गौरी गाडेकर
जीवनरंग
☆ उंचावर… भाग – १ ☆ गौरी गाडेकर ☆
लग्नाची तारीख ठरली, तरी विकास अजूनही काळजीतच होता. अरविंदच्या नजरेतून ते सुटलं नाही. ऑफिस सुटल्यावर अरविंद त्याला घेऊन रेस्टॉरंटमध्ये गेला. तिथेही विकास इडली चिवडत बसला होता.
शेवटी अरविंदने विचारलं, “एनी प्रॉब्लेम? सांगावंसं वाटलं, माझ्यावर विश्वास असेल, तर सांग. ”
“आहे रे तुझ्यावर विश्वास. गेल्या दोन वर्षांची आपली मैत्री. पण तू मला सख्ख्या भावासारखाच वाटतोस. मुंबईत आल्यावर तुझाच मोठ्ठा आधार होता मला. ”
“मग बोल ना. असा मनातच घुसमटू नकोस. ”
“खरं सांगू? मी लग्नाचा विचार करायचो, तेव्हा मला वाटायचं, आपलं लव्ह मॅरेज व्हावं. म्हणजे एखाद्या मुलीशी ओळख, मग मैत्री, नंतर प्रेम अशा पायऱ्या चढत गेलं, तर आपलं नातं पक्कं होईल. पण अशी कोणी भेटलीच नाही रे. शेवटी आईने ठरवलेल्या मुलीशी लग्न करतोय. तशी चांगली आहे ती. दिसायला, वागायला.. ”
“मग काय प्रॉब्लेम आहे? ”
” मुंबईतली, नोकरी करणारी मिळाली असती, तर आर्थिकदृष्ट्याही बरं झालं असतं. ”
“तुला खरं सांगू? सुनीता नोकरी करते. पण तिचा अर्धा-पाऊण पगार तिच्या नोकरीमुळे होणाऱ्या खर्चातच जातो. शिवाय मुलांकडे दुर्लक्ष होतं, ते वेगळंच. बघावं तेव्हा सुनीता दमलेली, वैतागलेली असते. त्यामुळे बायकोचं नोकरी करणं सुखाचं झालं असतं, हा विचार तू डोक्यातून काढून टाक. तशी ती शिकलीसवरलेली आहे. वाटलं तर ती करेलही नोकरी किंवा ट्युशन्स वगैरे करून…
त्यामुळे या काळज्या सोड आणि उज्ज्वल भविष्याची स्वप्नं बघ. ”
लग्न झालं आणि विकास त्या काळज्या वगैरे सगळं विसरूनच गेला. आई येणार होती बरोबर, बिऱ्हाड लावून द्यायला, पण बाबांच्या हाताला फ्रॅक्चर झाल्यामुळे ही दोघंच मुंबईला आली.
“बाप रे! एवढी उंच बिल्डिंग! इथे राहायचं आपण? “अश्विनीच्या प्रश्नाचं विकासला हसूच आलं.
“आमच्या गावी सगळी बैठी घरं. फार तर फार, वर एखादी माडी आणि गच्ची. पण आमचं घर तर बैठंच. ” अश्विनी स्वगत बोलल्यासारखं बोलली.
“अगं, आपली तर फक्त पाच मजल्यांचीच बिल्डिंग आहे. आता तर कितीतरी उंच बिल्डिंग्ज होताहेत. ”
ती घर बघून खूश झाली.
“अश्विनी, तिसऱ्या मजल्यावरून खालचा रस्ता किती छान दिसतोय बघ. ”
” मग बघते. आधी सामान लावून ठेवते. ”
थोड्या वेळाने विकासाच्या लक्षात आलं, आपल्याला येऊन जेमतेम दीड-दोन तासच झाले असतील, पण घराचं रूपच पालटल्यासारखं वाटत होतं. ब्रह्मचाऱ्याच्या मठीला घरपण आलं होतं. विकास खूश झाला.
“थोडे दिवस जेवणाचा डबा चालूच ठेवूया. ”
“नको. कशाला? आता मी आलेय ना? मी करेन की स्वयंपाक. नाहीतरी तुम्ही ऑफिसला गेल्यावर मला उद्योग काय आहे? आपण आज सामान आणून ठेवूया. ”
दुसऱ्या दिवशी सकाळी दोघांनी बरोबरच ब्रेकफास्ट घेतला. जाताना विकास डबा घेऊन गेला.
त्याला निरोप देऊन अश्विनी सोफ्यावर टेकली. तिची नजर खिडकीबाहेर गेली. समोर एका बिल्डिंगचं बांधकाम सुरु होतं. ते मजूर एवढ्या उंचावर काम करत होते! कोणी पडलाबिडला तर…! बाप रे! अश्विनीला घाम फुटला.
तिने खिडकीजवळ जाऊन मजले मोजले. हे म्हणाले होते – खालचा तळमजला, नंतर पहिला, दुसरा… असं मोजायला सुरुवात होते. म्हणजे हा पाचवा मजला होता. नुसता मजला म्हणजे त्याची जमीन बांधली होती. बाजूचा कठडा अजून बांधायचा होता. सगळे मजूर तन्मयतेने काम करत होते. बाप रे! ही माणसं वरून पडली तर..? तेवढ्यात तिच्या लक्षात आलं, त्यांच्या कमरेला बेल्ट होता आणि बेल्टला जोडलेल्या दुसऱ्या पट्ट्याचं टोक आत कुठेतरी बांधलेलं होतं. तिचा जीव भांड्यात पडला. नंतर बघितलं, तर बाजूला लावलेली जाळीही दिसली तिला. म्हणजे तसं संरक्षण होतं;पण ती जाळी तुटली तर…? शिवाय एखाद्याने पट्टा नीट बांधला नसेल तर…? किंवा पट्टा तकलादू असेल तर…? हे सगळे कामात एवढे मग्न होते, की एखादा पडला तर ह्यांच्या लक्षातही येणार नाही.
मग ती पापणीसुद्धा न मिटता त्यांच्याकडे लक्ष ठेवून बसली.
घरात सगळं काम पडलं होतं. पण घरातल्या कामापेक्षा या लोकांचा जीव जास्त महत्त्वाचा होता. ती तशीच पहारा देत बसून राहिली.
दुपारी त्यांची जेवणाची सुट्टी झाली, तेव्हा ती भानावर आली. भात, आमटी करायच्या भानगडीत न पडता तिने सकाळी केलेली चपाती, भाजी खाल्ली आणि परत ती ड्युटीवर हजर झाली.
संध्याकाळी विकास घरी आला, तेव्हाही ती समोरच्या बिल्डिंगवर देखरेख करत होती.
“काय केलंस अख्खा दिवस? कंटाळा नाही ना आला? ”
पण तिने उत्तरच दिलं नाही.
“अश्विनी, मी तुझ्याशी बोलतोय. ”
“काय म्हणालात? ”
“लक्ष कुठे आहे तुझं? ”
“समोर ती बिल्डिंग बांधताहेत ना, कोणी पडलाबिडला तर, म्हणून लक्ष ठेवून होते. ”
विकासचं लक्ष गेलं, सकाळी ठेवलेला पेपर, चहाचा कप, ताटल्या सगळं तसंच होतं.
“तू सकाळपासून बसली आहेस अशी? ”
“हो. ”
तेवढ्यात त्या मजुरांची ड्युटी संपली आणि त्यांनी खाली उतरायला सुरुवात केली. सगळे खाली उतरल्यावरच अश्विनी जागेवरून उठली.
मग तिने चहा केला.
अख्खा दिवस सावधपणे बसून बसून ती दमलेली दिसत होती.
मग रात्री विकासने बाहेरूनच जेवण मागवलं.
“कशाला बाहेरचं? मी केलं असतं ना काहीतरी, “ती म्हणाली खरी;पण आपल्या अंगात आता अजिबात त्राण नाही, हे तिला जाणवत होतं.
मग हे रोजचंच झालं. विकास घरी यायचा, तेव्हा अश्विनीच्या अंगात त्याच्याशी बोलायचंही त्राण नसायचं. विकास चिडायचा; पण अश्विनीच्या निरागस चेहऱ्याकडे बघून त्याला ओरडावंसंही वाटायचं नाही. दिवसभर नीट खात-जेवत नसल्याने, एकाच जागी बसून राहिल्याने, शिवाय मनावरच्या ताणामुळे तिची तब्येतही ढासळत चालली होती.
रविवारी अरविंदच्या घरी या नवपरिणीत जोडप्याला जेवायला बोलावलं होतं.
” मी नाही येऊ शकणार, अहो. तुम्ही एकटेच जा. मला समोर लक्ष ठेवायचं असणार ना! ”
“रविवारी त्यांनाही रजा असते, ” विकासने ठोकून दिलं. तो थोडाच बघायचा, ते कधी काम करताहेत आणि कधी नाही, ते.
“मग मीपण येईन. ”
“आपण सकाळी लवकरच निघूया. ”
“चालेल. ”
पण सकाळी उठायला, तयारी करायला थोडा उशीरच झाला. तोपर्यंत समोरचं काम सुरू झालं.
“आता मी नाही येऊ शकणार. तुम्ही एकटेच जा. ”
शेवटी विकासने अरविंदला कळवलं, अश्विनीची तब्येत बरी नसल्याने येऊ शकत नाही, म्हणून.
दुसऱ्या दिवशी ऑफिसमध्ये विकास स्वतःहून अरविंदकडे गेला. “सॉरी यार! ‘
“सुनीता अपसेट झाली. ती दोन दिवसांपासून तयारी करत होती. ”
“मला जाणीव आहे त्याची. आज ऑफिस सुटल्यावर कॉफी घ्यायला जाऊया. मला बोलायचं आहे तुझ्याशी. ”
“एनिथिंग सिरीयस? ”
“हो. संध्याकाळी बोलूया सविस्तर.”
– क्रमशः भाग पहिला
© गौरी गाडेकर
संपर्क – 1/602, कैरव, जी. ई. लिंक्स, राम मंदिर रोड, गोरेगाव (पश्चिम), मुंबई 400104.
फोन नं. 9820206306
≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
