श्री मोहन निमोणकर
इंद्रधनुष्य
☆ “रावण दहन ही कधीच परंपरा नव्हती…” – लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुती – श्री मोहन निमोणकर ☆
रामाने कधीही रावणाच्या मृत्यूचा उत्सव केला नाही.
त्याने त्याचे शोक केले. त्याने त्याचे अंत्यसंस्कार सन्मानाने केले.
– – आणि आपण त्याला तमाशा बनवला. पुतळे, फटाके, खोखळे हास्य.
– आपण धर्माची थट्टा केली.
खरे सांगतो—
रावण दहन कधीच परंपरा नव्हती.
ती ब्रिटीशांची विकृती होती.
१९४८ मध्ये,
काँग्रेसने त्याला तयार केले.
शहरोगावी, शाळा-शाळांमध्ये पुतळे ढकलले गेले.
दिल्लीहून “राष्ट्रीय सण” लिहून दिला गेला.
एकतेचे नाव घेतले, पण चितांवर उभारले. आणि त्यामुळे उत्तर-दक्षिण दरी अजून वाढली.
पण आपल्या पूर्वजांनी कधीही पडलेल्या योद्ध्याची थट्टा केली नाही.
रावणाची सुद्धा नाही. त्याच्या पापांसहही— तो एक विद्वान होता. वेदांचा आचार्य. महादेवाचा उपासक.
अतुलनीय पराक्रमी राजा.
– – आणि रामाने त्याचा सन्मान केला. लंकेकडे प्रस्थान करण्याआधी, राम बढाया मारत नव्हता.
त्याने प्रार्थना केली. त्याने नऊ रात्र उपवास केले. तोच पहिला नवरात्री होता.
त्याने रामेश्वरम् येथे शिवलिंग प्रस्थापित केले. महादेवाला नम्रतेने वंदन केले. आपल्या युद्धाच्या यशासाठी.
– – आणि मग, राम जेव्हा लंकेकडे निघाला, त्याला एक गूढ व्यक्ती भेटला. योद्ध्यांचा आणि युक्तीचा मास्टर… धर्माचा रक्षक.
रामाला पाहताच त्याला कळले— हा साधा राजकुमार नाही. खरा उदात्त योद्धा… भविष्याचा राजा.
आणि रामालाही जाणवले. बलासह धर्म. रामाने आपले लंकेचे उद्दिष्ट सांगितले. आणि रक्षक म्हणाला:
“मी तुझा मागचा मार्ग जपेन. तुझ्या पाठीमागून एकही बाण तुला लागणार नाही. जा, विजयी हो. मी पहारा देतो. ”
– – मग त्याने रामाला एक अस्त्र दिले… गूढतेचे अस्त्र. युक्ती आणि मायांचे अस्त्र. जे रावणाने कधी पाहिले नव्हते. तो कोण होता? .. धर्मशास्ता.
– – जो आज सबरीमला येथे विराजमान आहे. भगवान अय्यप्पा म्हणून. शिव आणि विष्णूच्या मोहिनी अवताराचा पुत्र. भारताचा नाळबंध. उत्तर आणि दक्षिण यांचा सेतू.
– जो विजयादशमीमधून पुसून टाकला गेला.
– आणि रावणदहनाने त्याची जागा घेतली.
तोच सबरीमला आज आपल्या न्यायालयांनी आणि कार्यकर्त्यांनी उपहासाचा विषय केला.
लंकेतील युद्ध दहा उडणाऱ्या डोक्यांबद्दल नव्हते.
ते होते— मनुष्य विरुद्ध मनुष्य.
सद्गुण विरुद्ध अहंकार… धर्म विरुद्ध अधर्म.
रामाचा बाण रावणाच्या हृदयाला भेदला. त्याच्या डोक्यांना नाही. आणि रावण कोसळला,
तेव्हा राम लक्ष्मणाकडे वळला. “त्याच्याकडून ज्ञान घे. मरता शत्रू सुद्धा शिकवू शकतो. ”
तोच राम होता.
योद्धा— पण कसाई नव्हता.
विजेता— पण अत्याचारी नव्हता.
विजयादशमी कधीच रावणाचा अंत्यसंस्कार नव्हता.
रामाने मृत्यूचे उत्सव कधीच केले नाहीत.
विजयादशमी येते नवरात्रीनंतर… नऊ रात्री उपवास व साधना केल्यानंतर… नऊ रात्री शरीर-मन शुद्ध करण्यासाठी.
आपले पूर्वज सजावट करत नव्हते. ते मेंदूचे पुनर्गठन करत होते. चक्र संतुलित करत होते.
.. न्यूरोकेमिस्ट्री रीसेट करत होते.
.. भूक, अहंकार, वासना नियंत्रित करत होते.
.. युद्धासाठी स्नायुव्यवस्था तयार करत होते.
– – आज विज्ञान त्याला न्यूरोप्लॅस्टिसिटी म्हणते.
पश्चिम अजूनही त्याचा शोध घेत आहे.
आपण ते दहा हजार वर्षांपूर्वी आचरणात आणले होते.
म्हणूनच विजयादशमी महत्त्वाची आहे.
आपल्या सांस्कृतिक पुनर्जागरणासाठी.
स्वतःला अनुभवा विजयादशमीच्या दिवशी.
मातेच्या— दुर्गेच्या सहवासात.
ती आपले तारकनृत्य पूर्ण करत असताना.
लेखक : अज्ञात
प्रस्तुती : श्री मोहन निमोणकर
संपर्क – सिंहगडरोड, पुणे-५१ मो. ८४४६३९५७१३.
≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
