सूचना/Information
(साहित्यिक एवं सांस्कृतिक समाचार)
🙏 नम्र निवेदन 🙏
सर्व कवी व कवयित्री यांना नम्र निवेदन
“कवितेचा उत्सव” या सदरासाठी पाठवण्यात येणारी कविता वीस ओळींपेक्षा मोठी असू नये. कृपया सर्वांनी सहकार्य करावे.
– संपादक मंडळ
ई – अभिव्यक्ती, मराठी विभाग
≈ संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
सूचना/Information
(साहित्यिक एवं सांस्कृतिक समाचार)
सुश्री अरुणा मुल्हेरकर
☘️🌹अ भि नं द न 🌹☘️
शुभंकरोती साहित्य परिषद या संस्थेतर्फे आयोजित करण्यात आलेल्या वृत्तबद्ध काव्य लेखन स्पर्धेत आपल्या समुहातील ज्येष्ठ साहित्यिका श्रीमती अरुणा मुल्हेरकर यांना त्यांच्या ‘संघर्ष’ या गझलेसाठी प्रथम पुरस्कार प्राप्त झाला आहे.
ई-अभिव्यक्ती समुहातर्फे श्रीमती मुल्हेरकर यांचे मनःपूर्वक अभिनंदन आणि पुढील वाटचालीसाठी शुभेच्छा!
आज त्यांची पुरस्कार प्राप्त गझल ‘संघर्ष’ प्रकाशित करत आहोत.
संपादक मंडळ
ई अभिव्यक्ती मराठी
☆ ☆ ☆ ☆ ☆
प्रथम पुरस्कार प्राप्त गझल
कवितेचा उत्सव
☆ संघर्ष ☆ अरुणा मुल्हेरकर ☆
(वृत्त ~ लवंगलता (८+८+८+४)
☆
संघर्षाविण नाही जीवन मला समजते आहे
अस्तित्वास्तव झगडायाचे पुरते कळते आहे
*
अशुद्ध होई पावन गंगा कलीयुगी या आता
सारित कचरा काठांवरती संथ वाहते आहे
*
चुकला नाही रामालाही वनवासाचा भोग
देवदानवामधील युद्धा छान जाणते आहे
*
कौरव~पांडव वावरताती विश्वातचि या सार्या
धर्मयुद्ध मग न्यायासाठी अटळ मानते आहे
*
कशी सिद्ध मी करू स्वतःला स्वस्थ बसुनिया सांगा
सापशिडीचा खेळ जणू हा असा खेळते आहे
*
जुगार आहे आयुष्याचा मांडियला हा वाटे
पटावरी या फासे अलगद तरी टाकते आहे.
*
निर्णय घेणे सोपे नाही प्रवाह अखंड वाहे
प्रवाहातुनी चालत असता मन घाबरते आहे
*
एक सारथी संसाराचा विश्वाचा तो नाथ
दयावंत तो कृपावंत तो श्रद्धा धरते आहे
*
जीवननौका भवाब्धीत या डचमळ डळमळ करते
तारायासी प्रभुजी या हो धावा करते आहे
☆
© अरुणा मुल्हेरकर
मिशिगन, अमेरिका, +१ २४८ ७०६९९९८
≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित / मंजुषा मुळे/ गौरी गाडेकर≈
सूचना/Information
(साहित्यिक एवं सांस्कृतिक समाचार)
📖 ✒️महत्वाची सूचना !!✒️ 📖
ई अभिव्यक्ती मराठी साठी साहित्य पाठविण्याविषयी निवेदन:-
अभिव्यक्तीसाठी साहित्य पाठवताना खालील प्रमाणे व्यवस्था केली आहे.
१ .श्री.सुहास रघुनाथ पंडित
यांचेकडे खालील प्रकारातील साहित्य पाठवावे.
कवितेचा उत्सव, काव्यानंद, क्षण सृजनाचे, प्रतिमेच्या पलीकडले, प्रवास वर्णन, विविधा (ललित व अन्य लेख).
संपर्कासाठी:
व्हाॅटस् ॲप नं. .9421225491 किंवा soorpandit@gmail.com
२ सौ.मंजुषा मुळे
यांच्याकडे खालील प्रकारातील साहित्य पाठवावे:
जीवन रंग (कथा), मनमंजुषा, (स्वतःचे अनुभव, आठवणी यावर स्वत: व्यक्त होणे), इंद्रधनुष्य (माहिती पर साहित्य), पुस्तकावर बोलू काही, चित्रकाव्य.
संपर्कासाठी :
व्हाॅटस् ॲप नं. 9822846762 किंवा msmulay@gmail.com
३ गौरी गाडेकर
यांच्याकडे खालील प्रकारातील साहित्य पाठवावे:
वाचताना वेचलेले (आपल्या वाचनातील उल्लेखनीय साहित्य: लेख, उतारा, कथा, कविता इ.)
संपर्कासाठी :
व्हाॅटस् ॲप नं. 9820206306 किंवा gaurigadekar589@ gmail.com
शक्यतो सर्वांचे साहित्य समाविष्ट केले जाईल याची काळजी संपादक मंडळ घेत असते.संपादन कार्यात सुसूत्रता यावी म्हणूनच वरीलप्रमाणे विभागणी केली आहे.तरीही काही वेळेला येणा-या अडचणीं लक्षात घेऊन काही सूचना करीत आहोत. त्याचा गांभीर्याने विचार करून पालन व्हावे अशी अपेक्षा आहे.
१) आपली कोणतीही साहित्य कृती वरीलपैकी एकाच संपादक मंडळ सदस्याकडे पाठवावी. एकच साहित्य एकापेक्षा जास्त ठिकाणी पाठवू नये.
२) साहित्य पाठवताना वरील विभागणी लक्षात घ्यावी.
३) एखाद्या दिवसाचे महत्त्व लक्षात घेऊन त्या संबंधी साहित्य पाठवले जाते. असे साहित्य एक दोन दिवस आधी आले तर पूर्व नियोजित आराखडा बदलून असे ऐनवेळेस आलेले साहित्य स्विकारणे तांत्रिक कारणांमुळे खूप कठीण असते. त्यामुळे असे साहित्य त्या दिवसाच्या किमान आठ दिवस आधी मिळेल अशा बेताने पाठवावे. त्यामुळे
आपण पाठवलेले साहित्य योग्य दिवशी प्रकाशित करता येईल.
४) प्रासंगिक साहित्य (अनपेक्षित सामाजिक/नैसर्गिक घटना, यश इ.विषयी व्यक्त होणे) पाठवतानाही फार विलंब करू नये ही विनंती.
५) लेखासाठी शब्द मर्यादा साधारणपणे १२००-१५०० शब्दांची आहे.लेख,कथा दीर्घ असल्यास त्याचे भाग करून पाठवावेत.
६) कवितेचा उत्सव या सदरासाठी कविता वीस ओळींपेक्षा मोठी असू नये.
७) लेखनाच्या शेवटी आपले नाव व संपर्क नंबर लिहावा.
सर्वांनी या सूचनांचे काटेकोरपणे पालन केल्यास प्रत्येक साहित्य प्रकार योग्य वेळेत लावता येईल. सर्वांच्या सहकार्याची खात्री आहेच.
धन्यवाद.
– संपादक मंडळ
ई – अभिव्यक्ती, मराठी विभाग
≈ संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
सूचना/Information
🙏🏻 स्व. अनुराधा फाटक 🙏🏻
।। भावपूर्ण श्रद्धांजली ।।
संपादकीय निवेदन —
आपल्या समूहातील ज्येष्ठ आणि श्रेष्ठ लेखिका व कवयित्री श्रीमती अनुराधा फाटक यांचे वृद्धापकाळाने रविवार दि. २१ जून रोजी दु:खद निधन झाले. आपल्या ई- अभिव्यक्ती या साहित्य-मंचाला सुरुवात झाली, तेव्हापासून त्या या मंचाच्या सदस्य होत्या आणि मंचासाठी सातत्याने लेखन करत होत्या..
त्यांनी कविता, कथा, कादंबर्या, बालसाहित्य असे विविध प्रकारचे लेखन केलेले आहे. विशेषत: संतांच्या जीवनावर त्यांनी अनेक कादंबर्या लिहिल्या आहेत, ज्या वाचकप्रिय ठरलेल्या आहेत. आणि यापैकी बहुतेक सर्व कादंबर्यांना अनेक पुरस्कारही मिळालेले आहेत.
आपल्या सर्वांच्यातर्फे स्व अनुराधाताईंना भावपूर्ण श्रद्धांजली … त्यांच्या आत्म्यास चिरशांती लाभो ही प्रार्थना.
🙏भावपूर्ण श्रद्धांजली🙏
– संपादक मंडळ,
ई अभिव्यक्ति, मराठी विभाग.
≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
सूचना/Information
(साहित्यिक एवं सांस्कृतिक समाचार)
डॉ. शैलजा करोडे
💐 अ भि नं द न 💐
कोकण मराठी साहित्य परिषदेचे संस्थापक अध्यक्ष श्री. मधु मंगेश कर्णिक यांचे हस्ते, आपल्या समुहातील ज्येष्ठ साहित्यिका डॉ शैलजा करोडे यांच्या ‘ मेंदीच्या पानावर ‘ या कवितासंग्रहाचे प्रकाशन नुकतेच पनवेल येथे झाले. या प्रसंगी अनेक ज्येष्ठ साहित्यिक उपस्थित होते. श्रीमती करोडे यांच्या साहित्यिक प्रवासातील हा एक महत्त्वाचा टप्पा आहे. ई अभिव्यक्ती परिवारातर्फे त्यांचे मनःपूर्वक अभिनंदन. यापुढेही त्यांची साहित्यिक वाटचाल अशीच चालू राहो यासाठी शुभेच्छा!🌹
या काव्य संग्रहातील एक कविता “स्त्री गणित आयुष्याचे” आज प्रकाशित करत आहोत.
संपादक मंडळ
ई अभिव्यक्ती मराठी
☆ ☆ ☆ ☆ ☆
कवितेचा उत्सव
☆ स्त्री गणित आयुष्याचे ☆ डॉ. शैलजा करोडे ☆
☆
स्त्रीची भूमिका अनेक
माता भगिनी वहिनी
सून आई अर्धांगिनी
यात घडते गृहिणी
*
कुटुंबाला सावरते
स्वइच्छेला तिलांजली
मोती नात्यांचे ओवते
उपेक्षांना श्रद्धांजली
*
चालविते ती प्रपंच
मांडी जीवन गणित
बेरजेला देई थारा
वजाबाकी सदोदित
*
चिन्ह फुलीचे गुणते
गुणाकार आनंदाचा
तिच्या पदर छायेत
ठेवा मिळतो सौख्याचा
*
पाया असते घराचा
बंध नात्यांचे जपते
क्षेत्र तिचे वर्तुळाचे
केंद्रस्थानी वावरते.
*
अर्थ संकल्प घराचा
मांडितसे शिताफीने
तूट भरून काढते
आकारते शिलकीने
☆
© डॉ. शैलजा करोडे
नेरुळ नवी मुंबई मो. 9764808391
ईमेल – karodeshailaja@gmail.com
सूचना/Information
(साहित्यिक एवं सांस्कृतिक समाचार)
डॉ मीना श्रीवास्तव
🌺 अ भि नं द न 🌺
आपल्या समूहातील ज्येष्ठ लेखिका आणि अनुवादिका डॉ. मीना श्रीवास्तव यांच्या ‘एक चिरंतन चित्रपट : मुग़ल ए आझम’ या ग्रंथाला नुकताच ‘तितिक्षा आंतरराष्ट्रीय ग्रंथ पुरस्कार २०२६‘ अंतर्गत सर्वोत्कृष्ट लेखसंग्रह हा मानाचा पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.
‘एक चिरंतन चित्रपट : मुग़ल ए आझम’ हे डॉ. मीना श्रीवास्तव यांचे पहिले मराठी पुस्तक आहे.
भारतीय चित्रपटसृष्टीतील सुवर्णपान मानल्या जाणाऱ्या ‘मुग़ल ए आज़म’ या कालजयी चित्रपटाच्या निर्मितीमागील तब्बल बारा वर्षांहून अधिक काळाचा संघर्ष, कलात्मकता, समर्पण आणि ऐतिहासिक प्रवास यांचा वेध या पुस्तकात घेण्यात आला आहे. या विषयावर मराठी भाषेत प्रकाशित झालेल्या मोजक्या आणि अभ्यासपूर्ण ग्रंथांपैकी हा एक महत्त्वाचा ग्रंथ मानला जातो. या बहुप्रतिष्ठित पुरस्कारामुळे मराठीतील चित्रपटविषयक अभ्यासपूर्ण लेखनाला न्याय मिळाल्याची भावना व्यक्त केली जात आहे.
या पुरस्काराबद्दल आपल्या सर्वांतर्फे डॉ. मीनाताईंचे मनःपूर्वक खूप खूप अभिनंदन आणि त्यांच्या पुढील अशाच यशस्वी साहित्यिक वाटचालीसाठी असंख्य हार्दिक शुभेच्छा.💐🙏
त्यांची पुरस्कार प्राप्त पुस्तक ‘एक चिरंतन चित्रपट : मुग़ल ए आझम’ पुस्तक परिचय आज प्रकाशित करत आहोत.
संपादक मंडळ
ई-अभिव्यक्ती मराठी
≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /मंजुषा मुळे/ गौरी गाडेकर≈
☆ सूचनाएँ/Information ☆
(साहित्यिक एवं सांस्कृतिक समाचार)
– सुरेश पटवा की कृति “व्यंग्य-पच्चीसी” का लोकार्पण –
सुरेश पटवा के व्यंग्य संग्रह “व्यंग्य-पच्चीसी” का लोकार्पण मुकेश वर्मा की अध्यक्षता, डॉक्टर संजय सक्सेना के मुख्य आतिथ्य में दिनांक 14.06.2026 को शाम पाँच बजे दुष्यंत संग्रहालय में आयोजित है। सारस्वत अतिथि गोकुल सोनी, विवेक रंजन श्रीवास्तव होंगे। समीक्षात्मक विमर्श शारदा दयाल श्रीवास्तव और जयजीत अकलेचा प्रस्तुत करेंगे। संचालन – डॉक्टर आदित्य हरि गुप्ता करेंगे।
इस अवसर पर सुप्रसिद्ध व्यंग्यकार विजी श्रीवास्तव, मलय जैन, सुदर्शन सोनी, अरुण अर्णव खरे, यशवंत गोरे, डॉक्टर आदित्य हरि गुप्ता, डॉक्टर अशोक व्यास और शिवकुमार दीवान व्यंग्य पाठ करेंगे। जिसका संचालन व्ही के श्रीवास्तव करेंगे।
—
साभार – श्री विवेक रंजन श्रीवास्तव
≈संस्थापक संपादक श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक (हिन्दी) – श्री विवेक रंजन श्रीवास्तव ‘विनम्र’ ≈
☆ सूचनाएँ/Information ☆
(साहित्यिक एवं सांस्कृतिक समाचार)
–युवा उत्कर्ष साहित्यिक मंच ने मनाया रामदेव धुरंधर का जन्मदिन एवं राजेश श्रेयस के उपन्यास चाक सी नाचती जिंदगी के मराठी अनुवाद, “कुंभाराच्या चाकासारखे नाचणारे जीवन” के आवरण पृष्ठ का लोकार्पण –
दिनांक 11 जून 2926 को युवा उत्कर्ष साहित्यिक मंच उत्तर प्रदेश इकाई ने मनाया रामदेव धुरंधर का जन्म दिन, श्री राजेश श्रेयस के उपन्यास चाक सी नाचती जिंदगी के मराठी अनुवाद, कुंभाराच्या चाकासारखे नाचणारे जीवन के आवरण पृष्ठ का लोकार्पण ।
लखनऊ, युवा उत्कर्ष साहित्यिक मंच उत्तर प्रदेश इकाई के तत्वाधान में भारतीय मूल के श्री रामदेव धुरंधर जी का जन्मदिन मनाया गया।
कार्यक्रम की अध्यक्षता वरिष्ठ साहित्यकार डॉ.जय प्रकाश तिवारी ने किया। मुख्य अतिथि ख्यातिलब्ध कथाकार श्री महेंद्र भीष्म, विशिष्ट अतिथि कुंवर वीर सिंह मार्तंड रहे। कार्यक्रम का आरंभ अतिथियों द्वारा मां सरस्वती की प्रतिमा पर माल्यार्पण एवं दीप प्रज्वलन कर किया गया। वाणी वंदना श्री राम सनेही विश्वकर्मा सजल ने किया। मंच का कुशल संचालन युवा उत्कर्ष साहित्यिक मंच उत्तर प्रदेश इकाई के अध्यक्ष श्री राजेश कुमार सिंह श्रेयस ने किया।
इसी अवसर पर डॉक्टर राजेश कुमार सिंह श्रेयस कृत उपन्यास चाक सी नाचती जिंदगी के मराठी अनुवाद (अनुवादक सुश्री रितु पाटिल) के आवरण पृष्ठ का लोकार्पण किया गया।
इसी अवसर पर संस्था द्वारा राष्ट्रीय नवल टाइम्स के संपादक नवल किशोर त्रिपाठी को अंग वस्त्र एवं सम्मान पत्र देकर सम्मानित किया गया। मंचीय अतिथियों का सम्मान भी किया गया।
इस अवसर पर डा.सुभाष चंद्र रसिया, श्री नंद किशोर जलदूत,श्री नवल किशोर त्रिपाठी, श्री राजेश सिंह श्रेयस,डॉ.जय प्रकाश तिवारी, श्री अखिलेश द्विवेदी अलख,श्री अतुल राय, श्री अनिल मौर्य सचित्र, डॉ. श्री प्रकाश मिश्र,श्री आर एस विश्वकर्मा सजल, श्री राम राज भारती, श्री महेंद्र भीष्म, कुंवर सिंह मार्तंड आदि ने अपनी कविताओं एवं व्यक्तव्य से भारतीय मूल के मारीशस निवासी उपन्यासकार श्री रामदेव धुरंधर हार्दिक शुभकामनाएं दी गई।
संस्था के महामंत्री श्री नन्द किशोर वर्मा जलदूत सभी आगंतुकों साहित्यकारों का स्वागत एवं धन्यवाद ज्ञापन किया।
—
साभार – राजेश श्रेयस
≈संस्थापक संपादक श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक (हिन्दी) – श्री विवेक रंजन श्रीवास्तव ‘विनम्र’ ≈
💐🙏 १२ जून… केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे तर जगभरातील मराठी रसिकांचे अतिशय लाडके आणि आदरणीय व्यक्तिमत्व अशीच ओळख असणारे दिग्गज श्रेष्ठ साहित्यिक ‘पद्मभूषण’ श्री. पु. ल. देशपांडे यांचा स्मृतिदिन. 💐🙏
खरं तर पु.ल. हे एक असं व्यक्तिमत्व जे रसिकांच्या विस्मरणात कधीच जाऊ शकत नाही. मानवी स्वभावाचे अगदी अचूक परीक्षण करून त्यावर नेमकेपणे प्रकाश टाकणारे ‘ व्यक्ती आणि वल्ली ‘, ‘ बटाट्याची चाळ’ सारखे त्यांचे कथासंग्रह, ‘ अपूर्वाई ‘,’ पूर्वरंग ‘ यासारखी त्यांची बोलकी आणि चित्रमय भाषेतली प्रवासवर्णने, ‘ तुझे आहे तुजपाशी ‘, ‘ ती फुलराणी ‘ सारखी समाजातल्या विसंगत मनोवृत्तीवर नेमके बोट ठेवणारी आणि बोधप्रद कथाबीज असणारी त्यांची नाटके, अशी त्यांची साहित्य-क्षेत्रातली अष्टपैलू कामगिरी ‘ कालातीत ‘ म्हणावी अशीच आहे यात दुमत असणारच नाही.
पु.ल. हे केवळ लेखक नव्हते हे तर सर्व रसिक जाणतातच. ते एक उत्तम हार्मोनियम वादक तर होतेच, पण तितकेच उत्तम संगीतकारही होते…. हो, आणि उत्तम अभिनेतेही. ‘ गुळाचा गणपती ‘ सारख्या मोजक्याच चित्रपटातला त्यांचा अभिनय मनाला भिडणारा होता. आणि ‘ बटाट्याची चाळ ‘ सारखे त्यांचे एकपात्री प्रयोग तर प्रेक्षकांना अक्षरशः वेड लावणारे .. आत्मपरीक्षण करण्यास भाग पाडणारे.
या असामान्य साहित्यिकाबद्दल आणि त्यांच्या अमर साहित्यकृतींबद्दल बोलावे तितके कमीच. पण या बरोबरच त्यांच्या व्यक्तित्वातला एक असामान्य गुण म्हणजे त्यांचे “ दातृत्व “. “ पु.ल.देशपांडे फाउंडेशन “ या स्वस्थापित संस्थेच्या नावाने त्यांनी आपल्या कमाईतला खूप मोठा हिस्सा वेगवेगळ्या सामाजिक संस्थांना आणि शाळांना देणगी म्हणून दिलेला होता.
त्यांच्या अष्टपैलू साहित्यासाठी आणि कलासेवेसाठी अनेक मानाचे पुरस्कार त्यांना प्रदान करण्यात आलेले होते, ज्यात प्रामुख्याने १९६५ चा साहित्य अकादमी पुरस्कार (‘व्यक्ती आणि वल्ली‘साठी), १९६६ चा पद्मश्री आणि १९९० चा पद्मभूषण यांचा समावेश आहे. त्यांना संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार (१९६७), कालिदास सन्मान (१९८७) आणि महाराष्ट्र भूषण (१९९६) पुरस्कारांनीही गौरविण्यात आले आहे.पु.ल. देशपांडे यांना मिळालेले प्रमुख पुरस्कार:साहित्य अकादमी पुरस्कार: १९६५ (‘व्यक्ती आणि वल्ली‘साठी)पद्मश्री: १९६६संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार: १९६७संगीत नाटक अकादमी फेलोशिप: १९७९कालिदास सन्मान:
शिवाय १९८७ पद्मभूषण: १९९० पुण्यभूषण: १९९२ महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार: १९९६ महाराष्ट्र फाउंडेशन गौरव पुरस्कार… असे कितीतरी मानाचे पुरस्कार मिळालेले होते.
१९९९ साली त्यांच्या योगदानाबद्दल भारत सरकारने त्यांच्या नावाने ‘ पु.ल.देशपांडे महाराष्ट्र कला अकादमी ‘ ही त्यांच्या स्मरणार्थ मुंबईत उभारलेली संस्था ही त्यांना दिलेली सर्वात मोठी आदरांजली म्हणायला हवी.
आज त्यांच्या स्मृतिदिनी आपल्या ई-अभिव्यक्ती समूहातर्फे या ‘ग्रेट’ साहित्यिकाला मनःपूर्वक श्रद्धांजली देतांना त्यांचे आत्मचिंतनपर आणि हृद्य विचार नक्कीच विचार करावा असेच – – –
“ मला एकच समाधान आहे. हे जे काही केलं त्यातून कुणाच्या तरी जीवनामध्ये थोडाफार आनंद निर्माण करू शकलो. म्हणूनच …. ‘ तुका म्हणे गर्भवासी । सुखे घालावे आम्हांसी । ‘ असे म्हणणारे तुकाराम मला आप्त वाटतात. माझं गणगोत खूप आहे. आता संध्याछायांना केव्हा दाटायचं तेव्हा दाटू देत. ऐलतीरावरचं पाहण्यासारखं इतकं आहे, की पैलतीराची चिंता मी कशाला करायची ? माझी मैफिल चालूच आहे …. “
मनःपूर्वक श्रद्धांजली 💐🙏
– संपादक मंडळ,
ई – अभिव्यक्ति, मराठी विभाग.
≈ संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
☆ सूचनाएँ/Information ☆
(साहित्यिक एवं सांस्कृतिक समाचार)
– अखिल भारतीय एवं प्रादेशिक कृति पुरस्कार – कैलेण्डर वर्ष 2024 के पुरस्कारों की घोषणा –
(हमारे लिए यह गौरव का विषय है कि पुरस्कार की घोषणा की इस सूचि में ई-अभिव्यक्ति के श्री विवेक रंजन श्रीवास्तव जी, संपादक (हिंदी) को उनकी सुविख्यात कृति “जलनाद” पर प्रादेशिक हरिकृष्ण प्रेमी (नाटक) सम्मान की घोषणा की गई है. ई-अभिव्यक्ति परिवार की ओर से उन्हें हार्दिक बधाई 💐
– हेमन्त बावनकर, संस्थापक संपादक
भोपाल। साहित्य अकादमी, मध्यप्रदेश संस्कृति परिषद्, मध्यप्रदेश शासन संस्कृति विभाग, भोपाल द्वारा अखिल भारतीय एवं प्रादेशिक कृति पुरस्कार कैलेण्डर वर्ष 2024 के पुरस्कारों की घोषणा कर दी गई है। अखिल भारतीय प्रति पुरस्कार रुपये 1,00,000/- (रुपये एक लाख) एवं प्रादेशिक प्रति पुरस्कार रुपये 51,000/- (रुपये इक्यावन हजार) के साथ शाॅल, श्रीफल, स्मृति चिह्न और प्रशस्ति के साथ रचनाकारों को अलंकृत किया जाता है। साहित्य अकादमी के निदेशक डाॅ. विकास दवे ने बताया कि अधिकांश पुरस्कारों हेतु दो श्रेष्ठ कृतियों को संयुक्त रूप से जूरी द्वारा चयनित किया गया है।
अखिल भारतीय कृति पुरस्कार
अखिल भारतीय पं. माखनलाल चतुर्वेदी (निबंध) डाॅ. शकुंतला कालरा-दिल्ली की कृति ‘बच्चे और आप’ एवं श्री अखिलेन्द्र मिश्र-मुम्बई की कृति ‘अभिनय अभिनेता और अध्यात्म’, 2. अखिल भारतीय गजानन माधव मुक्तिबोध (कहानी) श्री चरणसिंह अमी-इंदौर की कृति ‘अतुकांत’ एवं डाॅ. पूजा हेमकुमार अलापुरिया-मुम्बई की कृति ‘कभी पैसा तो कभी किताब’, 3. अखिल भारतीय राजा वीरसिंह देव (उपन्यास) डाॅ. वीणा सिन्हा-भोपाल की कृति ‘अग्निगर्भ में जलती पंखुरियाँ’ एवं श्री सुयश त्यागी-भोपाल की कृति ‘छूटते किनारे’, 4.अखिल भारतीय आचार्य रामचन्द्र शुक्ल (आलोचना) श्री पवन विजय-गाजियाबाद की कृति ‘मास्क मैनिफेस्टो’ एवं श्री लहरी राम मीणा-वाराणसी की कृति ‘सृजन के विविध रूप और आलोचना’, 5. अखिल भारतीय पं. भवानी प्रसाद मिश्र (गीत एवं हिन्दी गजल) श्री सुशील साहिल-गोंडा की कृति ‘यहाँ सब लोग हँसते बोलते हैं’ एवं श्री शैलेन्द्र पाण्डेय-सरायकेला की कृति ‘आईने के जाविये’, 6. अखिल भारतीय अटल बिहारी वाजपेयी (कविता) श्री अजीत कुमार पुरी-दिल्ली की कृति ‘आह्लादित है अयोध्या’ एवं डाॅ. कौशल दुबे-जबलपुर की कृति ‘तथागत’, 7. अखिल भारतीय कुवेरनाथ राय (ललित निबंध) श्री संजीव शर्मा-भोपाल की कृति ‘अयोध्या 22 जनवरी’ एवं श्री संजय सक्सेना-राजगढ़ की कृति ‘डायरी का मुड़ा हुआ पन्ना’, 8. अखिल भारतीय विष्णु प्रभाकर (आत्मकथा-जीवनी) पं. कमलकांत शर्मा-दतिया की कृति ‘शबरी दर्शन’ एवं श्री मनीष कुमार पाटीदार-महेश्वर की कृति ‘जिंदगी का सफर किशोर कुमार’, 9. अखिल भारतीय निर्मल वर्मा (संस्मरण) श्री रवीन्द्र कुमार दुबे-इंदौर की कृति ‘एक दुनिया ऐसी भी’ एवं ऋचा दीपक कर्पे-देवास की कृति ‘यादों का सुनहरा सफर’, 10. अखिल भारतीय महादेवी वर्मा (रेखाचित्र) डाॅ. प्रीति खरे-भोपाल की कृति ‘नानी का घर ढूँढ़ रही हूँ’ एवं श्री अशोक पटेल-शहडोल की कृति ‘वनगीता’, 11. अखिल भारतीय प्रो. विष्णुकांत शास्त्राी (यात्रा-वृत्तांत) डाॅ. जितेन्द्र कुमार सोनी-जयपुर की कृति ‘ओकुहेपा’ एवं डाॅ. शिव कुमार व्यास-जबलपर की कृति ‘हिंदी में यात्रा वृत्तांत’, 12. अखिल भारतीय भारतेन्दु हरिश्चन्द्र (अनुवाद) डाॅ. श्रीनिवास शुक्ल ‘सरस’-सीधी की कृति ‘लोकपुराण’ एवं डाॅ. दंतू मुरली कृष्ण-भोपाल की कृति ‘जीवन गीता’, 13. अखिल भारतीय नारद मुनि (फेसबुक/ब्लाग/नेट) श्री मनोज जैन मधुर-भोपाल का पेज ‘फेसबुक/ब्लाॅग/नेट’ एवं श्री कृष्णमुरारी त्रिपाठी ‘अटल’-रायपुर का पेज ‘फेसबुक/ब्लाॅग/नेट’ को दिया गया है।
प्रादेशिक कृति पुरस्कार
प्रादेशिक वृन्दावन लाल वर्मा (उपन्यास) श्री ब्रजेश राजपूत-भोपाल की कृति ‘द एवरेस्ट गर्ल’ एवं गीता शुक्ला गीत-रीवा की कृति ‘चांद मायूस क्यों है’, 2. प्रादेशिक सुभद्रा कुमारी चैहान (कहानी) श्री सूर्यकांत नागर-इंदौर की कृति ‘ग्यारह कहानियाँ’ एवं कला जोशी-इंदौर की कृति ‘जागते सपने’, 3. प्रादेशिक श्रीकृष्ण सरल (कविता) श्री राजेंद्र कोचला अम्बर-इंदौर की कृति ‘इस देश के लिए’ एवं श्री गोकुल प्रसाद सोनी-भोपाल की कृति ‘सीता-स्वयंबर’, 4. प्रादेशिक आचार्य नंददुलारे वाजपेयी (आलोचना) श्री रमण रावल-इंदौर की कृति ‘युग पुरुष मोदी’ एवं डाॅ. सांत्वना श्रीकांत-भोपाल की कृति ‘भारतीय नारी स्थिति और गति’, 5. प्रादेशिक हरिकृष्ण प्रेमी (नाटक) श्री विजय ‘बेशर्म’-गाड़रवाड़ा की कृति ‘जिंदगी ही नाटक है’ एवं श्री विवेक रंजन श्रीवास्तव-भोपाल की कृति ‘जलनाद’, 6. प्रादेशिक राजेन्द्र अनुरागी (डायरी) डाॅ. अभय अरविन्द बेडेकर-अलीराजपुर की कृति ‘कोरोना योद्धा की संघर्ष कथा’, 7. प्रादेशिक पं. बालकृष्ण शर्मा ‘नवीन’ (प्रदेश के लेखक की पहली कृति) श्री जवाहर कर्णावत-भोपाल की कृति ‘विदेश में हिंदी पत्राकारिता’ एवं डाॅ. राकेश सिंघई-इंदौर की कृति ‘वक्रोक्ति’, 8. प्रादेशिक ईसुरी (लोकभाषा विषयक) अर्चना मण्डलोई-इंदौर की कृति ‘गेरी-गेरी छाँव’ एवं श्री सौरभ लाड़-इंदौर की कृति ‘गरीब मनुस का उल्टा पांय’, 9. प्रादेशिक हरिकृष्ण देवसरे (बाल साहित्य) श्री राजा चैरसिया-कटनी की कृति ‘बचपन है फुलवारी’ एवं नीना सिंह सोलंकी-भोपाल की कृति ‘मुनिया की खुशी’, 10. प्रादेशिक नरेश मेहता (संवाद, पटकथा लेखन) डाॅ. मीनाक्षी दुबे-भोपाल की कृति ‘कथा कल्पतरु’, 11. प्रादेशिक जैनेन्द्र कुमार ‘जैन’ (लघुकथा) श्री देवेन्द्र सिंह सिसोदिया-इंदौर की कृति ‘शुभ मुहूर्त’ एवं डाॅ. यशोधरा भटनागर-देवास की कृति ‘एक मुट्ठी मिट्टी’, 12. प्रादेशिक सेठ गोविन्द दास (एकांकी) डाॅ. साधना शुक्ला-भोपाल की कृति ‘नाट्योन्मेष’ एवं श्री अभिमन्यु जैन-जबलपुर की कृति ‘लोकमाता अहिल्याबाई होलकर’, 13. प्रादेशिक शरद जोशी (व्यंग्य) श्री सुधीर देशपाण्डे-खण्डवा की कृति ‘परम सत्ता से पे्रम’ एवं डाॅ. सौरभ जैन-इंदौर की कृति ‘रील नाम सत्य है’, 14. प्रादेशिक वीरेन्द्र मिश्र (गीत) सुश्री मीरा भार्गव ‘सुदर्शना’-कटनी की कृति ‘परम सत्ता से प्रेम’ एवं श्री अमन अक्षर-मून्दी की कृति ‘एक लड़की’, 15. प्रादेशिक दुष्यंत कुमार (ग़ज़ल) श्री वृन्दावन राय सरल-सागर की कृति ‘गजलों का गुलशन’ एवं श्री हरिवल्लभ शर्मा ‘हरि’-भोपाल की कृति ‘ये अँधेरों की पैरवी वाले’ को दिया गया है।
—
(डाॅ. विकास दवे)
निदेशक
