उज्ज्वला केळकर
वाचताना वेचलेले
☆ “जपानमध्ये महागाई” – लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुति – उज्ज्वला केळकर ☆
☆
जपानमध्ये जेव्हा कोणत्याही वस्तूचा भाव प्रचंड वाढतो –
उदा. साखर, कोबी, मुळा – तेव्हा ते भारतात आपण करतो त्याच्या अगदी उलट वागतात.
१. ते ती वस्तू विकत घेणेच बंद करतात ‘काईमोनो नो तेबानारे’
जपानमध्ये एक संस्कृती आहे- ‘तेबानारे’ म्हणजे खरेदीपासून दूर जाणे.
जर कोबी २०० येनवरून ५०० येन झाला, तर जपानी गृहिणी त्या आठवड्यात कोबी घेणारच नाही. ती दुसऱ्या स्वस्त भाजीकडे वळेल, जसे की मोड आलेले बियाणे (मोयाशी – नेहमी १०-१५ रुपयांना मिळते), जे त्यांचे महागाईचे मापक आहे.
ते कधीच साठेबाजी करत नाहीत. साठेबाजी करणे हे स्वार्थी आणि लाजिरवाणे मानले जाते.
२. पर्यायाकडे वळणे – ‘चिए नो थ्योरी’
त्यांच्याकडे शहाणपणाची पाककृती (Wisdom Cooking) ही संकल्पना आहे. जर साखरेचा भाव वाढला तर ते लगेच:
– कमी साखर वापरणे
– मिरीन, मध किंवा कृत्रिम गोडव्यासारखा पर्याय वापरणे
– मेनूच बदलणे – गोड पदार्थाऐवजी खारट पदार्थ बनवणे
जर कांद्याचा भाव दुप्पट झाला तर ते कांदा टाकून भाजी बनवणार नाहीत, ते कांद्याशिवाय भाजी बनवतील.
३. घबराट नाही, निषेध नाही
जपानमध्ये तुम्हाला कधीच दिसणार नाही:
– बाजारात लोक भांडत आहेत
– न्यूज चॅनेल “महागाई डायन” म्हणून ओरडत आहेत
– सरकारला साठा मर्यादा लादावी लागत आहे
सुपरमार्केट गेल्या वर्षीचा भाव vs सध्याचा भाव दाखवणारा बोर्ड लावतात, त्यामुळे ग्राहकाला कळते की हे हवामान/ वादळामुळे तात्पुरते आहे.
४. उत्पादक आणि विक्रेता भाववाढ सोडतात
AEON, Don Quijote सारखे मोठे जपानी सुपरमार्केट्सचे धोरण आहे – जरी घाऊक भाव ३०% वाढला तरी ते किरकोळ भाव फक्त ५-१०% वाढवतात आणि बाकीचा तोटा स्वतः सोसतात, ग्राहकांची निष्ठा टिकवण्यासाठी. ते काही महिने तोटा सहन करतात.
शेतकरी सहकारी संस्था (JA – Japan Agriculture) देखील भाव थंड करण्यासाठी लगेच बफर स्टॉक बाजारात सोडते.
५. सरकारी कारवाई खूप जलद आणि शांतपणे होते
जर २ आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ भाव २०% पेक्षा जास्त वाढला, तर METI आणि कृषी मंत्रालय लगेच:
– आयात कोटा उघडते
– सरकारी साठा बाजारात सोडते (ते तांदूळ, साखरेचा मोठा साठा ठेवतात)
– ग्राहकांना नाही तर शेतकऱ्यांना अनुदान देते
सर्वोत्तम उदाहरण: २०२३-२४ मध्ये खराब हवामानामुळे कोबीचा भाव ८०० येन प्रति नग झाला. जपानी लोकांनी फक्त कोबी खाणे बंद केले. सुपरमार्केटने अर्धा कोबी, पाव कोबी विकायला सुरुवात केली. रेस्टॉरंट्सनी मेनूमधून कोबी काढून टाकला. ३ आठवड्यांत भाव परत २०० येनवर आला. कोबी न खाल्ल्याने कोणीही मेले नाही.
एकाच ओळीत सांगायचे तर, ‘आपण भारतीय भावनिक प्रतिक्रिया देतो. ‘
व्यावहारिक प्रतिक्रिया द्या :- ‘खरेदी करू नका, भाव आपोआप खाली येईल:…
* * * *
लेखक:अज्ञात
प्रस्तुती: उज्ज्वला केळकर
संपर्क – निलगिरी, सी-५ , बिल्डिंग नं २९, ०-३ सेक्टर – ५, सी. बी. डी. – नवी मुंबई , पिन – ४००६१४ महाराष्ट्र
मो. 836 925 2454, email-id – kelkar1234@gmail.com
≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर ≈
