image_print

मराठी साहित्य – मनमंजुषेतून ☆ मी काही आदर्श गृहिणी नाही..सोनल ऋषिकेश ☆ संग्रहिका – सुश्री माधुरी परांजपे

 मनमंजुषेतून  ☆  मी काही आदर्श गृहिणी नाही..सोनल ऋषिकेश ☆ संग्रहिका – सुश्री माधुरी परांजपे ☆ नाही.. मी काही आदर्श गृहिणी नाही. मला calendar वर साध्या नोंदी करता येत नाही की महिन्याचा शेवटी पुरवा-पुरव करताना adjustment चं feeling ही येत नाही... तारखा लक्षात असल्या तरी तिथीशी अजून गट्टी जमत नाही आणि उपवास केले नाही म्हणून अपराधी सुद्धा वाटत नाही...   नाही जमत मला दुधाच्या पिशव्या धुवून साठवून ठेवणं, पेपर रद्दीच्या वाट्यालाही मी सहसा जात नाही... रोज कपड्यांच्या घड्या घालून कपाटात ठेवायला जमतंच असं नाही, चोवीस तास स्वच्छतेचा जयघोषही मी करत नाही...   वाळवण, लोणची, मुरांबे यातलं काही करत नाही, प्रत्येक सणाला साडी पण नेसतेच असं नाही...   मला वाटतं बुवा कधी कधी काम सोडून निवांत बसून राहावं, आपलं प्रतिबिंब दुसऱ्याच्या आरश्यातून पाहावं,  कारण खरंच मी आदर्श गृहिणी वैगरे नाही...   काही वेळ स्वतःसाठी काढताना स्वार्थी असल्यासारखं वाटत नाही, दुसऱ्यांना जपताना मात्र राग, लोभ काही ठेवत नाही... नाही विसरत मी महत्वाच्या तारखा, प्रसंग आणि घटना, त्या अविस्मरणीय करताना Surprise द्यायलाही मी विसरत नाही...   नैवेद्य करताना भक्तीभाव कमी पडत नाही की भुकेल्याला जेवू घालताना हात आवरता घेत नाही... वर्तमान जगताना भविष्याची तजवीज करायला विसरत नाही, अनुभवाची शिदोरी उगाच कोणालाही वाटत फिरत...
Read More

मराठी साहित्य – मनमंजुषेतून ☆ डाॅ.अनिल अवचट…भाग 1 … सुधाकर घोडेकर ☆ प्रस्तुती – डॉ. ज्योती गोडबोले

डॉ. ज्योती गोडबोले   मनमंजुषेतून  ☆ डाॅ.अनिल अवचट...भाग 1 ... सुधाकर घोडेकर ☆ प्रस्तुती - डॉ. ज्योती गोडबोले ☆  मुक्तांगणचा शिल्पकार मुक्तांगणी दाखल.. डॉ. अनिल अवचट यांचं निधन.. कुणाचं अंतिम पर्व कसं असेल याची कुणीच कल्पना करु शकत नाही. आयुष्यभर सतत कामात असणारा एखादा या अंतिम पर्वात काम नाही, किंवा काही करण्याइतकी शक्ती उरली नाही म्हणूनही खचून जातो. अनेकांना या पर्वात समाजात घडत असलेल्या अनेक घटना छळतात आणि आपण काही तरी करायला पाहिजे ही खंत लागते आणि आता आपल्या हातून हे काही होण्याची शक्यता नाही याचं प्रचंड दु:ख होत असतं. त्यांची ही तळमळ अतिशय प्रामाणिक आणि नैसर्गिक असते. त्यांना पडणार्‍या अशा प्रश्नांची मालिका संपतच नसते, कारण वय झालं, शक्तीहीन झाले तरी यांच्या संवेदना तितक्याच, किंबहुना अधिक तीव्र असतात. अनिल अवचटांबाबत हे जवळपास असंच झालं होतं. खूप काही करायचं बाकीच आहे असं त्याला सारखं वाटायचं. त्याचं नुकतंच एक पुस्तक प्रकाशित झालं आहे,” आणखी काही प्रश्न” हे त्याच्या या मानसिकतेचंच उदाहरण आहे. अनिलच्या सामाजिक कार्याबाबतची खडा न् खडा माहिती जवळपास सगळ्यांना आहे. त्याच्या लोकसत्तामधल्या ड्रग्जच्या व्यसनात अडकलेल्या तरुणाईवरची लेखमाला त्याला...
Read More

मराठी साहित्य – मनमंजुषेतून ☆ मी, माझी मैत्रीण आणि…. साठीची ताकद – भाग 2 ☆ शब्दांकन….श्री उदय गोपीनाथ पोवळे

श्री उदय गोपीनाथ पोवळे  मनमंजुषेतून  ☆ मी, माझी मैत्रीण आणि.... साठीची ताकद – भाग 2 ☆ शब्दांकन….श्री उदय गोपीनाथ पोवळे ☆ चंदा दहावी नंतर आज भेटली होती. तेंव्हा वर्गातल्या सगळ्या मुलींमध्ये दिसायला चिकनी तीच होती आणि तिचे बसणे, वागणे हे श्रीमंतीच्या घराचे दिसत होते. तेंव्हा आमच्या वर्गातल्या बहुतेक सगळ्या मुलांना चंदा आवडायची पण चंदा माझ्याशीच जास्त बोलत असे म्हणजे तसा वर्गात हुशार मुलगा मीच असल्याने तिचा अर्धा गृहपाठ ती माझ्याकडूनच करून घेत असे आणि मी पण एक मित्राचे कर्तव्य पार पाडीत असे.  दहावी नंतर मी अकरावीला आमच्या आहे त्या शाळेतच राहिलो आणि चंदा मात्र छू मंतर झाली. अकरावीला ती कुठे गेली, कुठच्या कॉलेजला गेली कोणालाच काही कळले नव्हते आणि नवीन नवीन मैत्रिणी झाल्यामुळे तशा हळूहळू तिच्या आठवणी कमी झाल्या. तरीपण मनातल्या एका कोनाड्यात तिची आठवण होती आणि आता साठीची ताकद असल्याने मी ते सरितालाही सांगायचो. आज अचानक ती समोर येऊन असे दर्शन देईल असे वाटले नव्हते म्हणजे,  आधी  तिचा चेहरा कसा कोमल होता आता तोच सुजलेला वाटतोय॰. शरीरयष्टी नाजूक होती आता फुगलेली वाटतेय.,  तरीही...
Read More

मराठी साहित्य – मनमंजुषेतून ☆ मोबाईलचे व्यसन – भाग – 2 … अनामिक ☆ संग्रहिका – सुश्री मंजुषा सुनीत मुळे

सुश्री मंजुषा सुनीत मुळे  मनमंजुषेतून  ☆ मोबाईलचे व्यसन - भाग - 2 ... अनामिक ☆ संग्रहिका - सुश्री मंजुषा सुनीत मुळे ☆ (पण तरी गेले आठ महिने मी हा उपवास सुरू ठेवला आहे आणि आता यापुढेही स्मार्टफोन फ्री आयुष्य जगण्याचा निर्धार केला आहे.’)  इथून पुढे —- - अर्थात हा निर्धार तिचा या स्पर्धेआधीपासून होताच. कारण या स्पर्धेत सहभागी होण्यासाठी तिनं जो व्हिडीओ तयार केला होता तोही मोठा रंजक आहे. त्यात ती असं स्पष्ट म्हणते की, “ स्मार्टफोन आणि आपण ही एक लव्ह- हेट प्रकारचीच रिलेशनशिप आहे. फोन हातात नसेल तर जगणं सुनं सुनं वाटतं. मी तर सगळी कामं फोनमध्येच नोंदवते. रात्रंदिवस सोशल मीडियात कनेक्ट असते. मोबाइल गेम खेळण्याचीही चटक लागलेली आहे. घरात कुणी बोलतंय, गप्पा मारतंय, जेवतंय, त्यावेळीही हातात फोन घेऊन तो कधी एकदा स्क्रोल करायला लागायचा असं व्हायचं. मी सतत फोनवरच.”  “ मग हळूहळू माझ्या लक्षात यायला लागलं की, मी माझा वेळ वाया घालवते आहे. मी स्क्रोल करण्यापलीकडे काहीही करत नाही. फक्त वेळ वाया घालवते आहे. ‘डूइंग नथिंग’ या स्टेजला मी कधी पोहोचले मला कळलंही...
Read More

मराठी साहित्य – मनमंजुषेतून ☆ मी, माझी मैत्रीण आणि…. साठीची ताकद – भाग 1 ☆ शब्दांकन….श्री उदय गोपीनाथ पोवळे

श्री उदय गोपीनाथ पोवळे  मनमंजुषेतून  ☆ मी, माझी मैत्रीण आणि.... साठीची ताकद – भाग 1 ☆ शब्दांकन….श्री उदय गोपीनाथ पोवळे ☆ २६ - १२ - २०२१       खूप  दिवसानंतर  माझ्या  बायकोनी  फिरायला  जायचा  मनसुबा  नुसता  बोलून  न दाखवता  तिने  बुकिंगही  केले  आणि  आम्ही  अलिबागच्या  रेडिसन  ब्लु  रिसॉर्टला पोचलो. दुपारची  झोप  काढून  आम्ही  जरा  रिसॉर्टला  फेरफटका  मारायला  बाहेर  पडलो आणि  समोरून  जराशी  स्थूल  अशी  एक बाई  एका  पुरुषाबरोबर  समोरून  येत होती.  आता  साठीतच  नाही , तर  नेहमीच पुरुषांची  अशी  नजर  जाणे  साहजिक आहे  पण  साठीची  ताकद  अशी  आहे  की  त्यावर  आता  बायकोकडून  आक्षेपही घेतला  जात  नाही.  जशी  ती  जवळ  आली  तेव्हा  तो  चेहरा  कुठे तरी बघितल्यासारखा  वाटला  पण  कुठे  ते  आठवत  नव्हते. ती दोघे  आम्हाला  क्रॉस  करून  मागे  गेले  आणि  मला  आठवले,  अरे  ही  तर  माझ्या  शाळेतली  चंदा  वाटते.  सध्या  साठी  चालू  असल्याने  साठीची  ताकद  लावायची  असे  ठरवून  बायको  बरोबर  असतानाही  मी  मागे  वळून  तिला  ऐकायला  जाईल  अशा तऱ्हेने  मोठ्याने हाक  मारली, " चंदा...." आणि...., आणि  तिने  मागे  वळून बघितले. " चंदा  फाटक " मी  परत  तिचे  नाव घेतले. आता...
Read More

मराठी साहित्य – मनमंजुषेतून ☆ मोबाईलचे व्यसन – भाग – 1 … अनामिक ☆ संग्रहिका – सुश्री मंजुषा सुनीत मुळे

सुश्री मंजुषा सुनीत मुळे  मनमंजुषेतून  ☆ मोबाईलचे व्यसन - भाग - 1 ... अनामिक ☆ संग्रहिका - सुश्री मंजुषा सुनीत मुळे ☆ “एक कोटी रुपये देतो, वर्षभर स्मार्टफोन वापरायचा नाही,” असं कुणी सांगितलं तर तुम्ही कराल का? - कुणीही म्हणेल की ‘ एक कोटी रुपये मिळणार असतील तर वर्षभर राहू की सुखानं फोनशिवाय, त्यात काय अवघड आहे.’ -खरं तर अवघड काही नाही, पण वाटतं तितकं सोपं ते आता उरलेलं नाही. आपण सारेच स्मार्टफोनला इतके सरावलो आहोत की फोन हा फक्त एकेकाळी कॉल करणं, घेणं, बोलणं यासाठीच होता हे आता आपण विसरून गेलेलो आहोत. सतत स्क्रोल करत राहण्याचं हे व्यसन इतकं वाढलं आहे की, एक दिवस मोबाइल बिघडला किंवा हरवला, एवढंच काय पण काही वेळ त्याची बॅटरी संपली तरी जीव कासावीस होतो. फोनशिवाय जगणंच अशक्य व्हावं इतका फोन जवळ बाळगूनच अनेकजण जगतात. झोपताना आणि शौचालयातही फोन जवळच असतो. अशा अवस्थेत फोनशिवाय जगणं कसं शक्य व्हावं? पण एलिना मुगडन या तरुणीनं हे आव्हान स्वीकारलं. न्यू यॉर्कच्या क्वीन्स परिसरात राहणारी ही तरुणी. वय वर्षे 29. गेल्या वर्षी फेब्रुवारीतली ही गोष्ट. व्हिटॅमिन...
Read More

मराठी साहित्य – मनमंजुषेतून ☆ आम्ही वाचनवेड्या ☆ सुश्री स्नेहलता गाडगीळ

सुश्री स्नेहलता दिगंबर गाडगीळ  मनमंजुषेतून  ☆ अशी झाले मी उद्योजिका ☆ सुश्री स्नेहलता गाडगीळ ☆  साधारण एक वर्षापूर्वी माझी भाची सौ मेधा सहस्रबुद्धे, जी स्वतः उत्तम शिक्षिका आहे, तिने कल्पना मांडली की आपल्याकडे इतकी छान छान पुस्तके आहेत, तर आपण ती एकत्रितपणे वाचूया का?  माझी नणंद विमल माटेने ती कल्पना उचलून धरली. माझ्या पतिराजांना पुस्तक म्हणजे जीव की प्राण  .त्यामुळे घरात कपड्याच्या कपाटापेक्षा पुस्तकाची कपाटे मोठी. त्यांचे नुकतेच निधन झाल्याने ही त्यांना खरी आदरांजली, असेही वाटून गेले आणि मग एके दिवशी आम्ही एक ग्रुप फॉर्म केला त्याला नाव दिले" संवादिनी ". माझी मोठी नणंद म्हणजे मेधाची आई सुध्धा लगेच आमच्या ग्रुपला जॉईन झाल्या. मग आम्ही पहिले पुस्तक गुगलमीट वरून  सुधा मूर्तींचे ‘ wise  and otherwise ‘ वाचायला सुरू केले. वाचनाबरोबर रोज त्यावर चर्चा करता करता आमच्यासारखे पुस्तक वेडे एक एक करून ग्रुप ला जॉईन झाले. पहिल्या दिवशी आम्ही चौघी आणि मृदुला अभंग आणि मंजिरी अदवंत  आल्या. ‘समानशीले व्यसनेषु सख्यं ’ ह्या उक्तीप्रमाणे हळूहळू आमचा ग्रुप खूप मोठा झाला. आमच्या ग्रुप मध्ये ८६ वर्षापासून  पन्नाशीच्या अलीकडे पलीकडे असणाऱ्या  सर्वजणी तितकाच...
Read More

मराठी साहित्य – मनमंजुषेतून ☆ भांड्यांवरची कोरलेली नावं ☆ सुश्री शुभा गोखले

  मनमंजुषेतून  ☆ भांड्यांवरची कोरलेली नावं ☆ सुश्री शुभा गोखले ☆  लहानपणी पुण्यातल्या  घरांमधल्या  भांड्यांवर खिळ्याने ठोकून नावं घातलेली असत. प्रत्येक तांब्या-पितळेच्या आणि नंतर स्टीलच्या सुद्धा भांड्यावर घरातल्या मोठ्या व्यक्तीचं  नाव (मालक म्हणून असावं बहुदा !) तारीख आणि गावाच्या नावासह वळणदार अक्षरात कोरलेलं असायचं. जर एखाद्या समारंभात ते भांडं दिलं असेल तर " चि. सौ. का. xxx च्या विवाहाप्रित्यर्थ किंवा चि. XYZ च्या मौजीबंधन समारंभ प्रित्यर्थ– ABC कुटुंबाकडून सप्रेम भेट " असं तारखेनिशी लिहिलेलं असायचं !  असं नाव कोरून देणारा  माणूस माझ्या दृष्टीनी भांड्यांच्या दुकानातला सगळ्यात इंटरेस्टिंग माणूस असायचा ! तुळशीबागेच्या समोर जराशा उजव्या हाताला असणाऱ्या  "पंड्याच्या" भांड्यांच्या दुकानात आईची खरेदी सुरु झाली, की माझा मोर्चा तिथे शेजारीच असलेल्या देवळाच्या पायरीवर बसून, भांड्यांवर कोरून  नावं घालणाऱ्या काकांकडे  वळलेला असायचा—-आणि त्यांचं एकाग्रपणे चाललेलं ते काम मीही मन लावून बघत बसायची.  एका संथ तालात, किंवा लयीत म्हणूया,  साध्या खिळ्याच्या साह्याने ठोकत ठोकत, गिऱ्हाईकाने कागदावर लिहून दिलेली  मराठी किंवा इंग्रजी अक्षरं अगदी वळणदार पद्धतीने उतरवणारे ते हात एखाद्या शिल्पकारासारखे वाटायचे मला— आता कुठे गेले ते हात ? काही दिवसांनी...
Read More

मराठी साहित्य – मनमंजुषेतून ☆ वृद्धत्व श्रावणबाळाचे !! …’स्नेहसावली’ संस्थांतील एक समाजसेवक ☆ संग्राहक – श्री अनंत केळकर

 मनमंजुषेतून  ☆ वृद्धत्व श्रावणबाळाचे !! ...'स्नेहसावली' संस्थांतील एक समाजसेवक ☆ संग्राहक - श्री अनंत केळकर ☆ काही महिन्यांपूर्वी अमिताभ बच्चन व ऋषी कपूर यांचा नितांत सुंदर अभिनय असलेला "नॉट आऊट १०२" हा चित्रपट बघण्यात आला. अमिताभ १०२ वर्षांचा व त्याचा मुलगा ऋषी कपूर ७५ वर्षाचा. ऋषी कपूरला सतत आपण म्हातारे झालेलो आहोत असे वाटत असते. तर अमिताभला १०२ व्या वर्षीदेखील आपण तरुण आहोत व जीवन मुक्तपणे अनुभवत मजेत जगले पाहिजे असे वाटत असते. ह्या दोघांच्या विरुद्ध मानसिकतेमधून जो गोंधळ निर्माण होतो त्यामुळे चित्रपट खूप मनोवेधक बनला आहे. ह्यात अमिताभ आपल्या मुलासाठी वृद्धाश्रमाचा शोध घेत असतो. असाच काहीसा एक वेगळा अनुभव मला ‘ स्नेहसावलीत ‘ आला —--  एक ७५ वर्षांचे आजोबा चौकशीकरता संस्थेत आले. त्यांना माझ्याशीच बोलायचे होते. किरकोळ देहयष्टी, शरीरावर जाणवणारा मानसिक थकवा, जाड भिंगाचा चष्मा, हातात काठी असे हे आजोबा अत्यंत चिंतातूर स्वरात विचारात होते,-- “ डॉक्टर इथे अगदी व्यवस्थित काळजी घेतली जाईल ना हो? '  मी म्हणालो, “ आजोबा अजिबात काळजी करू नका. इथे तुमची उत्तमरीत्या काळजी घेतली जाईल.” त्यावर ते म्हणाले,...
Read More

मराठी साहित्य – मनमंजुषेतून ☆ ☆ सौंदर्य… ☆ डॅा. सौ. पुष्पा सुभाष तायडे ☆

 मनमंजुषेतून  ☆ सौंदर्य... ☆ डॅा. सौ. पुष्पा सुभाष तायडे ☆ स्त्रियांना नेहमी असं वाटतं की, आपण हे नेसल्यावर सुंदर दिसू, ते घातल्यावर सुंदर दिसू. एक जाहिरात आहे, त्यात विनोदकन्या भारती म्हणते, ‘ मुझे कभी ब्यूटिफुल बननाही नहीं था, क्यों की मैं हमेशासे जानती थी की मैं ब्यूटिफुल हूँ. सिर्फ अपनी सुंदरताको मेन्टेन करती हूँ। ’ फार साध्या सोप्या ओळी आहेत की, ‘ मला नेहमीच माहीत होतं, मी सुंदर आहे.’ – आपल्यापैकी किती जणींना हे माहीत असतं? आपल्यातलं सौंदर्य कशात आहे, हेच आपल्याला माहीत नसतं. कारण सौंदर्य म्हणजे काय, हेच आपल्याला कळत नाही. आपले सौंदर्याचे आणि प्रेमाचे मापदंड आपण लहान किंवा मोठ्या पडद्यावरच्या तारकांकडे पाहून ठरवत असतो. जाहिरातीतल्या बाईचा मेकअपने झाकलेला, हजार वॅटमध्ये चमकणारा चेहरा म्हणजे आपण सौंदर्य समजतो. पाठ उघडी टाकणारं प्रचंड मोठ्या गळ्याचं ब्लाउज म्हणजे सौंदर्य समजतो. पण तुम्ही कधी आपल्या बाळाला पाजताना स्वत:चा चेहरा पाहिलाय का? वात्सल्यानं चमकणाऱ्या त्या चेहऱ्याचं सौंदर्य उजळण्यासाठी कधीच हजार वॅटच्या फोकसची गरज लागत नाही. दिवसभर घरकाम करून थकल्यावर संध्याकाळी तोंडावर पाणी मारून साध्या टॉवेलने पुसलेला चेहरा पाहिलाय...
Read More
image_print