श्री मकरंद पिंपुटकर
इंद्रधनुष्य
☆ भुताटकीची सायकल आणि बरंच काही – – ☆ श्री मकरंद पिंपुटकर ☆
सुरत, गुजरात. गल्ली क्रिकेट रंगात आलेलं. पण अचानक मुलांनी क्रिकेट खेळणे थांबवले. समोर रस्त्यावरून एक सायकल येत होती. पण त्या सायकलवर कोणीही स्वार नव्हता. फक्त बाहुल्यांचे पोकळ पाय स्वतःच पॅडल मारत होते आणि सायकल चालत होती.
सुरतमध्ये ही भुताटकीची सायकल आता सगळीकडे दिसू लागली होती.
आणि या भुताटकीच्या सायकलीचा जनक होता शिवम मौर्य.
या सगळ्याची सुरुवात झाली ती शिवमच्या इलेक्ट्रिक सायकलने. तो १५ वर्षांचा असताना शाळेत सायकलने जाताना त्याला एक चढाव चढावा लागायचा, त्यात त्याची चांगलीच दमछाक व्हायची. त्यावर उत्तर म्हणून या शाळकरी मुलाने नववीत असताना, महिनोन्महिने आपले पॉकेटमनीचे पैसे वाचवले आणि आपल्या गच्चीवर त्या सायकलीला इलेक्ट्रिक सायकल बनवली.
आता चढ चढण्यासाठी, जोर लाऊन पायडल मारायची गरज नव्हती.
आता शिवमला हा छंदच जडला. त्याचे आई-वडील “शिक्षणावर लक्ष केंद्रित कर” असे म्हणत असताना, शिवम यूट्यूबवरून स्वतःच इंजिनिअरिंग शिकत होता. आपल्या प्रयोगाचे व्हिडिओ यूट्यूबवर टाकत होता. त्यातून मिळणाऱ्या पैशांतून पुढचे प्रयोग करत होता.
शिवमने इंजिनियरिंग डिप्लोमा पूर्ण केला. त्यानंतर भगवान महावीर विद्यापीठातून मेकॅनिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बी. टेक. केले. वयाच्या २४ व्या वर्षी, शिवमचे “क्रिएटिव्ह सायन्स” नावाचे यूट्यूब चॅनल होते आणि तेव्हापान, त्यावर तो आपली एकाहून एक भन्नाट संशोधने सादर करत असतो.
मित्र गुरप्रीत अरोरा आणि गणेश पाटील यांच्यासोबत, त्याने एक वर्ष आणि १.८ लाख रुपये खर्च करून “गरुडा” तयार केली. ही भारतातील पहिली आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स वापरणारी चालकविरहित सुपरबाईक होती. बॅटमॅनच्या मोटारसायकलसारखी (बॅटपॉड) हबलेस चाके. या मोटारसायकलचे निम्म्याहून अधिक भाग अक्षरशः भंगारातून घेतले होते, ही बाईक रिमोटने, तोंडी आदेशानुसार (व्हॉइस कमांड्स) आणि अगदी चालकाशिवायसुद्धा चालू शकते. तिच्यातील वैशिष्ट्यपूर्ण तंत्रज्ञानाने ती सेल्फ-बॅलन्सिंग आहे, स्टँडशिवाय सुद्धा ती न पडता उभी राहू शकते.
आज तक चॅनेलने या बाईकला “मेक इन इंडिया इनोव्हेशनचे प्रतीक” म्हटले.
याच्यानंतर आली ती भुताटकीची सायकल. फक्त ३५,००० रुपये खर्चात ३ महिन्यांत शिवमने ही तयार केली.
एका तिचाकीच्या (ट्राय-सायकल) पुढच्या चाकाला मोटर त्याने लावली आणि पॅडलला रोबोटिक मॅनक्विनचे पाय जोडले. जेव्हा मोटर पुढचे चाक फिरवत असे, तेव्हा मागची चाके चेन फिरवत. चेन पॅडल हलवत असे. पॅडल पाय हलवत. आणि यामुळे, डोके आणि धड नसलेला एक स्वार सुरतमधून पॅडल मारत जात होता असं दिसत होतं.
ही तिचाकीसुद्धा रिमोटने किंवा मोबाईल ॲपने नियंत्रित करता येते किंवा एका विशिष्ट मार्गावर, विशिष्ट स्थळी पोचण्यासाठी चालण्यासाठी तिला प्रोग्रामसुद्धा करता येते. मुले त्याच्या मागे धावत असत.
त्याने रिक्षा खेचणारा यंत्रमानव बनवला, एक चाकाची स्कूटर बनवली, एका चाकाची मोटारसायकल बनवली, इलेक्ट्रिक कॅपसुल कार बनवली, केळ्याच्या आकाराची “बनाना कार” बनवली.
आणि या सगळ्या भन्नाट उत्पादनांचे वैशिष्ट्य हे आहे की शिवमने याचे तंत्रज्ञान ना गुपित ठेवले ना त्याचे पेटंट केले. आपली ही उत्पादने कशी बनवायची याची अथपासून इतिपर्यंतची माहिती तो त्याच्या “क्रिएटिव्ह सायन्स” या यूट्यूब पेजवर शेअर करत असतो.
त्याच्या या अनोख्या पेजला तब्बल २० लाखांहून अधिक फॉलोअर्स आहेत.
डॉलर्स कमावण्यासाठी परदेशात जाऊन स्थायिक होणं म्हणजेच यशस्वी होणं या सरधोपट मान्यतेला शिवमने धोबीपछाड दिली आहे, आणि भारतातच राहून आपले तंत्रज्ञान सर्वांना देऊ करून आत्मनिर्भर “मेक इन इंडिया” ला भरघोस आणि सक्रीय पाठिंबा दिला आहे.
शिवमचे अभिनंदन आणि त्याला हार्दिक शुभेच्छा!!
श्री मकरंद पिंपुटकर
चिंचवड
मो ८६९८०५३२१५
≈ संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
