रेखा जांबवडेकर
📖 वाचताना वेचलेले 📖
☆ स्वतःच्या पायावर उभं… लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुती : सौ. रेखा जांबवडेकर ☆
☆
“मी तुझ्याशिवाय जगू शकत नाही. पण तू नसलास तरीही मला माझ्या पायावर उभे राहायला शिकायलाच हवे! ” प्रत्येक नवरा-बायकोने हे एकदा नक्की वाचावे.
बायको म्हणाली, “अहो, तुम्हाला एक विचारू का? रागावू नका. मला खरं खरं उत्तर हवंय. “
नवरा म्हणाला, “परत काही अवघड प्रश्न विचारणार आहेस का? ठीक आहे, विचार! “
बायको: “आपली मुलं परदेशात स्थिर झाली आहेत. आपण दोघे इथे एकटेच राहतोय. देवाच्या कृपेने आपल्याला अन्न, वस्त्र, निवाऱ्याची काहीच कमी नाही. आपण एकमेकांसाठी आहोत आणि शांततेत आयुष्य घालवतोय. पण जसजशी वर्षे जात आहेत, वय वाढतंय आणि शक्ती हळूहळू कमी होतेय. आपण पूर्वीसारखे नेहमी मुलांकडे जाऊन राहू शकत नाही. त्यांनाही त्यांच्या नोकऱ्या, मुलांचे शिक्षण आणि कुटुंबाच्या जबाबदाऱ्या आहेत. ते नेहमी येऊन आपल्याबरोबर राहू शकत नाहीत. म्हणूनच मला काळजी वाटते. मला काही झालं तर तुम्ही एकटे कसे राहाल?
कधीकधी ह्याच विचाराने मला रात्री झोप लागत नाही. “
नवरा क्षणभर शांत राहिला आणि मग म्हणाला,
“मलाही तीच भीती वाटते. पण त्यात एक छोटासा फरक आहे. तू विचार करतेस – ‘तू नसशील तर मी कसा जगेन? ‘ आणि मी विचार करतोय – ‘मी नसेन तर तू कशी जगशील? ‘ मी तुझ्यापेक्षा पाच वर्षांनी मोठा आहे. कोण आधी जाणार हे कुणालाच माहीत नाही. म्हणून आज आपल्याला एक गोष्ट बोलायची आहे.
प्रेम म्हणजे फक्त एकमेकांवर अवलंबून राहणे नाही. तर एकजण नसताना दुसऱ्याने खंबीरपणे उभे राहण्यासाठी एकमेकांना तयार करणे सुद्धा प्रेमच आहे. तू नेहमी मला म्हणतेस – ‘तुम्ही नसाल तर मी काय करू? ‘ पण मला तुला विचारायचंय – ‘मी नसेन तर तू काय काय करू शकशील? ‘
तू आपल्या गल्लीच्या शेवटी असलेल्या ATM मधून पैसे काढू शकतेस का? UPI ने पैसे पाठवू शकतेस का?
फोनवर येणारा OTP म्हणजे काय हे तुला माहीत आहे का? Google Pay, PhonePe किंवा Net Banking कसे वापरायचे हे तुला येते का?
अडचणीच्या वेळी कॅब बुक करू शकतेस का? 108 नंबरवर रुग्णवाहिका बोलावू शकतेस का? माझ्या फोनमध्ये Emergency Contacts कुठे सेव्ह केले आहेत हे तुला माहीत आहे का?
तू मुलांना व्हिडिओ कॉल करू शकतेस का? WhatsApp वरून तुझे लोकेशन शेअर करू शकतेस का? Google Maps वरून आपल्या घराचे लोकेशन पाठवू शकतेस का?
माझ्या हॉस्पिटल, डॉक्टर आणि विम्याची माहिती कुठे ठेवली आहे हे तुला माहीत आहे का? आपले हेल्थ इन्शुरन्स कार्ड कुठे आहे आणि ते कसे वापरायचे हे माहीत आहे का?
गॅस सिलेंडर संपल्यावर बुक कसा करायचा हे तुला येते का? लाईट बिल भरू शकतेस का? मोबाईल रिचार्ज करू शकतेस का?
आपली बँक खाती कुठे आहेत हे तुला माहीत आहे का? आपल्या किती ठेवी आहेत आणि त्या कधी पूर्ण होणार आहेत हे माहीत आहे का?
आपली महत्वाची कागदपत्रे – आधार, पॅन, विमा, घराची कागदपत्रे आणि बँकेचे तपशील – कुठे सुरक्षित ठेवले आहेत हे तुला माहीत आहे का?
आपण नेहमी म्हणतो आपली मुलं परदेशात आहेत. पण कधी त्यांना आपली गरज लागली तर आपण त्यांना व्हिडिओ कॉल करून आपली परिस्थिती व्यवस्थित समजावून सांगू शकतो का?
ह्या छोट्या छोट्या गोष्टी वाटतात. पण आणीबाणीच्या वेळी ह्याच छोट्या गोष्टी खूप महत्त्वाच्या बनतात. “
बायको हळूच म्हणाली: “तुम्ही मला बऱ्याचदा सांगितले, पण हे सगळं मला शिकण्याची गरज आहे, असा मी कधी विचारच केला नाही. तुम्ही आहात ना? तुम्ही सगळं सांभाळून घ्याल, असाच मी नेहमी विचार केला”.
नवरा हसला. “हीच आपली सगळ्यात मोठी चूक आहे. आयुष्यभर आपण ‘तो आहे, ती आहे’ म्हणून एकमेकांवर अवलंबून राहिलो.
पण आयुष्याची काहीच गॅरंटी नाही. म्हणून आजपासून, तू मला शिकव, मी तुला शिकवतो. तू UPI शिक, मी थोडा स्वयंपाक शिकतो. तू बँकेची कामे शिक, मी घरातली काही कामे शिकतो.
तू Emergency Contacts शिक, मी विम्याची कागदपत्रे कुठे आहेत ते दाखवतो. तू ऑनलाईन पेमेंट शिक, मी औषधे आणि मेडिकल रिपोर्ट कुठे ठेवले आहेत ते दाखवतो.
आपण एकत्र राहायचंच. पण त्याचबरोबर एकजण नसेल तरी दुसरा खंबीरपणे उभा राहू शकेल इतका सक्षम असायला हवा. “
बायकोच्या डोळ्यात पाणी आले. “हे ऐकून मला भीती वाटतेय”. नवऱ्याने तिचा हात हातात घेतला आणि म्हणाला, “घाबरण्याची काहीच गरज नाही. जे आपल्या हातात नाही त्याची भीती बाळगण्यापेक्षा, जे आपल्या हातात आहे ते शिकणे चांगले.
देवाने आपल्याला किती दिवस दिले आहेत, हे आपल्याला माहीत नाही. पण प्रत्येक दिवस आत्मविश्वासाने, धैर्याने आणि एकमेकांना साथ देत घालवणे हे आपण ठरवू शकतो.
केवळ भगवद्गीता वाचणे पुरेसे नाही. ती जो धैर्याचा धडा शिकवते तो आपल्या आयुष्यात आचरणात आणला पाहिजे. लहानपणापासून आपण आपल्या मुलांना सगळं शिकवतो. शिक्षण, नोकरी, गाडी चालवणे, स्वयंपाक, पोहणे, तंत्रज्ञान, पैशांचे व्यवस्थापन, सगळं.
पण आपण मोठे झाल्यावर ‘मला हे कशाला शिकायला हवं? ‘ असे म्हणण्याऐवजी, ‘उद्या मला याची गरज लागली तर मी ते स्वतः करू शकेन का? ‘ असा विचार केला पाहिजे.
नवरा बायकोची जागा घेऊ शकत नाही. बायको नवऱ्याची जागा घेऊ शकत नाही. पण ते आयुष्यात एकमेकांचा सर्वात सुंदर आधार बनू शकतात. जोपर्यंत तो आधार आपल्याबरोबर आहे, तोपर्यंत प्रेमाने जगूया.
त्याचबरोबर एकमेकांना असे तयार करूया की, एक दिवस जर एकजण नसेल तर दुसरा खचून न जाता खंबीरपणे उभा राहील. “
तंत्रज्ञान शिका. डिजिटल पेमेंट शिका. बँकेची कामे समजून घ्या. आणीबाणीच्या सेवा माहीत करून घ्या. महत्त्वाची कागदपत्रे व्यवस्थित ठेवा. महत्त्वाची माहिती सुरक्षित ठेवा. मुलांशी नियमित संपर्कात रहा. सगळ्यात महत्त्वाचे म्हणजे, एकमेकांवर प्रेम करा आणि एकमेकांचा आदर करा.
शेवटी फक्त एकच विचार; “मी तुझ्याशिवाय जगू शकत नाही” – हे प्रेम आहे. “तू नसशील तरीही मी उभा राहू शकतो” – हे जीवन समजून घेणे आहे. “जोपर्यंत तू माझ्याबरोबर आहेस, मी तुझ्या पाठीशी उभा राहीन” – हीच खरी जीवनाची साथ आहे.
आपले कर्तव्य करणे हे आपल्या हातात आहे. आपले रक्षण करणे हे त्याच्या हातात आहे.
ह्या छोट्याशा गोष्टीने प्रत्येक नवरा-बायकोला क्षणभर थांबून विचार करण्याची आठवण करून द्यावी. आणि जोपर्यंत आपण एकमेकांसोबत आहोत, तोपर्यंत एकमेकांसाठी काय शिकायला हवे, काय तयारी करायला हवी आणि काय करायला हवे याचा विचार करावा.
☆
लेखक :अज्ञात
प्रस्तुती : रेखा जांबवडेकर
≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
