डॉ. ज्योती गोडबोले
जीवनरंग 
☆ जळता निखारा… — भाग – १ ☆ डॉ. ज्योती गोडबोले ☆
लग्नानंतर चार वर्षांनी दिवस गेल्यावर गौरी अगदी हरखून गेली. किती वाट बघत होती ती या दिवसाची. प्रसन्न सुद्धा अगदी खूष झाला. गौरीच्या सासूबाईंना तिला कुठे ठेवू आणि कुठे नको असं झालं. माहेरी आईवडील आनंदी झाले.
पाचव्या महिन्यात सोनोग्राफी झाल्यावर समजलं, गौरीला जुळी बाळं होणार आहेत. गौरी घाबरून गेली. एकदम दोन मुलं कशी काय वाढवायची म्हणून तिला भीतिच वाटली. पण सासूबाई आई म्हणाल्या, त्यात काय ग घाबरायचं?आम्ही आहोत ना?होईल सगळं छान. आनंदात रहा आता.
सगळीकडची कौतुकाची डोहाळजेवणे सगळं पार पडलं. यथावकाश गौरीला दोन जुळ्या मुली झाल्या. किती छान होत्या त्या. पण अगदी वेगळ्या दिसत होत्या. एक गोरीपान आणि दुसरी सावळी.
गौरी आणि प्रसन्न, बाळांना घेऊन घरी आले.
सासूबाईंनी भाकरतुकडा ओवाळून टाकला आणि गौरी घरात आली.
दोन दोन बाळं संभाळताना तिचा जीव मेटाकुटीला यायचा. पण दोघी मुली शांत होत्या.
तीन महिन्यांच्या झाल्यावर मुलींचं जोरदार बारसं केलं आणि शुभा विभा अशी जोडीच्या बहिणींची नावंही जोडीची ठेवली त्यांच्या आत्याने.
दिवस भरभर पळत होते नुसते.
शुभा दिसायला सावळी, नाकडोळे नीटस पण अगदी सामान्य होती दिसायला. विभा मात्र गोरीपान सुंदरच आणि कुरळे केस किती सुंदर दिसत तिला. बघणारे म्हणत, या जुळ्या आहेत?अजिबातच वाटत नाही. किती वेगळ्या आहेत हो या दिसायला.
मुली जसजशा वाढत होत्या तसं गौरीच्या लक्षात येऊ लागलं, विभाची प्रगती व्हावी तशी होत नाहीये. शुभा पालथी पडून सरकायला लागली तरी विभा अजून कुशीला वळत नाही. तिने मुलांच्या डॉक्टरांकडे विभाला तपासायला नेले. त्यांनी नीट तपासले आणि म्हणाले, मला वाटत हिच्या मेंदूची जरा कमी होतेय. ही स्लो लर्नर व्हायची शक्यता आहे. बघूया आपण. पण लक्ष ठेवा. काही औषधे देऊन त्यांनी गौरीची पाठवणी केली.
गौरीला हा शॉकच होता. एक मुलगी चपळ, सगळे तिचे माईल स्टोन्स सुंदर आणि दुसरीची प्रगती कासवाच्या गतीने होतेय. पण त्यावर इलाज नव्हता. जसजशा मुली मोठ्या व्हायला लागल्या तशी विभा आणखीच सुरेख दिसायला लागली.
गौरीने उत्साहाने दोघींना जवळच्या नामांकित शाळेत प्रवेशासाठी नेले. शुभाला त्यांनी लगेचच प्रवेश दिला. विभाला प्रश्न विचारले. , तिला ते समजलेही नाहीत. ती नुसती बघत उभी राहिली. प्रिंसिपल बाईनी गौरीला सांगितलं, “सॉरी मिसेस गोरे. या मुलीला आम्ही ऍडमिशन नाही देऊ शकत. तुम्ही हिला स्पेशल स्कूललाच घाला. शुभाला दिलीय आम्ही ऍडमिशन. , “
गौरी घरी आली. आता हे सत्य तिला स्वीकारणं भागच होतं.
प्रसन्नला तिने हे सांगितलं. त्यालाही याचा धक्का बसला. पण म्हणाला, “घालूया आपण विभाला त्या शाळेत. तिथे चांगली प्रगति होईल तिची. , असा धीर नको सोडू गौरी. मी कायम आहे तुझ्या बरोबर. ”
दोन मुली वेगवेगळ्या शाळेत जायला लागल्या. शुभाची शाळेत छानच होती प्रगति.
विभा रोज शाळेत जायची. गौरी जीवतोड मेहनत करून तिचा अभ्यास घ्यायची. पण एकेक गोष्ट शंभर वेळा शिकवून सुद्धा विभाच्या लक्षात ते राहीलच अशी खात्री नव्हती. कशीबशी विभा आठवी पर्यंत गेली.
शुभा अतिशय उत्तम गुण मिळवून कॉलेजला गेली.
गौरीच्या पोटात तुटे, आपल्याच दोन मुलीतला जमीन अस्माना एवढा फरक बघून.
शुभासुद्धा खूप काळजी घेई आपल्या बहिणीची, तिला वेळ होईल तशी.
एकदम बघितल्यावर विभाला समज कमी आहे हे पटकन लक्षात येत नसे. त्यातून तिचे अप्रतिम रूप नजरेत भरण्यासारखे. पण चार वाक्य बोलली की समजायचं काहीतरी गडबड आहे या मुलीत. समोरचा हळहळ करायचा. पण गौरी, शुभाने कधीही तिला कमी लेखलं नाही. त्या दोघी तिला सगळीकडे घेऊन जात आपल्याबरोबर.
विभा अजूनही शाळेच्या कार्यशाळेत जात होती. तिथे मेणबत्त्या करायला, छोटी कामे करायला शिकवत या मुलांना. हळूहळू का होईना, विभाच्या लक्षात शिकवलेल्या गोष्टी येत आणि सरळ सरळ असेल ते ती करू शके. त्याचे थोडे पैसेही तिला शाळा देत असे.
शुभा एमबी ए उत्तम तऱ्हेने पास झाली आणि तिला एका छान कंपनीत चांगला जॉबही मिळाला. समीर तिच्याच टीम मध्ये काम करणारा इंजिनीअर मुलगा. रोज त्यांची कामानिमित्त भेट होत असे. जरी त्यांची डिपार्टमेंट्स वेगळी असली तरी लंच ला, किंवा मीटिंग्जना ते भेटत असत.
अचानक समीरने एक दिवस शुभाला विचारलं, ”शुभा, तुझा लग्नाचा काय विचार आहे?कुठे ठरलंय का?”
शुभा गंभीर झाली. ”समीर, तुला मी कधी सांगितलं नाही. मला जुळी बहीण आहे. विभा तिचं नाव. दुर्दैवाने ती गतिमंद आहे रे. अगदी मतिमंद नाही पण स्लो लर्नर आहे. मी कसा विचार करू लग्नाचा?आई बाबांनंतर तिची जबाबदारी माझ्यावरच येणार. आत्ता ठीक आहे रे. पण नंतर काय होईल मला माहीत नाही. ”शुभा खिन्न होऊन म्हणाली.
दुसऱ्या दिवशी समीर तिला पुन्हा भेटला. ”आपण तुमच्या घरी जाऊ शुभा. मी तुझ्या आईबाबांना भेटतो आणि बघतो तुझ्या बहिणीलासुद्धा. पण मला तुझ्याशीच लग्न करायचं आहे शुभा. मला आवडतेस तू.”
पुढच्या आठवड्यात समीर, त्याचे आईवडील शुभाच्या घरी गेले. त्यांनाही शुभा आवडली होतीच.
गौरी आणि प्रसन्नने त्यांचे मनापासून छान स्वागत केलं. विभाला आतून बोलावलं. विभा येऊन आईशेजारी बसली. समीर त्याचे आईबाबा विभाच्या देखण्या रुपाकडे बघतच राहिले.
गौरीने तिला सांगितलं, ” विभा, या डिशेस कप ट्रे आत ठेव हं नीट. ”
विभा आत गेल्यावर गौरी म्हणाली, ” ही माझी दुसरी मुलगी विभा. वरून समजत नाही पण ही स्लो लर्नर आहे. हिची कोणतीही जबाबदारी आम्ही शुभावर पडू देणार नाही. तिच्यासाठी आम्ही भरपूर पैसे ठेवणार आहोत. पण ही अशी आहे हे सत्य आम्ही कोणापासून लपवणार नाही. आता निर्णय तुम्ही घ्या. ”
समीर घरी गेला. त्याचे आईवडील म्हणाले, ”अरे समीर कशाला करतोस ही मुलगी?पैसे कितीही ठेवलेले
असले तरीही शेवटी तिची जबाबदारी शुभावर येणारच. बघ बाबा. शुभा छानच आहे. पण तरी पुन्हा नीट विचार कर बाबा. ”
पण समीरचा निर्णय पक्का होता.
चार महिन्यांनी एका चांगल्या मुहूर्तावर शुभा समीरचं लग्न गौरी प्रसन्न ने अगदी थाटामाटात करून दिलं. भरल्या डोळ्यांनी शुभा सासरी गेली.
काळ कोणासाठी थांबतो?
शुभाला दिवस गेले आणि योग्य वेळी तिला छान मुलगा झाला. अगदी छान नॉर्मल मुलगा बघून सगळ्याना आनंद झाला. छोट्या साहिल ची प्रगति बघून गौरीने सुटकेचा निश्वास टाकला.
कुठेतरी मनातून तिला भीति होती, न जाणो, शुभाचं बाळ विभासारखं गतिमंद नाही ना होणार?
पण तसं झालं नाही. साहिल एकदम नॉर्मल बाळ झाला. त्याचे वेळच्यावेळी रांगणे, मान सावरणे, थोडे शब्द बोलणे गौरीला सुखावून जाई.
विभासुद्धा बाळाजवळ बसे त्याला खेळणी दाखवे. त्याची दुपटी बदले. गौरीला फार वाईट वाटायचं. या सुंदर मुलीच्या नशिबी हे सुख लिहायला देव कसा विसरला. का असा शाप या निष्पाप जिवाला?” गौरीच्या जिवाला घोर लागायचा.
– क्रमशः भाग पहिला
© डॉ. ज्योती गोडबोले
≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – श्रीमती उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
जीवनरंग 
