरात एक छोटासा प्रयोग करावा, असा विचार माझ्या मनात आला.
… आणि घरात तपासणीसाठी सगळ्यात योग्य जागा कोणती?
फ्रीज!
फ्रीज ही घरातली अशी जागा आहे की तिथे काय सापडेल याचा अंदाज स्वतः फ्रीजच्या मालकिणीलाही नसतो. किंबहुना, ब्रह्मांडातल्या तमाम गोष्टी *‘कधीतरी उपयोगी पडू शकतात’* या सिद्धांतावर फ्रीजच्या मालकिणीची अढळ श्रद्धा असते. त्यामुळे जिचा ‘आत्ता उपयोग नाही’ ती गोष्ट फ्रीजमध्ये ठेवण्यासाठी सर्वात पात्र समजली जाते!
मी दार उघडलं आणि माझ्या डोळ्यांसमोर अन्नपदार्थांचा नव्हे, तर एका समांतर विश्वाचा दरवाजा उघडला!
महिन्यांपूर्वीचा मंदिरातला प्रसाद होता. मागच्या महिन्यातली खिचडी होती. टोमॅटो होते, जे आधी उन्हात वाळले होते आणि नंतर फ्रीजमध्ये वाळण्याचा मान त्यांनी मिळवला होता. अर्धं लिंबू होतं. ते लिंबू आहे की पुरातत्त्व खात्याने जतन करावा असा नमुना, याचा निर्णय घेण्यासाठी तज्ज्ञ समिती नेमावी लागली असती.
एक गूढ बरणी होती. तिच्यात काय आहे? हा प्रश्न विचारण्याचं धाडस मी केलं नाही. कारण काही प्रश्नांची उत्तरं मिळाली तर आयुष्य पूर्वीसारखं राहत नाही. एका कोपऱ्यात एक हिरवी मिरची पडली होती. ती इतकी एकटी होती की तिला पाहून वाटलं, तिनंही जगण्याची आशा सोडली असावी.
आणि मग सापडला चॉकलेटचा डबा!
कधीतरी कुणीतरी प्रेमाने दिलेला. ‘एखाद्या खास दिवशी खाऊ’ म्हणून ठेवलेला. तो खास दिवस अजून आला नव्हता. चॉकलेट मात्र फ्रीजमध्ये बसून त्या दिवसाची वाट पाहत होतं. आता त्या डब्याला पाहून वाटलं, हा चॉकलेटचा डबा नसून आपल्या संयमाचं स्मारक आहे!
पण एवढ्यावरच हा विषय संपत नाही.
फ्रीजमध्ये अशा अनेक गोष्टी सापडतात ज्यांचा फ्रीजशी दूरदूरपर्यंत संबंध नसतो.
उदाहरणार्थ …. रवा!
रवा हा स्वयंपाकघरातल्या कपाटात राहणारा नागरिक. पण काही काळाने तो अचानक फ्रीजमध्ये स्थलांतरित झालेला आढळतो.
शेंगदाणेही तसेच. सुकामेवा तर फ्रीजमध्ये इतक्या अधिकाराने वावरतो की तो तिथला कायमस्वरूपी रहिवासी असावा!
खरंतर किचनच्या कपाटात असायला हव्या अशा अनेक जिनसांनी बाहेरील नागरिकांप्रमाणे फ्रीजमध्ये अवैध घुसखोरी केलेली असते.
या घुसखोरांना हुसकावून लावावं की नाही, यावर फ्रीजची मालकिण मात्र ठाम असते
“ठेवू दे! लागतात कधीतरी! ”
हे ‘कधीतरी’ नेमकं कधी येतं, हा स्वतंत्र संशोधनाचा विषय आहे.
कधीतरी म्हणजे उद्या, पुढच्या आठवड्यात, पुढच्या महिन्यात की पुढच्या जन्मी याचा खुलासा आजवर झालेला नाही.
मी मात्र तुकाराम मुंढे यांच्या प्रतिमेला मनात साक्षी ठेवून कारवाई करायचं ठरवलं.
नोटीस काढायची.
दोषींवर गुन्हे दाखल करायचे.
आणि परिस्थिती नियंत्रणाबाहेर गेली तर फ्रीज सील करायचा!
पण तेवढ्यात एक अत्यंत महत्त्वाचा प्रशासकीय अडथळा माझ्या लक्षात आला.
मी तुकाराम मुंढे नाही.
तुकाराम मुंढे कारवाई करून पुढच्या ठिकाणी जाऊ शकतात.
मला मात्र इथेच राहायचं आहे.
आणि मुख्य म्हणजे…
या सगळ्या फ्रीज साम्राज्याची मालकीणही याच घरात राहते!
म्हणून चौकशीला वेगळं वळण मिळालं.
आमच्यात वाटाघाटी झाल्या.
काही गोष्टींची मुदत वाढवण्यात आली. काहींना तातडीने बाहेरचा रस्ता दाखवण्यात आला. काही संशयास्पद पदार्थांचा पंचनामा झाला. काहींची ओळख पटली नाही म्हणून त्यांना ‘अज्ञात’ म्हणून विल्हेवाट लावण्यात आली.
अखेर तपासणी बंद करण्यात आली.
फ्रीजला माफ करण्यात आलं.
फ्रीजच्या मालकिणीला जाब विचारण्यात आला नाही.
आणि शेवटी आम्ही एकमताने ठरवलं
या प्रकरणावर पडदा टाकूया.
कारण घर चालवताना प्रत्येक गोष्ट नियमाने चालत नाही.
काही गोष्टी प्रेमाने चालतात.
काही सवयींनी.
आणि काही…
मी, तुकाराम!
‘जाऊ दे, पुढच्या वेळी फ्रीज साफ करू’ या शाश्वत आश्वासनावर तह केला.
पुढची वेळ कधी आली का?
हा प्रश्न विचारू नका.
फ्रीज अजूनही भरलेला आहे!
लेखिका : अज्ञात
प्रस्तुती – मीनल केळकर
≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
