श्री मोहन निमोणकर
🌸 जीवनरंग 🌸
☆ “चहावाल्याची डायरी…” लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुती – श्री मोहन निमोणकर ☆
पुणे स्टेशन, 2018.
पुणे स्टेशनच्या बाहेर एक चहाचा स्टॉल होता. मालक होते रमेश अण्णा. वय 62. एका पायाने अपंग. रोज सकाळी 5 ला स्टॉल उघडायचा… रात्री 11 ला बंद. चहा एक कप 5 रुपयाला… आणि त्यासोबत एक गोष्ट मोफत – “चेहर्यावरचं हसू”.
लोक यायचे… चहा प्यायचे… 10 मिनिटं बोलायचे… आणि मन हलकं होऊन जायचे. कोणी म्हणायचं, “अण्णा, तुम्ही मानसोपचारतज्ज्ञ आहात. “
अण्णा हसायचे, “नाही रे बाळा, मी फक्त चहावाला आहे. पण दुःख बघितलंय ना… म्हणून चहात साखर कमी आणि माया जास्त टाकतो. “
एकदा एक 25 वर्षाचा मुलगा आला. इंजिनिअर. सुटाबुटात… पण डोळे सुजलेले. रात्रभर रडल्यासारखे. म्हणाला, “अण्णा, एक कटिंग. कडक. “
अण्णांनी चहा दिला. मुलाने तो एका घोटात संपवला. खिशातून 100 ची नोट काढली, टेबलवर ठेवली… आणि म्हणाला, “अण्णा, उरलेले पैसे तुम्ही ठेवा. हा माझा शेवटचा चहा आहे. “
अण्णांचे हात थरथरले. ते कप धुतांना थांबले. म्हणाले, “बाळा, कुठे निघालास?”
मुलगा हसला… कोरडं हसू… “ट्रेनखाली. जॉब गेला. गर्लफ्रेंड सोडून गेली. घरावर कर्ज. जगून तरी काय करू?”
अण्णा स्टॉलबाहेर लंगडत लंगडत आले. मुलाचा हात हातात धरला… आणि त्याला स्टॉलच्या मागे नेलं. तिथे एक जुनी, फाटकी डायरी होती. अण्णा म्हणाले “वाच. “
—
|| अण्णांच्या डायरीतलं पहिलं पान || 1985 ||
“आज माझा पाय ट्रकखाली आला. डॉक्टर म्हणाले ‘कापावा लागेल’. बायको 8 महिन्याची गरोदर होती. घरात फक्त 23 रुपये होते. रात्री हॉस्पिटलच्या गच्चीवर गेलो… उडी मारणार होतो तेवढ्यात बायकोचा फोन आला, ‘अहो, बाळ लाथ मारतंय. म्हणतंय बाबा लढा. ‘
मी रडलो… आणि परत आलो.
दुसऱ्या दिवशी पाय गेला… पण हिंमत नाही गेली. स्टेशनबाहेर 2 भांडी, 1 किटली घेऊन बसलो. ‘चहाऽऽऽ’ ओरडलो. पहिला दिवस- 17 रुपये कमावले. रडलो… पण जगलो. “
—
|| डायरीचं दुसरं पान || 1993 ||
“आज बायको कॅन्सरने गेली. हातात 6 वर्षाचं पोर. लोक म्हणाले ‘पोरगं अनाथाश्रमात टाक’. मी म्हणालो, ‘माझा एक पाय गेला… पण बापपण नाही जाऊ देणार. ‘ दिवस-रात्र चहा विकला. पोराला शिकवलं. इंजिनिअर केलं. आज तो अमेरिकेत आहे. म्हणतो ‘बाबा तिकडे या’. मी म्हणतो – ‘बाळा, माझे ग्राहक कोण सांभाळेल? त्यांचं दुःख कोण ऐकेल?'”
—
|| डायरीचं शेवटचं पान || 2018 ||
“आज 62 वर्षांचा झालो. एक पाय नाही. बायको नाही. पोरगं लांब. पण रोज 200 लोक मला ‘अण्णा’ म्हणतात. त्यांचं दुःख ऐकतो… चहा पाजतो… आणि सांगतो – ‘जग रे बाळा’.
मला देव भेटला नाही… पण माणसातला देव रोज भेटतो. म्हणून मी अजून जिवंत आहे… आणि आनंदी आहे. कारण माझ्याकडे ‘देण्यासारखं’ फक्त चहा आणि वेळ. ” आहे.
—
मुलगा डायरी वाचून लहान मुलासारखा रडू लागला…. अण्णा म्हणाले, “बाळा, तुझे 2 हात आहेत… 2 पाय आहेत… डिग्री आहे… आणि तरी तू मरायला निघालास? माझ्याकडे काय होतं? 23 रुपये आणि एक तुटलेला पाय. पण मी ‘नसलेलं’ रडत बसलो नाही… ‘असलेलं’ वापरत राहिलो. तू पण तेच कर. नोकरी गेली? दुसरी शोध. पोरगी गेली? चांगली येईल. पण जीवन गेलं… तर परत येत नाही रे राजा. “
अण्णांनी त्याला 100 रुपये परत दिले… आणि एक फुकट चहा. म्हणाले, “हा ‘जिंदगीचा चहा’ आहे. एकदम संपवू नकोस… घोट घोट पी. “
तो मुलगा आज बेंगलोरला मोठ्या कंपनीत मॅनेजर आहे. दर महिन्याला अण्णांना फोन करतो आणि पुण्याला आला की पहिलं अण्णांच्या स्टॉलवर जातो. दोन चहा घेतो – एक स्वतःसाठी… एक अण्णांसाठी. आणि म्हणतो – “अण्णा, तुमच्या 5 रुपयाच्या चहाने माझं 50 लाखाचं जीवन वाचवलं. “
—
या सत्य कथेतून 5 बोध मिळतात. ते मनात जपून ठेवा.
1. || समस्या सगळ्यांनाच असते… प्रॉब्लेम नाही, पर्स्पेक्टिव्ह असतो ||
अण्णांचा पाय गेला… पण नजर नाही गेली. तुझी नोकरी गेली… पण आयुष्य नाही गेलं. “गेलेलं” मोजू नकोस… “उरलेलं” वापर.
- || आत्महत्या करणारा ‘कमजोर’ नसतो… तो ‘एकटा’ असतो ||
त्या मुलाला फक्त “ऐकणारा” हवा होता. अण्णांनी 10 मिनिटं दिली… त्याने 10 वर्षं दिली. कधी कधी 1 कप चहा = 1 जीव वाचवू शकतो. ऐकायला शिका.
- || देव मदत करायला ‘माणूस’ बनून येतो ||
अण्णांच्या रूपात स्वामीच आले होते. मंदिरात जाण्याआधी माणसातला देव ओळखा. तो चहावाला, रिक्षावाला, पोस्टमन… कोणाच्याही रूपात असेल.
- || “देणारा” कधीच गरीब नसतो ||
अण्णांकडे एक पाय नाही… पण रोज 200 लोकांना हसवतात. तुझ्याकडे सगळं आहे… पण तू एकालाही हसवत नाहीस. श्रीमंती खिशात नसते… वागण्यात असते.
- || शेवटचा चहा कधीच नसतो ||
जोवर श्वास आहे… तोवर “नवीन सुरुवात” आहे. “End” म्हणणं तू ठरवायचं… देवाने अजून “Interval” लिहिलंय.
—
|| अण्णांचा शेवटचा संदेश || तुमच्यासाठी ||
“बाळांनो, जीवन कटिंग चहासारखं आहे… कधी कडू लागेल… कधी गोड लागेल… पण संपवू नका… घोट घोट प्या… कारण शेवटचा घोट सगळ्यात गोड असतो… त्याला ‘अनुभव’ म्हणतात.
रमेश अण्णा आजही पुणे स्टेशनबाहेर आहेत. 5 रुपयाचा चहा… आणि फुकटचा जीवन-पाठ. कधी गेलात तर भेटा… सांगा ‘स्वामींनी पाठवलं’ ||
|| जय श्री स्वामी समर्थ ||
ही कथा वाचून कोणासाठी तरी “अण्णा” व्हा? आणि आज एका दुःखी माणसाला फक्त 10 मिनिटं द्या… त्याचा “शेवटचा चहा” तुमच्यामुळे “पहिला चहा” होईल.
हीच खरी स्वामीसेवा आहे.
(जीवनावर आधारित हृदयस्पर्शी बोधकथा. ही फक्त कथा नाही. ही प्रत्यक्षात घडलेली सत्यकथा आहे. पुणे स्टेशनबाहेर आजही तो चहाचा स्टॉल आहे.)
लेखक : अज्ञात
प्रस्तुती : श्री मोहन निमोणकर
संपर्क – सिंहगडरोड, पुणे-५१ मो. ८४४६३९५७१३.
≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
