श्री संभाजी बबन गायके
इंद्रधनुष्य
☆ “श्वासांत श्वास गुंफताना !” ☆ श्री संभाजी बबन गायके ☆
या जगात तिने पहिले पाऊल टाकले खरे, पण प्रवासच एवढा लांबला होता की तिची गात्रे अगदी थकून गेली होती. माणसं जगात आणू शकतील, पण श्वास तर आपला आपणच घ्यायचा असतो ना! आणि तिला तोच नेमका घेता येत नव्हता…किंबहुना तिने पहिला श्वासच घेतला नव्हता!
तिचं इवलंसं सर्वांग रक्तानं माखलेलं होतं.
एखाद्या प्राण्याचं पिलू असती, त्यातल्या त्यात गाय हरणा मांजराच्या पोटी जन्माला आली असती तर तिच्या त्या मातांनी तिचं अंग चाटून तरी घेतलं असतं…पण ती मनुष्याच्या पोटी निपजली होती!
तिच्या जन्माच्या मुहूर्त खरं तर नको इतका लांबला होता..आई बिचारी कळा तरी देऊन देऊन किती देणार? पण सृजनाच्या,नवनिर्मितीच्या या सोहळ्यात निसर्ग इतर कुणालाही ढवळाढवळ कशी ती करू देत नाही!
ती जगात प्रवेशली तेंव्हा जिवंतपणाचं कोणतंही लक्षण दिसत नव्हतं. पण ज्या हातांनी तिला पहिल्यांदा हातात पेललं…त्या हातांना लगेच समजलं….या मातीत श्वास पेरावे लागतील अन्यथा काहीच क्षणांत देह माती होऊन जाईल, हे निश्चित!
तिने त्वरित बाळाच्या देहाला मुखावाटे प्राणवायू देण्याची प्रकिया आरंभली…पण आज ती यंत्रणाच जणू मरून गेलेली होती.
तिने क्षणाचाही विलंब न करता तिचे ओठ त्या कळीच्या ओठांवर घट्ट रेखले आणि ये हृदयीचे श्वास ते हृदयी पोहोचू लागले. वासरू गायीच्या आचळांशी झटताना पाहिलं असेल जगाने…पण आज श्वासंचे दुग्धपान करण्याचा जिवापाड प्रयत्न एक वासरू करीत होतं.
सात जन्म असतात,सात समुद्र असतात,सात पाताळे असतात,सप्त नद्या पवित्र असतात…त्याच धर्तीवर तिला या जगात परत येण्यास सात मिनिटे लागली!
रुदन हे खरं तर दुःखाची वेदनेची अभिव्यक्ती असते. पण तिच्या रूदनाने आनंदाच्या लहरी उफाणल्या.
जिने श्वास घेतला तिची ही पहिलीच वेळ..पण जिने श्वास दिले तिच्यासाठी ही कितवी वेळ हेही तिला आठवत नाही. यावेळी तिची ही कृती चित्रित झाली! त्यामुळे तिचा जीवनदायिनी अवतार जगाला समजला! पण
हे तर तिचं कामच,कर्तव्यच होतं असाही विचार होऊ शकतो. पण तसं नाही हे…यंत्र हात टेकते, हतबलता मन व्यापून टाकते त्यावेळी ही अशी कृती आभाळा एवढ्या पराक्रमासारखी भासते..नव्हे असतेच.
आग्रा शहराजवळच्या इतमदपूर येथील CHC (community health centre) येथील शासकीय रुग्णालयात ‘खुशबू’ जन्माला आली ते जणू मृतावस्थेतच. तेथे कर्तव्यावर असलेल्या बालरोग तज्ज्ञ डॉक्टर सुरेखा सुरुसे चौधरी यांनी खुशबू वर तातडीने उपचार सुरू केले. प्राणवायू पुरवणारी Ambu Bag, ऑक्सिजन सिलेंडर ही स्वयंचलित यंत्रणा काही तांत्रिक बिघाडामुळे काम करेनाशी झाली. अशा परिस्थितीत एक एक क्षण महत्वाचा असल्याने डॉक्टर चौधरी यांनी त्वरित CPR प्रक्रिया सुरू केली…mouth to mouth resucitation केले! या प्रक्रियेत रुग्णाच्या तोंडात आपल्या तोंडाने हवा फुंकावी लागते. या घटनेत बाळ अत्यंत अस्वच्छ होतं….पण त्याची पर्वा न करता डॉक्टर सुरेखा यांनी सात मिनिटांत बाळाच्या शरीरात प्राणवायू भरला… आणि खुशबू मृत्यूच्या गुहेतून परतली! बाळ रडते आहे आणि डॉक्टर हसत आहेत… हे चित्र जगातले सर्वांत गोड चित्र असेल!
२०२२ मध्ये ही घटना घडून गेली आहे. डॉक्टर चौधरी यांनी अशा प्रकारे अनेक बाळांना जीवदान दिले आहे,असे तेथील मुख्य वैद्यकीय अधिकारी सांगतात! डॉक्टर चौधरी यांच्या या कर्तव्यनिष्ठेचे,व्यावसायिक कुशलतेने स्थानिक पातळीवर कौतुक झाले होते.
ही बातमी माझ्या नुकतीच पाहण्यात आली. ही सकारात्मक गोष्ट तुम्हांला समजावी म्हणून हे लिहिले. डॉक्टर्स प्राणरक्षक असतात… हे ध्यानात घेतले पाहिजे. अपवादांची चर्चा जास्तच होते….पण नियम सिद्ध होतो म्हणून अपवाद सांगण्यात काय अर्थ?
यानिमित्ताने वैद्यकीय क्षेत्रातील परोपकारी बंधू भगिनींना वंदन !
© श्री संभाजी बबन गायके
पुणे
9881298260
≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – श्रीमती उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
