श्री विश्वास दाते
🌸 जीवनरंग 🌸
☆ धाडस – – भाग – १ ☆ श्री विश्वास दाते ☆
☆
शुक्रवारी संध्याकाळची साडेसातची वेळ असावी. सगळे सहकारी केव्हाच घरी गेले होते. मी मात्र ऑफिस मधेच बसून होतो. बाहेर आमचा शिपाई मनोहर मी निघण्याची वाट पहात होता. संध्याकाळ जास्तच काळोखी वाटत होती. ऑफिसमधील एसी जराही जाणवत नव्हता. पुढे काय होणार ह्या विचारांचे मोहळ माझ्या मनात उठले होते. छाती भरून आल्याने श्वास जड झाला होता. मी गळ्याभोवती असलेली टायची गाठ सैल केली पण जराही आराम वाटला नाही. एका मोठ्या व्यावसायिक आणि वैयक्तिक संकटाच्या कड्यावर मी उभा होतो.
एका मोठ्या कंपनीच्या मार्केटिंग विभागाचा मी प्रमुख होतो आणि कित्येक मॅनेजर्सची टीम माझ्याबरोबर काम करत होती. ह्या असिस्टन्ट [कनिष्ठ] मॅनेजर्सच्या बरोबर मदतीसाठी अनेक तरूण शिकाऊ मॅनेजर्स पण होते.
सुमारे सहा महिन्यांपूर्वी अंजली ह्या कंपनीत शिकाऊ मॅनेजर म्हणून लागली. ती स्वभावाने आक्रमक आणि महत्वाकांक्षी तर होतीच, आणि एका उत्तम संस्थेतून MBA पण झालेली होती. तसेच ती मनमोकळी आणि वागायला मोकळीढाकळी होती. तिच्या ह्या स्वभावामुळे आणि तसेच तिच्यामधील काम तडीस लावण्याच्या क्षमतेमुळे आणि बऱ्यापैकी असलेल्या नैसर्गिक तरुण सौंदर्यामुळे, सुरुवाती पासूनच नकळत माझे लक्ष तिने आकर्षून घेतले होते.
काही काळानंतर तर अधूनमधून, तिच्या थेट अधिकार्याला बाजूला ठेवून, मी तिच्याशी थेट संपर्क कधी करू लागलो हे माझे मलाच कळले नाही. आपण काहीतरी चुकीचे करत आहोत ही भावना माझ्या प्रशिक्षित मनाला कुरतडू लागली होती. असे असूनही स्वत:च्या तारुण्याच्या प्रभावाखाली माझ्याकडून तिला पाठवलेल्या कौतुकाच्या चिठ्ठ्या हळूहळू जरा जवळिकेच्या होत गेल्या होत्या.
माझ्या मनावर अविचाराने केंव्हा कब्जा केला हे माझे मलाच समजले नाही. एका संध्याकाळी मी जरा धाडस करून अंजलीला विचारले, “आज जरा निवांतपणे बाहेर जेवायला जायचे का? ”
जरा लाडिक आढेवेढे घेऊन अंजली म्हणाली, “सर, तुमची एवढी इच्छा आहे तर जाऊया. पण फार उशीर करायला नको हं. ”
माझ्या मनाला झालेल्या गुदगुल्या मलाच ठाऊक. आणि मग, काम संपल्यावर एकत्र बाहेर जेवण घेणेही खूप वेळा होऊ लागले. मधून मधून पुसटसा स्पर्श करणे सुरू झाले व बाहेर गेल्यावर माझी प्रगती हातात हात घेण्यापर्यंत कधी झाली हे मलाच समजले नाही. फारसा विरोध न करता, अंजली पण लटका राग दाखवत असे. काही दिवसांनी, अंजली जरी ऑफिसमध्ये मला ‘सर’ असे संबोधित असे, तरी बाहेर भेटल्यावर सुरुवातीला ‘रवी सर’ आणि नंतर फक्त ‘रवी’ असे संबोधू लागली होती. तरुण अंजलीकडून मिळणाऱ्या प्रतिसादामुळे माझ्या मध्यमवयीन मनातला पुरुष कुठे तरी आतल्या आत सुखावत होता.
माझ्याकडून मिळणाऱ्या ह्या अनुकूल वागणुकीमुळे, अंजलीने त्याचा फायदा घेऊन दुसर्याने केलेल्या कामाचे क्रेडिट घेणे आणि स्वत:च्या चुका सहकाऱ्यांवर ढकलणे सुरू केले. माझ्याकडूनही संशयाचा फायदा नेहमीच अंजलीला दिला जात होता. कधी काळी तिच्या चुकांवर मी थोडा रागावलो तरी तो वरवरचा राग आहे हे समजण्या इतकी अंजली नक्कीच चाणाक्ष होती.
कंपनीमध्ये हळूहळू अफवांचे पीक सुरू झाले. मांजरीला डोळे मिटून दूध पितांना कोणी बघत नाही असे जरी वाटत असते तरी खरे नसते. माझ्या आणि अंजलीच्या समोर खुलेपणाने जरी कोणी बोलत नसले तरी दबकून चर्चा आणि अर्थपूर्ण कटाक्ष टाकले जाऊ लागले. माझ्या डोक्यात शिरलेल्या अनामिक भूतामुळे मी आणि चाणाक्ष अंजली दोघेही ह्या गोष्टीकडे दुर्लक्ष करत राहिलो.
लवकरच कंपनीमध्ये, एका राजीनाम्यामुळे एक ब्रँड मॅनेजरची जागा रिकामी झाली. माझ्या मनात सुयश देशमुख या एका अतिशय कर्तुत्ववान कनिष्ठ मॅनेजरला त्या जागेवर नेमायचे होते कारण त्याला त्या कामाचा थोडा अनुभव होता तसेच त्याला खरोखरच बढती मिळणे आवश्यक होते. परंतु अतिमहत्वाकांक्षी अंजलीने त्या जागेवर तिला बढती मिळावी असा हट्ट माझ्याकडे सुरू केला.
लाडीकपणे अंजली, “रवी सर, मला वाटते की या ब्रँड मॅनेजरच्या जॉबसाठी मी अगदी योग्य आहे. तुम्ही माझी या जॉबसाठी निवड कराल अशी मला खात्री वाटते. कराल ना प्लीज. ”
“अंजली, या जॉबसाठी खूप जास्त अनुभव लागतो. तू आत्ताच तर आपल्या कंपनीत काम सुरू केले आहेस. अजून अनुभव गोळा कर. तू हुशार आहेस. कर्तुत्ववान आहेस. योग्य वेळी तुलाही बढतीची संधी मिळेल. सब्रका फल मीठा होता है. ”
अंजलीची मागणी लाडीक हावभावात चालूच राहीली. सुरुवातीला मी हा विषय टाळायचा प्रयत्न केला, कारण संपूर्ण विभागातील लोकांचे लक्ष माझ्या निर्णयाकडे लागले होते.
“सर, मी किती दिवस वाट पहायची? ही बढती मलाच द्या. ”
“अग वेडे, तुझा अनुभव अजून कमी आहे. शिवाय सुजय देशमुख खूप जास्त अनुभवी आहे आणि ह्या मोकळ्या झालेल्या जागेवरील लागणार्या कामाचा पण जाणकार आहे. मला वाटते की तू थोडा धीर धरून चांगले काम करत रहावे. तुला पण योग्य वेळी बढती मिळेल. तुलाही माहित असेल की ‘योग्य कामासाठी योग्य माणसाची निवड करणे’ ही माझी जबाबदारी आहे. ”
आज तर फारच शर्थ झाली. अत्यंत खुनशी चेहेऱ्याने अंजलीने तिचे खायचे दात दाखवत, तिची मागणी पुनः लावून धरली.
“ सर, आता फार झाले. मी तुम्हाला स्पष्ट सांगते की बढती मला दिली नाही तर मी तुमच्यावर लैंगिक अत्याचाराचा आरोप करायला पुढे मागे पाहणार नाही. तुम्हाला सांगून ठेवते की तुम्ही मला पाठवलेल्या चिठ्ठ्या आणि इमेल्स माझ्याकडे मी जपून ठेवली आहेत. नाइलाजाने मला ही माहिती तुमच्या बायकोकडे पाठवावी लागेल. आता तुम्हीच काय ते ठरवा. ”
माझ्या उत्तराची वाट न बघता, माझ्याकडे तुच्छ नजरेने बघत अंजली माझ्या केबिनमधून ताडताड बाहेर पडली. अंजलीचे हे रूप मला पूर्णपणे नवीन आणि अनपेक्षित होते. तिच्या धमकीचा पुनः विचार केल्यावर मला तर आभाळ कोसळल्या सारखेच झाले. एका बाजूला कंपनी मधील चौकशी आणि त्यातून होणार्या बदनामीची भीती आणि दुसर्या बाजूला सुखाने चाललेले वैवाहिक जीवन संपूर्ण उध्वस्त होण्याची शक्यता.
विचार करून करून मन उद्विग्न झाले आणि डोके भणभणू लागले. मात्र मी जेवढा जास्त विचार करत गेलो तेवढे माझ्या लक्षात आले की जर मूल्यांशी तडजोड करून ह्या दडपणाला बळी पडलो तर यापुढे सहकाऱ्यांच्या डोळ्याला डोळा देऊन पाहू शकणार नाही आणि मनाची टोच मला जन्म भर खात राहील. शांत चित्ताने झोपूही शकणार नाही.
मला ह्याची पण पूर्ण कल्पना होती की एकदा चटक लागली की ब्लॅकमेल करणारी व्यक्ती कधीही थांबत नाही, त्या व्यक्तीच्या मागण्या वाढतच जातात. आपणच केलेल्या घोडचुकीवर नुसता पश्चात्ताप करून काही उपयोग होणार नव्हता.
कंपनीकडून दयेची अपेक्षा करणे चूक ठरले असते कारण कुठल्याही कंपनीमध्ये मत्सरी व्यक्ती असतातच. लैंगिक अत्याचार सिद्ध झाला तर त्याबाबतची कंपनीची धोरणे अगदी स्पष्ट होती. नोकरी संपल्यावर मिळणारे कुठलेही फायदे न मिळता नोकरीतून बडतर्फ व्हावे लागले असते. याशिवाय सामाजिक नाचक्की झाली असती ते वेगळीच.
ह्याशिवाय माझे वैवाहिक आयुष्य अत्यंत सुखाचे होते. माझी पत्नी सुलेखावर माझे नितांत प्रेम होते आणि विश्वास पण होता. अखेरीस एक ठाम निर्णय घेऊन मी घरी जायला निघालो. स्वत:ची मन:शांति ढळू नये म्हणून, मी सर्व धैर्य एकवटून झालेल्या घटना, कोणत्याही प्रकारचा आडपडदा न ठेवता सुलेखाला सांगायचे ठरविले. विचारांचे मोहोळ चालू असताना गाडी चालवत घरी कसा पोहोचलो ते सांगणे अवघड आहे.
– क्रमशः भाग पहिला
☆
© श्री विश्वास दाते
संपर्क – चिन्मय अपार्टमेंट, 54, मयूर कॉलनी, कोथरूड, पुणे 411038 मो +९१ ९८५००३५३६२, vishwasdatye@gmail.com
≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
जीवनरंग 
जीवनरंग 
जीवनरंग 
