श्री मनोहर जांबोटकर
वाचताना वेचलेले
☆ दुखतंय – म्हणजे आपण जिवंत आहोत! – लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुति – श्री मनोहर जांबोटकर ☆
☆
सकाळची वेळ, हातात चहाचा कप आणि मोबाईलवर मित्रांना पाठवलेला ‘सुप्रभात’चा संदेश, हा आता साठी आणि सत्तरी ओलांडलेल्या प्रत्येकाच्या दिनक्रमाचा एक अविभाज्य भाग झाला आहे. या साध्याशा संदेशात केवळ औपचारिकता नसते, तर ‘तू कसा आहेस आणि मी मजेत आहे’ अशी एकमेकांना दिलेली ती एक उबदार साद असते.
जेव्हा मी पुण्यातील मित्राला प्रकृतीची चौकशी करणारा संदेश पाठवला आणि त्यांनी पु. ल. देशपांड्यांच्या त्या मार्मिक वाक्याचा संदर्भ दिला, तेव्हा तो केवळ माझ्याच नाही, तर पंच्याहत्तरीच्या उंबरठ्यावर असलेल्या किंवा साठी पार केलेल्या प्रत्येकाच्या काळजाला भिडणारा प्रसंग ठरतो.
“सकाळी उठल्यावर जर तुमचा कुठलाही अवयव दुखत नसेल, तर तुम्ही मेले आहात असे समजा!”
महाराष्ट्राचे लाडके व्यक्तिमत्त्व पु. ल. देशपांडे यांच्या या वाक्यात दडलेला विनोद जितका खुमासदार आहे, तितकेच त्यात दडलेले जगण्याचे तत्त्वज्ञान सखोल आहे.
शरीराचे ‘ऑडिट’ आणि सांध्यांचा संवाद –
तारुण्यात आपण सकाळी उठत नाही, तर अंथरुणातून अक्षरशः उसळी मारून बाहेर पडतो. पण साठी ओलांडली की शरीराचे नियम बदलतात. आता सकाळी डोळे उघडल्यावर अंथरुणातून बाहेर पडण्यापूर्वी शरीराचे एक छोटेसे ‘ऑडिट’ होते. मान वळतेय का? हो, वळतेय. गुडघा साथ देतोय का? थोडा कुरकुरतोय, पण चालेल. कंबरेचा काय निरोप आहे? ती म्हणतेय, ‘जरा हळू उठा!’
जेव्हा शरीराचा एखादा अवयव दुखतो, तेव्हा तो आपल्याला जाणीव करून देत असतो की, “अरे बाबा, मी गेल्या सात-साडेसात दशकांपासून तुझ्यासोबत अखंड काम करतोय, थोडी तरी माझी दखल घे!”
हे दुखणे म्हणजे आजाराचे लक्षण नसून, आपण खऱ्या अर्थाने ‘जिवंत’ असल्याची ती एक हसतमुख पावती आहे. हे दुखणे सांगते की तुम्ही आयुष्याचे अनेक उन्हाळे-पावसाळे पाहिले आहेत आणि त्या सर्व अनुभवांचे ओझे हे शरीर समर्थपणे पेलत आले आहे.
वयाचा स्वीकार आणि आनंदाचे सूत्र :
वय वाढणे हा निसर्गाचा नियम आहे, पण मनाने म्हातारे होणे हा आपला निर्णय असतो. शरीरात होणारे हे छोटे-मोठे बदल, हे वयानुसार येणारे नैसर्गिक ‘सॉफ्टवेअर अपडेट्स’ आहेत असे समजायला काय हरकत आहे? हे अपडेट्स कधीकधी सिस्टीम थोडी संथ करतात, पण त्यामुळे जगण्याचा अनुभव मात्र अधिक प्रगल्भ आणि शांत होतो.
माझ्या मित्राने दिलेले उत्तर हे एका अत्यंत सकारात्मक मानसिकतेचे लक्षण आहे. वयानुसार कमी-जास्त होणारच, हे सत्य एकदा मनाने स्वीकारले की मग शरीराविषयी तक्रार उरत नाही; उरते ती फक्त मिळालेल्या सुंदर आयुष्याविषयीची कृतज्ञता.जगण्याची नवी उमेद.
म्हणूनच, उद्या सकाळी उठल्यावर जेव्हा पाठीत थोडी चमक भरेल किंवा गुडघ्यातून हलकीशी कळ येईल, तेव्हा काळजी करण्याऐवजी चेहऱ्यावर एक छोटेसे हसू आणा. स्वतःला सांगा, “वा! आज परत काहीतरी दुखतंय, म्हणजे मी अगदी ठणठणीत जिवंत आहे!”
म्हणून मी माझ्या सर्व मित्रांसोबत हा निर्मळ आनंद या लेखाबरोबर वाटत आहे. कारण जोपर्यंत एकमेकांची आवर्जून विचारपूस करणारे मित्र पाठीशी आहेत आणि त्या संवादात पु. लंच्या मिश्किल विनोदाची फोडणी आहे, तोपर्यंत हे आयुष्याचे इंजिन असेच दिमाखात पुढे धावत राहणार!
*
लेखक : अज्ञात
प्रस्तुती : श्री मनोहर जांबोटकर
≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित / मंजुषा मुळे/ गौरी गाडेकर≈
