राधा पै
वाचताना वेचलेले
☆ “आई…” – लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुती – राधा पै ☆
आज मुलाने नेमकी कोणती खोडी काढली असेल कोण जाणे!
मुख्याध्यापकांनी एका आईला अचानक शाळेत बोलावलं आणि म्हणाले,
“तुमच्या मुलाने आज ‘जर माझ्या आईला एक दिवसाची सुट्टी मिळाली तर…’ या विषयावर असा निबंध लिहिला आहे की संपूर्ण स्टाफरूममध्ये आधी सगळे हसत होते… आणि नंतर सगळ्यांच्या डोळ्यांत पाणी आलं.”
आई घाबरतच खुर्चीवर बसली.
तिला वाटलं, मुलाने काहीतरी मोठी खोडी केली असणार.
मुख्याध्यापकांनी हसत तिच्या हातात वही दिली आणि म्हणाले,
“ही घरी जाऊन वाचू नका… इथेच वाचा.”
वहीच्या पहिल्या पानावर लिहिलं होतं—
“जर माझ्या आईला एक दिवसाची सुट्टी मिळाली तर…”
पूर्वी मला वाटायचं की माझी आई जगातली सर्वात रागीट बाई आहे.
ती सकाळी पाच वाजता उठवते. अभ्यास करायला लावते. डबा पूर्ण संपवला नाही तर ओरडते. उशिरापर्यंत मोबाईल वापरला तर काढून घेते. सुट्टीच्या दिवशीही म्हणते— “खोली आवर.”
मला वाटायचं… काश! माझी आई एक दिवस कुठेतरी निघून जावी.
पण गेल्या सोमवारी आई आजारी पडली. डॉक्टरांनी तिला पूर्ण विश्रांती घ्यायला सांगितली.
त्या दिवशी पहिल्यांदाच आई खरोखरच अंथरुणातून उठली नाही.
सकाळी गजर वाजला… पण माझे केस कुरवाळत “बाळा, शाळेला जायचं नाही का?” असं म्हणायला कोणीच आलं नाही.
मी उशिरा उठलो. युनिफॉर्म इस्त्री केलेला नव्हता. मोजे एका खोलीत, बूट दुसऱ्या खोलीत होते. डबा रिकामाच होता.
बाबा स्वयंपाकघरात उभे होते. त्यांनी पहिल्यांदाच पोळी करण्याचा प्रयत्न केला. पण पोळी गोल न होता भारताचा नकाशाच झाला.
तेव्हा मला पहिल्यांदा जाणवलं की आई एकाच वेळी किती कामं करते.
शाळेतून घरी आलो, तर दारात कोणी वाट पाहत नव्हतं.
आई अंथरुणात होती. तरीही हसत म्हणाली,
“आलास का माझ्या राजा?”
मी म्हणालो, “आई, भूक लागली आहे.”
ती उठण्याचा प्रयत्न करू लागली… पण वेदनेने पुन्हा झोपली.
त्या दिवशी पहिल्यांदाच मी स्वतःसाठी जेवण वाढून घेतलं.
जेवण थंड होतं… पण त्याहून जास्त थंड घर वाटत होतं.
रात्री मी पाहिलं, आईला खूप ताप होता. तरीही ती बाबांना विचारत होती—
“मुलाने दूध पिलं का?”
“गृहपाठ केला का?”
“उद्या त्याची ड्रॉईंगची वही ठेवायला विसरू नका.”
तिला स्वतःच्या औषधांपेक्षा माझी जास्त काळजी होती.
दुसऱ्या दिवशी मी आईचा मोबाईल घेतला.
मला वाटलं त्यात गेम्स असतील.
पण त्यात सर्वात जास्त फोटो माझेच होते.
मी पहिल्यांदा शाळेत गेलो तो फोटो…
मी पहिल्यांदा सायकल चालवली तो फोटो…
मला ताप आला होता तो फोटो…
आईच्या मोबाईलमध्ये तिचा स्वतःचा एकही चांगला फोटो नव्हता.
सगळे फोटो माझेच होते.
त्या दिवशी मला समजलं…
आई स्वतःचं आयुष्य जगत नाही… ती माझं आयुष्य जगत असते.
तिसऱ्या दिवशी मी आईचे पाय दाबले.
ती हसून म्हणाली,
“आज सूर्य पश्चिमेला उगवला की काय?”
मीही हसलो… पण डोळ्यात पाणी होतं.
मला आठवलं…
मी कितीतरी वेळा तिला म्हटलं होतं—
“तुला काहीच येत नाही… तू फक्त ओरडत राहतेस.”
पण खरं तर मला काहीच येत नव्हतं.
माझा शाळेचा शर्ट कपाटात आपोआप येत नाही…
डबा आपोआप भरला जात नाही…
अंथरूण आपोआप आवरत नाही…
माझ्या आवडीचं जेवण आपोआप बनत नाही…
या सगळ्यामागे माझ्या आईची झोप, तिचा वेळ आणि तिचं संपूर्ण आयुष्य असतं.
आता जर देवाने मला विचारलं की जगातलं सर्वात कठीण काम कोणतं?
तर मी म्हणेन— “आई होणं.”
कारण आईला कधीच सुट्टी नसते.
तिला ताप असो… तरी घर चालतंच.
तिला वेदना असोत… तरी मुलांचीच काळजी असते.
तिला रडावंसं वाटत असलं… तरी ती हसत जेवण वाढते.
आता मी देवाला कधीच म्हणणार नाही की माझी आई एक दिवसासाठी कुठेतरी जाऊ दे.
मी फक्त एवढंच म्हणेन—
“देवा… माझं उरलेलं आयुष्यही माझ्या आईला दे.”
“कारण आई घरात असेल… तर छोटंसं घरही स्वर्गासारखं वाटतं.”
निबंध इथेच संपला.
वही हातात धरताना आईचे हात थरथर कापू लागले.
तिच्या डोळ्यातले अश्रू वहीच्या पानांवर पडू लागले.
तिला आठवलं…
गेल्या महिन्यात रागाच्या भरात मुलाने म्हटलं होतं—
“तुला फक्त ओरडताच येतं.”
त्या दिवशी ती रात्रभर रडली होती.
पण आज त्याच मुलाने, कुणीही न सांगता, तिचं संपूर्ण आयुष्य शब्दांत मांडलं होतं.
मुख्याध्यापक हळूच म्हणाले—
“मुलं आपले शब्द ऐकत नाहीत… पण आपला त्याग मात्र नक्की ओळखतात. फक्त त्यांना समजायला थोडा वेळ लागतो.”
आई घरी आली.
मुलगा धावत दारात आला.
यावेळी त्याने काहीच म्हटलं नाही.
फक्त आईला घट्ट मिठी मारली.
आईने त्याच्या डोक्यावरून हात फिरवला.
दोघेही शांत होते…
पण त्या शांततेत हजारो शब्द दडले होते.
त्या दिवशी पहिल्यांदाच मुलाने स्वतःच आपली ताटली उचलली…
स्वतःचे बूट स्वच्छ केले…
आणि रात्री झोपण्यापूर्वी आईजवळ जाऊन म्हणाला—
“आई… आजपासून तुला सुट्टी देणार नाही… पण तुला कामात कधीच एकटंही सोडणार नाही.”
आई हसली.
तिला वाटलं, तिचा सगळा थकवा त्या एका वाक्यात विरघळून गेला.
लक्षात ठेवा…
मुलांना आई-वडिलांची किंमत ते त्यांच्यासाठी सर्व काही करत असताना कळत नाही. ती तेव्हा कळते, जेव्हा तेच हात थकायला लागतात. म्हणून वाट पाहू नका. आजच आपल्या आई-वडिलांजवळ बसा, त्यांचा हात हातात घ्या आणि एवढंच नक्की सांगा—
“तुम्ही आहात म्हणून माझं जग सुंदर आहे.”
लेखक:अज्ञात
प्रस्तुती: राधा पै
≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
