श्री प्रमोद वामन वर्तक
विविधा
🤠 जादू ssss तेरी नजर, खुशबू तेरा ssss बदन, तूं हां… 👀👁️💩 श्री प्रमोद वामन वर्तक ☆
“जादू ssss तेरी नजर, खुशबू तेरा ssss बदन, तूं हां… “
सॉरी, सॉरी, मंडळी, माफ करा मला! आपण म्हणाल यात माफी मागण्या सारखं तुम्ही काय केलंय, म्हणून माफी मागताय ? सांगतो, सांगतो मंडळी. त्याचं काय आहे ना, मला खरं तर “जादू तेरी नजर” या मतकरींच्या एका नाटकाच्या नावाने आजच्या लेखाची सुरवात करायची होती. पण वरच्या गाण्याच्या ओळींची “जादू” आज इतक्यावर्षांनी देखील, माझ्यासकट तमाम रसिकांवर त्या गाण्यातील शब्दांचे असं काही गारुड करून बसली आहे, की त्याची पुढची ओळ माझ्या हातून आपोआपच लिहिली गेली हे मी मान्य करतो आणि त्यासाठी मी तुमची माफी मागितली! चला, म्हणजे एका अर्थाने लेखाच्या सुरवातीलाच एखाद्या गाण्याची अनेक तपानंतर सुद्धा आपल्यावर कशी “जादू” शिल्लक असते, हा एक मुद्दा निकालात निघाला! अर्थात ते गाणं त्यातील शब्दांमुळे, संगीतामुळे, का ज्या कलाकारांवर ते चित्रित झालं आहे त्यांच्यामुळे, कां अजून कोणत्या गोष्टींमुळे रसिकांच्या मनावर आजतागायत जादू करून आहे हा वादाचा विषय होऊ शकतो, यात वादच नाही. पण असं जरी असलं, तरी त्या गाण्याच्या जादूची मोहिनी आजच्या घडीपर्यंत टिकून आहे, हे आपण या लेखाद्वारे मी तुमच्यावर कुठल्याही प्रकारची शब्दांची जादू न करता सुद्धा मान्य कराल! असो!
वाचकहो आपली माफी मागितल्या मागितल्या, मला एका गोष्टीची मनांत मात्र नक्की खात्री वाटत्ये आणि ती म्हणजे, आपण सुद्धा वरील गाण्याची पाहिली ओळ वाचताच, लगेच दुसरी ओळ मनांत नक्कीच गुणगुणली असेल, हॊ का नाही ? खरं सांगा! बघा, मी जादूगार नसलो तरी “माझ्या” वाचकांच्या मनांत नक्की काय चाललं असेल ते ओळखण्याइतका मनकवडा जादूगार नक्कीच झालोय, असं लगेच माझं मीच म्हणून घेतो. दुसरं असं, की माझ्या मनावर अजून जरी जुन्या अनेकानेक अजरामर हिंदी गाण्यांची कितीही जादू असली आणि हिंदी आपली राष्ट्रभाषा असली तरी राष्ट्रभाषेत लेख लिहिण्याइतकी काही त्या भाषेची माझ्यावर जादू झालेली नाही, हे मी मान्य करतो! त्यामुळे आता या वयात अंगात नसलेली एखादी कला, कोणा जादूगाराच्या जादूने अंगी बाणेल मग मी आपल्या राष्ट्र भाषेत एखादा लेख लिहीन यावर माझा 101% विश्वास नाही! पण हां, स्टेजवरचे जादूचे प्रयोग पहात असतांना हे सगळं खोटं आहे हे मनांला ठामपणे माहित असतांना देखील, माझे डोळे (चष्मा लावून सुद्धा) मात्र त्यावर विश्वास ठेवतात हे मात्र १००% खरंय. म्हणजे असं बघा, रिकाम्या नळकांड्यातून फुलांचा गुच्छ काढणे, तर कधी पांढरे धोप कबुतर! तर कधी टेबलावर झोपलेल्या माणसाच्या शरीरारचे तीन तुकडे करणे, ते परत जोडणे, असे नाना खेळ करून तो जादूगार लोकांचे मनोरंजन करत असतो. मला असं वाटतं की “जादू” या शब्दातच एक प्रकारची अशी “जादू” आहे जी सानथोरांना तो खेळ बघताना, अक्षरशः देहभान विसरायला लावून खिळवून ठेवते. एवढच नाही तर ज्या व्यक्तीला जादूगाराने एखाद्या खेळात आपल्या इंद्रजालाने वश केले आहे, त्या व्यक्तीला तर ती इतकी कह्यात ठेवते की त्या जादूगाराने “आज्ञा” करताच, ती व्यक्ती सफरचंद समजून, कच्चा बटाटा पण साऱ्या प्रेक्षकांसमोर मिटक्या मारीत आनंदाने खाते, हे आपण सुद्धा कधीतरी बघितलं असेल!
या दुनियेत जादूचा उगम कधी झाला, जगात पाहिली जादू कोणी, कोणाला आणि कोठे दाखवली असे साधे सोपे प्रश्न घेवून त्या प्रश्नांची मी उत्तर देईन अशी अपेक्षा हा लेख वाचतांना कोणा वाचकाने (लेख पूर्ण वाचणार असाल तर) कृपया ठेवू नये. कारण त्याची उत्तर द्यायला सध्याच्या विज्ञानयुगातला जागतिक कीर्तीचा “गुगल” नामक विश्व विख्यात जादूगार आपल्या खिशातच तर आहे मंडळी! पण हां, माझ्या आयुष्यात मी पाहिलेल्या पाहिल्या दोन जादू कोणत्या या प्रश्नाचं उत्तर मात्र मी तुम्हांला नक्कीच सांगू शकतो. किंबहुना मी आयुष्यात पहिल्यांदाच पाहिलेल्या दोन जादू, आपल्या पैकी माझ्या पिढीतील लोकांनी पाहिलेल्या त्यांच्या आयुष्यातल्या सुद्धा त्यांनी पाहिलेल्या पहिल्या दोन जादू असू शकतात, (आधीच वाक्य वाचून तुम्हांला थोडं गोंधळायला झालं असेल, तर बहुतेक तो माझ्या लिखाणावर झालेला आजच्या विषयाचा परिणाम असू शकतो) यावर माझा ठाम विश्वास आहे!
मंडळी, त्यातील पाहिली जादू म्हणजे आपल्या दादाने किंवा ताईने त्याच्या किंवा तिच्या मुठीत राहणारी लहान वस्तू उजव्या हाताने दूर फेकल्याचा अभिनय करून ती वस्तू आपण सांगताच आपल्याला लगेच दाखवणे आणि दुसरी जादू म्हणजे डाव्या हाताचा अंगठा उजव्या हाताने कापणे! काय, बरोबर नां मंडळी?
लहानपणी डेव्हिड कॉपरफिल्ड नामक एका विदेशी जादूगाराचे एका पेक्षा एक विलक्षण जादूच्या प्रयोगाचे विडिओ बघून डोळे आणि डोकं अक्षरशः गरगरायला लागायचं! त्याच पाण्यावर चालणं काय, हवेत उडणं काय किंवा नायगाऱ्याच्या प्रचंड धबधब्यात पिंपात बसून उडी मारून परत काठावर प्रकट होणं काय! बापरे, ते त्याचे सारे जादूचे खेळ आज नुसते आठवले तरी अंगावर काटा येतो मंडळी!
आपल्या देशातसुद्धा तसे अनेक छोटे मोठे जादूगार होऊन गेले पण डेव्हिडशी तुलना करायची झाल्यास, पी सी सरकार, सिनियर आणि पी सी सरकार, ज्युनियर ही कलकत्याच्या पिता पुत्रांची नांव या संदर्भात प्रकर्षाने लगेच आठवतात. हात चालाखी हा सुद्धा वेगळ्या अर्थाने जादूचाच एखादा प्रकार आहे असं या क्षेत्रातले काही जाणकार म्हणतात. अर्थात त्यांना कधीतरी ट्रेन मधून प्रवास करतांना, बहुदा पगाराच्या दिवशी त्यांचा खिसा कोणी सराईत चोराने त्याचे हस्तलाघव दाखवून रिकामा केल्यामुळे ते तसं म्हणत असावेत. कारण घरी आल्यावर आपलं पाकीट गेलं आहे किंवा खिसा कापला गेला हे त्या माणसाला कळतं हे त्रिवार सत्य आहे! त्यामुळे त्या अदृश्य चोराच्या हातचालाखीला (कां स्वतःच्या बावळटपणाला?) तो वेगळ्या अर्थाने हाताच्या जादूची अर्थात हातचालाखीची उपमा देत असावा. मला स्वतःला जादू मधली तर सोडाच, पण साधी सुधी सुद्धा चलाखी कधी बहात्तर वर्ष्याच्या आयुष्यात जमली नाही! म्हणून मी कधी कधी स्वतःच स्वतःला (अर्थात मनातल्या मनात) फक्त चलाख म्हणून घेतो आणि स्वतःची पाठ, पाठीला हात पोहचत नाही म्हणून पुन्हा मनातल्या मनात थोपटून स्वतःचे समाधान करून घेतो.
आजच्या विज्ञानाने प्रगती करून AI नामक जो महान सर्वशक्तिमान असा जादूगार जन्माला घातला आहे त्याचे एक एक सर्वच क्षेत्रातले जादूचे प्रयोग बघून, मला पुढच्या पिढीची खरंच काळजी वाटायला लागली आहे. अर्थात जसा प्रत्येक नवीन शोधाचा (उधा. अणुशक्ती) चांगला आणि वाईट उपयोग करता येतो, तसा या AIच्या जादूचा सगळे जग चांगला उपयोग करू लागेल तो सुदिन म्हणायचा! तसेच या AIच्या जादूच्या प्रयोगावर आपण किती विश्वास ठेवायचा हे ज्याच त्यानं स्वतःच्या सद्सद्विवेक बुद्धीला स्मरून, डोळे आणि कान उघडे ठेवून ठरवावं असं मला वाटतं.
माझे जन्मापासूनचे आजतागायतचे आयुष्य शहरात गेल्यामुळे, “काळी जादू” किंवा “चेटुक” या विषयात एखाद्या “गाववाल्याचे” जेवढे “ज्ञान” (का अज्ञान ?) आहे, त्याच्या ते 0. 001% सुद्धा नाही. त्यामुळे या विषयावर मी काही बोलणं अथवा लिहिणं हा या विषयात स्वतःला तज्ञ समजणाऱ्या एखाद्या “गाववाल्याचा” अपमान होऊ शकतो. म्हणून उगाच त्या तथाकथीत जादूच्या उप शाखेला कोणत्याही तऱ्हेनं स्पर्श नं केलेलाच बरा. शिवाय माझा हा लेख अशा एखाद्या तज्ञ गाववाल्याने “चुकून” वाचलाच, तर त्याला आलेल्या रागापोटी तो माझ्यावर एखादं “लिंबू” फिरवायचा! उगाच नको ती रिस्क आता या वयात कशाला घ्या ?
मंडळी शेवटी एकच सांगतो, माझा सुद्धा जादूवर विश्वास आहे पण ती जादू करणारा सर्वशक्तिमान जादूगार हा वर बसलेला आहे, असं माझं प्रामाणिक मत आहे! आपल्या आयुष्यात वेळोवेळी निरनिराळे खेळ करून “तो” आपल्याला दाखवत असतो! त्यातील त्याच्या कुठल्या खेळाला आपण टाळी वाजवायची, कुठला खेळ दाखवल्याबद्दल त्याचे मनापासून आभार मानायचे किंवा कुठल्या खेळातून काय बोध घेवून पुढे जायचं, हे ज्याचं त्यानं ठरवायचे! तर अशा त्या सर्व शक्तिमान जादूगाराने आपल्याला दाखवलेल्या नानाविध खेळांचे वेळोवेळी अन्वयार्थ लावायची शक्ती, तो जादूगारच आपल्या सगळ्यांना देवो हीच सदिच्छा!
शुभं भवतु!
© प्रमोद वामन वर्तक
०८-१२-२०२५
संपर्क – दोस्ती इम्पिरिया, ग्रेशिया A 702, मानपाडा, ठाणे (प.) ४०० ६१०
मो – 9892561086 ई-मेल – pradnyavartak3@gmail.com
≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
