प्राची जोशी
इंद्रधनुष्य
☆ मनातलं महाभारत… ☆ प्राची जोशी ☆
☆
आयुष्यात प्रत्येक माणसाला सल्ला देणारे खूप भेटतात. पण पूर्ण ऐकून घेणारे फार कमी भेटतात. कृष्णाने अर्जुनाला मध्येच थांबवलं नाही. “तू चुकीचा आहेस, ” असंही म्हटलं नाहीं. त्याने त्याला पूर्ण कोसळू दिलं. कारण कधी कधी माणूस पुन्हा उभा राहण्यासाठी आधी पूर्ण कोसळणं गरजेचं असतं. खरा मित्र तुमच्या अश्रुंना लपवत नाही. तो त्यांना वाहू देतो. कारण त्याला माहीत असतं, अश्रू थांबवले तर वेदना आतच राहते.
महाभारत सांगतं, मित्र म्हणजे तुमच्या प्रत्येक निर्णयाला होकार देणारा माणूस नाही. मित्र म्हणजे तुम्ही चुकीच्या दिशेने चालत असताना तुमचा हात पकडून “थांब” असं म्हणण्याचे धैर्य असलेला माणूस. दुर्योधन कर्णाचा मित्र होता. त्याने कर्णाला मान दिला, सन्मान दिला. जगाने नाकारलेल्या माणसाला त्याने स्वीकारलं. म्हणून कर्णाने आयुष्यभर ती मैत्री जपली. पण महाभारत इथेच थांबत नाही. ते एक प्रश्न विचारतं. मैत्री मित्राला वाचवते, की मित्राच्या चुकीलाही वाचवते? कारण दोन्ही गोष्टी सारख्या नसतात.
कृष्णाने अर्जुनासाठी युद्ध लढलं नाही. त्याने अर्जुनाला स्वतःचं युद्ध स्वतः लढायला शिकवलं. हीच महाभारताची मैत्री आहे. जी माणसाला आधार देत नाही, तर त्याला सक्षम करते. आज आपल्याकडे शेकडो संपर्क आहेत. हजारो फॉलोअर्स आहेत. असंख्य शुभेच्छा आहेत. पण एक प्रश्न प्रत्येकाने स्वतःला विचारावा. आपण हरलो तर आपल्या शेजारी कोण बसणार? आपण रडलो तर आपलं मौन कोण ऐकणार? आपण चुकलो तर आपल्याला थांबवणार कोण?
कारण टाळ्या वाजवणारे खूप भेटतात. पण आरसा दाखवणारे फार कमी असतात. भगवद्गीता मैत्रीची व्याख्या लिहित नाही. ती कृष्णाच्या रुपाने ती जगून दाखवते. मित्र तुमच्यासाठी जग बदलत नाही. तो तुमच्या मनातला अंधार बदलतो. मित्र तुमचं दुःख उचलत नाही. तो दुःख उचलण्याइतकं तुम्हाला मजबूत करतो. मित्र तुमच्यासाठी निर्णय घेत नाही. तो तुम्हाला योग्य निर्णय घेण्याइतके शहाणं करतो.
आणि कदाचित याचसाठी महाभारत संपतं. पण कृष्ण आणि अर्जुनाची मैत्री कधीच संपत नाहीं. कारण युद्ध प्रत्येक युगात बदलतं. शस्त्रं बदलतात. रणांगणं बदलतात. माणसं बदलतात. पण प्रत्येक युगाला एका अर्जुनाची गरज असते. आणि प्रत्येक अर्जुनाला… एका कृष्णाची.
☆
लेखक : अज्ञात
प्रस्तुती : प्राची जोशी
मो ९८२२०६५६६६
≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
