पुष्पा चिंतामण जोशी
☆ जीवनरंग ☆
☆ चौफुला… – भाग – १ – ☆ पुष्पा चिंतामण जोशी ☆
आज संध्याकाळी कॉलनीमध्ये नेहमीच्या बाकावरू न बसता त्या तिघींनी जरा मागच्या बाजूच्या एका कडेच्या बाकावर बसायचं ठरवलं होतं. त्याप्रमाणे बाबी आणि वत्सला त्या बाकावर बसून इंदूची वाट पाहत होत्या. इथे मागच्या बाजूला बांधकामाच्या सामानाचा जास्त पसारात पडलेला दिसत होता. त्या जुन्या कॉलनीतल्या बिल्डिंग पाडून नवीन टॉवर्स बांधण्याचं काम जोरात चालू होतं. एक दोन महिन्यात उरलेल्या सगळ्यांनी जागा रिकाम्या करून द्यायच्या होत्या. बिल्डर बरोबरच्या कराराप्रमाणे त्यांना दोन-तीन वर्षासाठी भरपूर भाडेही मिळणार होते.
समोरून हातात भाजीची पिशवी घेऊन इंदू इकडेच येताना दिसली. येता येता बघितलं तुझ्या घराकडे तर कुलूप होतं. कुठे गेली होतीस आत्ता?
बाबीन विचारलं.
अगं बदाम संपले होते ना ते आणले. येताना अंबाडी ताजी दिसली म्हणून घेतल्या दोन जोड्या. तू सांगितल्याप्रमाणे गेली काही वर्ष मी नियमानं रोज रात्री दोन बदाम भिजत टाकते आणि सकाळी नाश्त्याचा वेळी दुधाबरोबर दोन बदाम आणि दोन खजुराचा बिया खाल्ल्या की खरंच बरं वाटतं.
होऽऽ ना! मी सुद्धा तो नियम चुकविला नाहीये बाबीनं सांगितल्यापासून. वत्सला म्हणाली.
किती वाजले ग? आता पंधरा वीस मिनिटात येईल सुशीचा फोन पुण्याहून बाबी म्हणाली आणि गळ्यातल्या लांब दोरीच्या छोट्या पिशवी ठेवलेला मोबाईल, आज सकाळी आठवणीने चार्ज करून ठेवलाय, असं म्हणून तिने तो बाहेर काढला.
बाबी, वत्सला इंदू आणि सुशी या चौघींचा छान जमलेला गोफ, गेली अनेक वर्षं कॉलनीच्या परिचयाचा होता. या चौफुल्यापैकी आता सुशी दोन-तीन वर्षासाठी पुण्याला लेकीकडे राहायला गेली होती. या चौघींमध्ये लहान असलेल्या सुशीची पंचाहत्तरी साजरी करायची होती. त्यासाठी जर्मनीहून मुद्दाम आणि तिच्या मुलगा, सून, नातवंड येणार होती. हॉलची तारीख बहुतेक आज नक्की होईल. उद्या संध्याकाळी फोन करते तुम्हांला तिघींना. असा सुशीचा काल बाबीला फोन आला होता म्हणून त्यांनी आज जरा नेहमीपेक्षा वेगळी जागा बसण्यासाठी ठरवून ठेवली होती.
तशी बाबी आता एकटीच! या कॉलनीत राहायला येऊन चाळीस वर्ष होऊन गेली होती. मूलबाळ झालं नाही. पण नवऱ्याचं मिळकतीत व्यवस्थित संसार करताना कधीही कपाळावर आठी नाही की तोंड आंबट नाही.
सासर माहेर साऱ्यांना धरून होती. जरूर असेल तेव्हा त्यांच्या मुला बाळांच्या कार्यातून हौसेने मदत करीत होती. म् हसतमुख राहण्यामुळे दामोदरपंतांचे शेवटले आजारपण तिने सगळ्यांच्या मदतीने निभावलं. त्यानंतर नेत्रा, तिच्या धाकट्या बहिणीची मुलगी किती आग्रहाने तिच्याकडे राहायला बोलावीत होते. पण या तिघी सख्या मैत्रिणींच्या सांगण्याप्रमाणे तिने एकटीनेनेच राहण्याचा निर्णय घेतला. अधूनमधून कुणी काही निमित्ताने बोलावलं तर चार दिवस जायचं. परत आपल्या या दोन खोलांच्या स्वतंत्र जगात परतायचे तेच छान वाटत होतं. आणि पंचाहत्तरी होऊन गेली तरी प्रकृतीही तशी खणखणीत होती.
दोन-तीन महिन्यांपूर्वी सुदिप वाढदिवस होता म्हणून नेत्रा बाबीमावशीला आग्रहाने तिच्याकडे घेऊन गेली होती. बोलता बोलता नेत्रा म्हणाली, मावशी, सुदीपला मोदक खूप आवडतात पण मला नाही बाई जमत तो पसारा.
हात्तीच्या! सोप्प काम आहे. करूया आपण मोदक.
अगं पण, भाचीला मध्येच तोडंत बाबीमावशी म्हणाली, तुझी कामवाली देईल ना दोन नारळ खरवडून? मी दाखवते तसं तू पुरण कर आणि मोदकाची चांगली पिठी मिळते ती घेऊन ये की झालं.
सुदिपच्या वाढदिवसाच्या दिवशी उकडीवर वाफेसाठी झाकण टाकल्यावर बाबी मावशीनं स्वयंपाक घराचा तो लांबट ओटा मोकळा करून घेतला. स्टुलाच्या मदतीने पटकन ओट्यावर चढून बसलेल्या बाबी मावशीकडे नेत्रा पाहतच राहिली. मोदकाच्या पारीला सारख्या अंतराने चुण्या घालत होती. ते बघताना नेत्राला लहानपणी ती सुट्टीत बाबी मावशीकडे राहायला जायची तेव्हाची आठवण झाली. घरदार लख्ख , करणंसवरणं सगळं नीटनेटकं. दुपारचा चहा झाला की ती आरशाफणीची पेटी घेऊन बसायची. मग नेत्रा तिच्याकडून दोन झकास पाच पेडी वेण्या घालून घ्यायची. बाबीमावशी अंबाडा घालून त्यावरून बारीक जाळी घालून आकड्याने बसवायची. तोंड धुवून हलकीशी पावडर लावली की, पेटीतल्या डबीतल थोडं मेण कुंकवाच्या जागी लावायची. पेटीमध्ये स्टोव्हच्या पिनेचा गोल भोक असलेला मागचा अर्धा भाग ठेवलेला होता. ते गोल भोक मेणावर ठेवून आरशात बघत ती त्यावर लाल गोल पिंजर लावी ते बघायला नेत्राला फार आवडत असे.
आत्तासुद्धा तिने केलेले चुणिदार पाकळ्यांचे, उंचेल्या नाकाचे सारखे मोदक इतके छान दिसत होते की तिने नवऱ्याला आणि सुदीपला मुद्दाम हाका मारून ते दाखवले. दहावीत गेलेल्या सुदीपने चटकन त्याच्या मोबाईलवर मावशीआजीचा मोदकांसकट छान फोटो काढला. नेत्राने फ्रेम करून दिलेला तो फोटो बाबी मावशीनं हौसेने घरात टेबलावर ठेवला होता. नेत्राने एकीकडे गॅसवर मोदक उकडायला आधण ठेवलं आणि दुसरीकडे आठवणीने घरचं लोणी कढवत ठेवलं. ही सुद्धा बाबी मावशीची शिकवण. मोदक पुरणपोळ्या असा बेत असला की त्याच दिवशी कढंवलेलं घरचं ताजं तूप पाहिजे. सुदीपला साजूकतूपा बरोबर भरपूर मोदक खाताना पाहून दोघी खुश झाल्या.
यावेळी मात्र नेत्राने बाबी मावशीचं न ऐकता नवऱ्याला मावशीसाठी सेल फोन आणायला सांगितला. अगं एक फोन घरात असताना हा कशाला दुसरा ?
तुझ्या गळ्यात घालायला. नेत्राने हसतच सांगितलं.
अगं , कधी कधी तू कुठे आहेस, कशी आहेस काहीच कळत नाही. एवढ्या लांबून पटकन उठून येता येत नाही. आणि आले तरी तू भेटशील याची खात्री काय? असू दे हा फोन. आठ दिवसांमध्ये सुदीपने आजीला हा फोन कसा वापरायचा, कसा चार्ज करायचा ते शिकवून प्रॅक्टिस करून घेतली. बाबी मावशीला आता या फोनची थोडी सवय झाली होती. आणि त्याचा उपयोगही लक्षात आला होता.
बाकावर बसून सुशीच्या फोनची वाट पाहत गप्पा चालू होत्या. वत्सला म्हणाली, मी उद्या मोडवाल्याला बोलावलं आहे. आपल्यालासुद्धा आता इथलं हळूहळू आवरायला घ्यायला हवं. नूतनने बजावलं आहे की तिच्याकडे राहायला जाताना अगदी कमीत कमी सामान बरोबर आणायचं म्हणून माळ्यावरची ती सगळी अडगळ देऊन टाकायला सांगितलय तिनं. आत्ताच्या जमान्यात आपण हौसेने घेतलेली मग मोठी तांब्या पितळेची भांडी निरुपयोगी आहेत हे तर खरंच. नूतनचीही आता साठी होईल. तिची सून सुजाता अगदी टापटीपीची आहे. नूतनचा नातूच आता वर्षाचा होईल.
– क्रमशः भाग पहिला
© पुष्पा चिंतामन जोशी
कोथरूड, पुणे
मो ९९८७१५१८९०
≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर ≈
