☆ जे पेराल ते उगवेल– लेखिका : शोभा ननवरे ☆ प्रस्तुती – शीतल कुलकर्णी☆
☆
शुद्धबीजा पोटीं। फळे रसाळ गोमटीं ||१॥
मुखीं अमृताची वाणी। देह देवाचे कारणीं ॥ध्रु. ॥
सर्वांग निर्मळ । चित्त जैसें गंगाजळ ॥२॥
तुका म्हणे जाती। ताप दर्शनं विश्रांती॥३॥
जगद्गुरू संत तुकाराम महाराज जेव्हा “शुद्ध बीजापोटी, फळे रसाळ गोमटी” असे म्हणतात, तेव्हा ते आपल्याला सावध करत असतात. आजचा तरुण वर्ग, आजचा समाज ‘इन्स्टंट” निकालाच्या मागे धावत आहे. कोणालाही कष्टाची पेरणी नको आहे, पण प्रत्येकाला यशाचे रसाळ फळ हवे आहे. पण निसर्गाच्या दरबारात लाच चालत नाही आणि वशिलाही चालत नाही. तिथे बाभळीच्या काट्यांची पेरणी करून हापूसच्या गोडव्याची अपेक्षा करणे म्हणजे स्वत:चाच घात करण्यासारखे आहे. बीज म्हणजे काय? बीज म्हणजे केवळ धान्याचा दाणा नव्हे; तर बीज म्हणजे आपले विचार, आपले संस्कार, आपली संगत आणि आपली नीतिमत्ता.
क्रिकेटचा देव मानला जाणारा सचिन तेंडुलकर हा काही आकाशातून पडला नाही. त्याच्या जडणघडणीत त्याच्या गुरूंनी – रमाकांत आचरेकर सरांनी पेरलेले ‘शिस्तीचे बीज’ महत्त्वाचे होते.
शिवाजी पार्कवर सराव करताना, जेव्हा सचिन थकून जायचा, तेव्हा आचरेकर सर स्टंपवर एक रुपयाचे नाणे ठेवायचे आणि सांगायचे, “जो गोलंदाज सचिनला बाद करेल, त्याला हे नाणे मिळेल आणि जर सचिनने कोणालाही आपली विकेट दिली नाही, तर हे नाणे सचिनचे. “
त्या एका रुपयाच्या नाण्यासाठी सचिन जिवाची बाजी लावून खेळायचा. ते नाणे म्हणजे पैशाचे आमिष नव्हते, तर ते ‘कष्टाला पर्याय नाही’ आणि ‘एकाग्रता ढळू देऊ नको’ या संस्कारांचे बीज होते. पुढे सचिनकडे कोट्यवधी रुपये आले, पण त्या गुरुंनी दिलेल्या एका रुपयाच्या नाण्याची किंमत त्याच्यासाठी सर्वाधिक राहिली. हे ‘शुद्ध बीज’ होते. म्हणूनच, एवढी प्रसिद्धी मिळवूनही सचिनच्या डोक्यात कधी हवा गेली नाही. त्याचे पाय जमिनीवर राहिले.
मित्रहो, हे प्रकरण वाचताना स्वतःला एक प्रश्न विचारा,
“आज मी माझ्या मेंदूच्या शेतात कोणते बीज पेरतोय?” जर तुम्ही आळसाचे बीज पेरले, तर उद्या दारिद्र्याचे पीक उगवेल.
जर तुम्ही व्यसनाचे बीज पेरले, तर उद्या विनाशाचे पीक उगवेल.
जर तुम्ही अहंकाराचे बीज पेरले, तर उद्या अपमानाचे पीक उगवेल.
जर तुम्ही कष्टाचे बीज पेरले, तर यश उगवेल.
जर तुम्ही नम्रतेचे बीज पेरले, तर सन्मान उगवेल.
आणि जर तुम्ही माणुसकीचे बीज पेरले, गेले तर समाधान उगवेल.
तुकाराम महाराजांचा हा अभंग केवळ भक्तीचा नाही, तर ती एक ‘वॉर्निंग बेल’ आहे आणि यशाची ‘गुरुकिल्ली’ सुद्धा आहे. तुमची परिस्थिती आज कशीही असू तुमचे ‘बीज’ (विचार आणि हेतू) शुद्ध असेल, तर तुमची फळे (भविष्य) रसाळ आणि गोमटी असणारच, यावर विश्वास ठेवा. कारण शेवटी निसर्गाचा नियम एकच आहे ज्याची पेरणी जबरदस्त, त्याचीच उगवण जबरदस्त!
☆
लेखिका :सौ शोभा ननवरे
प्रस्तुती : शीतल कुलकर्णी
≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ.उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
☆ काही वर्षांपूर्वीची मी आणि आजची मी…– लेखिका : सुश्री जयंती देशमुख ☆ प्रस्तुति – श्री मनोहर जांबोटकर ☆
☆
“ काही वर्षांपूर्वीची मी आणि आजची मी “ प्रस्तुती : मनोहर जांबोटकर
…
दोघींना समोरासमोर उभं केलं, तर कदाचित एकमेकींना ओळखायलाही थोडा वेळ लागेल.
पूर्वी आयुष्य म्हणजे सगळं काही नीटनेटके, वेळच्या वेळी आणि आपल्या मनासारखं असणं, असंच वाटायचं. कुणी काही चुकीचं बोललं की त्याचा खुलासा हवा असायचा. कुणी मन दुखावलं की त्याला ते कळायलाच हवं असं वाटायचं. घरातलं एखादं काम राहिलं की बेचैनी यायची.
आता?
आता पडदा थोडा तिरका राहिला तरी चालतो.
कपाटातली एखादी साडी जागच्या जागी नसली तरी चालते.
कुणी गैरसमज करून घेतला तर प्रत्येक वेळी स्पष्टीकरण देण्याची गरज वाटत नाही.
बहुतेक…
आता मला सगळं “बरोबर” करण्यापेक्षा स्वतःचं मन “ठीक” ठेवणं महत्त्वाचं वाटतं.
एकदा जुन्या वस्तू आवरत होते. कितीतरी वर्षांपासून जपून ठेवलेल्या गोष्टी हातात येत होत्या—पहिल्या पगाराची पावती, मुलांनी लहानपणी काढलेली चित्रं, जुन्या शुभेच्छापत्रिका, काही पत्रं…
पूर्वी प्रत्येक गोष्ट जपून ठेवली असती.
त्या दिवशी मात्र काही वस्तू हातात घेतल्या आणि शांतपणे बाजूला केल्या.
आठवणी ठेवायला वस्तूंची गरज नसते, हे कळलं.
काही आठवणी कपाटात नसतातच…
त्या आपल्यात राहतात.
आणि काही वस्तू सोडताना वस्तू जात नाहीत—
आपण त्या काळाला अलगद निरोप देत असतो.
हल्ली एखाद्या कार्यक्रमाला जाताना “सगळ्यांना भेटायचं” हा अट्टहास नसतो.
कुणी भेटलं तर आनंद.
नाही भेटलं तरी मनात राग नाही.
पूर्वी एखाद्याने आपल्याला फोन केला नाही की प्रश्न पडायचा—“काय झालं असेल? ”
आता वाटतं, कदाचित त्याच्याही आयुष्यात त्याची काही कारणं असतील.
प्रत्येक शांततेचा अर्थ नाराजी नसतो.
हे कळायला थोडी वर्षं जावी लागतात.
एकदा मुलाने माझ्याकडे एक जुना शर्ट दाखवला.
“आई, हा आता ठेवू नकोस. देऊन टाक. ”
मी सहज म्हणाले, “अजून चांगला आहे. ”
तो हसला.
“तुझ्याकडे प्रत्येक गोष्ट ‘अजून चांगली’ असते. माणसंही! ”
त्या वाक्यावर मी बराच वेळ शांत होते.
खरंच…
माणसांनाही आपण त्यांच्या जुन्या रूपातच धरून ठेवतो का?
कुणीतरी बदललेलं असतं, कुणाची परिस्थिती बदललेली असते, कुणाच्या प्राधान्यक्रमांचा अर्थ बदललेला असतो…
आणि तरी आपण म्हणत राहतो—
“पूर्वी असा नव्हता. ”
आता मात्र एखाद्याला बदलू देण्याइतकी मोकळीक मनात आलीय.
आणि स्वतःलाही.
हल्ली आरोग्य, सौंदर्य, वय या सगळ्यांबद्दलची माझी भाषाच बदलली आहे.
आरशात एखादी सुरकुती दिसली की पूर्वीसारखी नाराजी होत नाही.
ही सुरकुती म्हणजे वयाचं चिन्ह नाही…
ती हसलेल्या असंख्य क्षणांची सही आहे, असं वाटतं.
केसांमध्ये आलेलं एखादं पांढरं केस आता उपटून काढावंसं वाटत नाही.
त्याला माझ्या आयुष्याने दिलेला छोटासा पदक समजते.
आणि गंमत म्हणजे…
आता सुंदर दिसण्यापेक्षा आनंदी दिसणं मला जास्त आवडतं.
पूर्वी एखाद्या फोटोमध्ये आपला चेहरा कसा दिसतोय, याची चिंता असायची.
आता फोटो सुंदर आहे की नाही यापेक्षा त्या क्षणी आपण खरंच हसलो होतो का, हे आठवतं.
हल्ली प्रवासाला निघाले की “काही राहिलं तर? ” या काळजीपेक्षा “काही सुंदर दिसलं तर थांबूया” असं वाटतं.
☆ काळ बदलला…. भावना त्याच आहेत…– लेखक : सुश्री ज्योती निंबाळकर ☆ प्रस्तुती – प्रफुल्ला शेणॉय ☆
☆
“तुमची बहीण स्वतः गाडी चालवू शकते, मग तिला माहेरून आणायला भाऊ २०० किलोमीटर का जाईल? ” मुग्धाने अमोलला हा प्रश्न विचारला… तिला वाटत होतं, हा जुनाट रिवाज आहे. पण काही तासांनी तिलाच जाणवलं की, ती फक्त एक प्रथा नव्हती… त्यामागे बहिणीला मिळणारी आपलेपणाची भावना होती.
“अहो तुम्ही माझे पती आहात, समजदार आहात म्हणून सांगते… आजकाल मुली किंवा बहिणींना माहेरून आणणं-नेणं ही प्रथा जवळजवळ बंद झाली आहे.
आजच्या काळात स्त्रिया प्रत्येक क्षेत्रात स्वतःच्या पायावर उभ्या आहेत. तुमची बहीण सायलीसुद्धा मोठ्या कंपनीत काम करते. तिच्याकडे स्वतःची गाडी आहे. मग तुम्ही दोनशे किलोमीटर गाडी चालवत तिला आणायला का जाता? ”
मुग्धाने अमोलला समजावलं.
अमोलच्या हातात गाडीची चावी होती. तो काही क्षण शांत राहिला.
“तुझं म्हणणं बरोबर आहे… पण यावेळी राखीसाठी तिला स्वतः घेऊन यावं, असं मनापासून वाटत होतं. लहानपणी बाबा आत्याला आणायला जायचे, तेव्हा किती आनंद व्हायचा… ते आठवतंय. ”
मुग्धा म्हणाली,
“अहो, आता काळ बदलला आहे. फोन आहे, गाडी आहे… सगळं सोपं झालंय. तिला स्वतः येऊ द्या. ”
अमोलने सायलीला फोन केला.
“ताई, तू उद्या स्वतःच्या गाडीने ये. मला ऑफिसमधून सुट्टी घेणं जरा अवघड आहे. ”
सायली काहीवेळ शांत झाली.. “हो रे अमोल… काही हरकत नाही. मी येते, ” सायलीने शांतपणे उत्तर दिलं.
दुसऱ्या दिवशी सायली स्वतःची गाडी चालवत माहेरी आली.
सगळ्यांना भेटून ती हसत होती, बोलत होती… पण तिच्या चेहऱ्यावरचा आनंद काहीसा अपुरा वाटत होता.
सायंकाळी सगळे अंगणात बसले होते. तेवढ्यात शेजारच्या घरासमोर एक रिक्षा थांबली.
त्यातून एक साधीशी मुलगी उतरली. तिचा भाऊ तिचं सामान घेऊन आला होता.
ती भावाच्या पाठीवर हलकीशी थाप मारत हसून म्हणाली,
“किती बोलतोस रे तू! पूर्ण रस्ताभर माझं डोकं खाल्लंस! ”
दोघेही हसत घरात गेले.
सायली मात्र त्या दोघांकडे एकटक पाहत राहिली.
तिच्या हातातला चहाचा कप तसाच राहिला.
थोड्याच वेळाने ती उठली आणि खोलीत गेली.
मुग्धाला काहीतरी जाणवलं. ती तिच्या मागे गेली.
खोलीत सायली जुन्या फोटोकडे पाहत रडत होती.
मुग्धाने तिच्या जवळ बसत विचारलं,
“ताई, काय झालं? ”
सायलीने डोळे पुसले.
“मुग्धा… तुला माहीत आहे का, स्वतःच्या पायावर उभं राहणं चांगलं असतं… पण कधी कधी ते खूप एकटंही करतं. ”
मुग्धा शांतपणे ऐकत राहिली.
सायली म्हणाली,
“आज मी माझ्या महागड्या गाडीतून एकटी आले. गाडीमध्ये एसी होता, संगीत होतं, आराम होता… पण तो आनंद नव्हता, जो लहानपणी अमोलसोबत साध्या बसमधून येताना मिळायचा.
मला गाडी चालवायला कुणाची गरज नाही. मला कुठेही जायला कुणाची गरज नाही.
पण… माझ्या माहेरी येताना मला माझ्या भावाची गरज होती.
भाऊ बहिणीला घ्यायला येतो, तेव्हा तो फक्त गाडी चालवत नसतो…
तो तिला सांगत असतो—
‘तू आमच्यासाठी अजूनही तितकीच खास आहेस. ’
रस्त्यात होणाऱ्या गप्पा, जुन्या आठवणी, भांडणं, हसणं… हे फोनवर कुठे मिळतं?
आज मी लवकर पोहोचले खरी… पण तो प्रवास खूप एकटेपणाचा होता. ”
मुग्धाच्या डोळ्यांतही पाणी आलं.
तिला जाणवलं… ती ज्याला जुनाट प्रथा समजत होती, त्यामागे कदाचित एक सुंदर भावना दडलेली होती.
तिने सायलीचा हात हातात घेतला.
“ताई, मला माफ करा. मी फक्त सोय आणि व्यवहार पाहिला… पण नात्यांची ऊब पाहिलीच नाही. ”
सायलीने तिला मिठी मारली.
“काही नाही गं… काळ बदलतो, पण काही भावना बदलत नाहीत. ”
दुसऱ्या दिवशी सायली परत जाण्यासाठी निघाली.
तिने गाडीची चावी हातात घेतली.
तेवढ्यात मुग्धाने तिच्या हातातून चावी घेतली आणि अमोलकडे फेकली.
अमोलने चावी पकडली.
“गाडी काढा. ताईला तुम्ही सोडायला जाणार! ”
अमोलच्या चेहऱ्यावर आनंद पसरला.
“अगं, कालपर्यंत तूच म्हणत होतीस…”
मुग्धा हसत म्हणाली,
“मी म्हणाले होते काळ बदलला आहे… पण भावना थोड्याच बदलल्या आहेत! ”
सायलीच्या डोळ्यांत आनंदाश्रू आले.
ती म्हणाली,
“धन्यवाद मुग्धा… आज तू मला माझं माहेर पुन्हा दिलंस. ”
गाडीत बसल्यावर अमोलने विचारलं,
“ताई, आठवतंय का? लहानपणी तुझ्या बाहुलीचा पाय मी तोडला होता…”
“अरे! तूच तोडला होतास! ” सायली हसत म्हणाली.
“नाही गं, तो आधीपासूनच तुटला होता! ”
दोघांचं हसणं गाडीत घुमलं.
दोनशे किलोमीटरचा तो प्रवास कदाचित वेळ आणि पेट्रोल घेणारा होता…
पण त्या प्रवासात भाऊ-बहीणीचं नातं पुन्हा जिवंत होत होतं.
कधी कधी एखादी व्यक्ती स्वतःच्या पायावर उभी असते म्हणून तिला कुणाची गरज नसते असं नाही…
काही नाती गरजेसाठी नसतात, ती फक्त आपलेपणाची जाणीव करून देण्यासाठी असतात.
☆
लेखिका: ज्योती निंबाळकर
प्रस्तुती : प्रफुल्ला शेणॉय
≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
☆ “मिलॉर्ड…” – लेखक – अज्ञात☆ प्रस्तुती – श्री अनिल वामोरकर
“मेरे फाजील दोस्त की दलीले बिलकुल बेबुनियाद हैं.”
(हिंदी सिनेमातील प्रतिस्पर्धी वकीलाला “फाजील” विशेषण लावलेलं मला फार भारी वाटायचं. प्रत्यक्षात आमचे मित्र खरोखरच फाजील आहेत,
हा केवळ योगायोग नाही.
दलीलें, बेबुनियाद हे शब्द दहावीपर्यंत कुठल्याही धड्यात नव्हते, तरी अर्थ माहीत होता).
मेरे मुवक्कील के खिलाफ ये गहरी साजिश हैं.
(काळा कोट घालतो तो वकील आणि पिंजऱ्यात असतो तो मुवक्कील….. असा मराठीभाषिक हिंदी समज झाला होता.)
मै कोर्ट से दरख्वास्त करता हू की इन्हे जल्द से जल्द बाईज्जत बरी किया जाए.
(त्यावेळी श्री पाचखेडे सरांना या शब्दांचा अर्थ विचारायचा राहून गेला.)
शाळेपेक्षा, टॉकीज हीच आमची हिंदीची क्लासरूम होती.
“दरख्वास्त”चा अर्थ “बरखास्त” आहे यावर मी ठाम होतो.
“जल्दसेजल्द” हा एकच शब्द आहे.
“बाईज्जत” म्हणजे बा ची इज्जत,
हे सगळे चुकीचे अर्थ मनाने तयार केले होते, तरीही साधारण संदर्भाचा अर्थ तसाच असायचा.
फक्त ” बरी” या शब्दाने फार त्रास दिला.
आज्जी आजारी असताना “डॉक्टरसाब तुमको बरी कर देंगे” असं म्हणून मी आजोबांचा मार खाल्ला होता.
स”डॉक्टर तूला बरं करतील” यात मार खाण्यासारखं काय होतं.?
पण मार खाताना आजोबांचा “शुभ बोल नाऱ्या” हा डायलॉग चांगला लक्षात आहे.
पुढचा डायलॉग अक्षर आणि अक्षर लक्षात आहे.
पडद्यावरचा न्यायाधीश बोलायच्या अगोदर सगळे शब्द आणि वाक्यांचा सिक्वेन्स मनात तयार असायचा.
सारे गवाह और सबूतोंको मद्दे नजर रखते हुवे ये अदालत इस नतीजे पर पहोंची है की सुरेश का खून मिस्टर अशोक ने ही किया हैं.
लिहाजा ये कोर्ट मिस्टर अशोक को मुल्जिम करार देते हुवे,
ताजिराते हिंद दफा तिनसौ दो के तहत फांसी की सजा सुनाती हैं.
द कोर्ट इज एडजरंड.
माझे मानसिक युद्ध शेवटच्या शब्दापासून सुरू व्हायचे.
हिरोला फाशी दिली हे एकवेळ ठीक आहे. पण “एडजरंड” म्हणून इंग्लिश शिवी द्यायची काय गरज आहे?
तीन तास त्याने ईमान इतबारे नोकरी केली, गाजर का हलवा खाल्ला, चाय के बागान में मॅनेजर म्हणून काम केले. रोमान्स केला, गाणी गायली. तो खुनी नाही, हे अख्ख्या थिएटरला माहिती आहे.
जरा थोराड असला म्हणून काय झालं ?
तो “एडजरंड”….
मद्दे नजर चा संबंध मद्याशी नाही असं मी स्वतःला बजावून सांगायचो. न्यायाधीशांनी भानावर राहून हा निर्णय दिला आहे. हीदेखील सर्वांनी कायदेशीरपणे नोंद घ्यावी.
आणि ताजिरातेहिंद हा मंतरलेला ताविज मला शोधून देखील हिरो, हिरोईन, व्हिलन, मुकरी, फौजीचाचा, मॉं, जिगरी दोस्त, मुन्ना, फाजील वकील यांच्यापैकी कुणाच्याही गळ्यात दिसला नाही.
कुठल्या सिनेमात दिसला तर मला सांगा.
लेखक : अज्ञात
प्रस्तुती – श्री अनिल वामोरकर
अमरावती
≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – उज्ज्वला केळकर/ सुहास रघुनाथ पंडित / मंजुषा मुळे/ गौरी गाडेकर≈
☆ स्वतःच्या पायावर उभं… लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुती : सौ. रेखा जांबवडेकर☆
☆
“मी तुझ्याशिवाय जगू शकत नाही. पण तू नसलास तरीही मला माझ्या पायावर उभे राहायला शिकायलाच हवे! ” प्रत्येक नवरा-बायकोने हे एकदा नक्की वाचावे.
बायको म्हणाली, “अहो, तुम्हाला एक विचारू का? रागावू नका. मला खरं खरं उत्तर हवंय. “
नवरा म्हणाला, “परत काही अवघड प्रश्न विचारणार आहेस का? ठीक आहे, विचार! “
बायको: “आपली मुलं परदेशात स्थिर झाली आहेत. आपण दोघे इथे एकटेच राहतोय. देवाच्या कृपेने आपल्याला अन्न, वस्त्र, निवाऱ्याची काहीच कमी नाही. आपण एकमेकांसाठी आहोत आणि शांततेत आयुष्य घालवतोय. पण जसजशी वर्षे जात आहेत, वय वाढतंय आणि शक्ती हळूहळू कमी होतेय. आपण पूर्वीसारखे नेहमी मुलांकडे जाऊन राहू शकत नाही. त्यांनाही त्यांच्या नोकऱ्या, मुलांचे शिक्षण आणि कुटुंबाच्या जबाबदाऱ्या आहेत. ते नेहमी येऊन आपल्याबरोबर राहू शकत नाहीत. म्हणूनच मला काळजी वाटते. मला काही झालं तर तुम्ही एकटे कसे राहाल?
कधीकधी ह्याच विचाराने मला रात्री झोप लागत नाही. “
नवरा क्षणभर शांत राहिला आणि मग म्हणाला,
“मलाही तीच भीती वाटते. पण त्यात एक छोटासा फरक आहे. तू विचार करतेस – ‘तू नसशील तर मी कसा जगेन? ‘ आणि मी विचार करतोय – ‘मी नसेन तर तू कशी जगशील? ‘ मी तुझ्यापेक्षा पाच वर्षांनी मोठा आहे. कोण आधी जाणार हे कुणालाच माहीत नाही. म्हणून आज आपल्याला एक गोष्ट बोलायची आहे.
प्रेम म्हणजे फक्त एकमेकांवर अवलंबून राहणे नाही. तर एकजण नसताना दुसऱ्याने खंबीरपणे उभे राहण्यासाठी एकमेकांना तयार करणे सुद्धा प्रेमच आहे. तू नेहमी मला म्हणतेस – ‘तुम्ही नसाल तर मी काय करू? ‘ पण मला तुला विचारायचंय – ‘मी नसेन तर तू काय काय करू शकशील? ‘
तू आपल्या गल्लीच्या शेवटी असलेल्या ATM मधून पैसे काढू शकतेस का? UPI ने पैसे पाठवू शकतेस का?
फोनवर येणारा OTP म्हणजे काय हे तुला माहीत आहे का? Google Pay, PhonePe किंवा Net Banking कसे वापरायचे हे तुला येते का?
अडचणीच्या वेळी कॅब बुक करू शकतेस का? 108 नंबरवर रुग्णवाहिका बोलावू शकतेस का? माझ्या फोनमध्ये Emergency Contacts कुठे सेव्ह केले आहेत हे तुला माहीत आहे का?
तू मुलांना व्हिडिओ कॉल करू शकतेस का? WhatsApp वरून तुझे लोकेशन शेअर करू शकतेस का? Google Maps वरून आपल्या घराचे लोकेशन पाठवू शकतेस का?
माझ्या हॉस्पिटल, डॉक्टर आणि विम्याची माहिती कुठे ठेवली आहे हे तुला माहीत आहे का? आपले हेल्थ इन्शुरन्स कार्ड कुठे आहे आणि ते कसे वापरायचे हे माहीत आहे का?
गॅस सिलेंडर संपल्यावर बुक कसा करायचा हे तुला येते का? लाईट बिल भरू शकतेस का? मोबाईल रिचार्ज करू शकतेस का?
आपली बँक खाती कुठे आहेत हे तुला माहीत आहे का? आपल्या किती ठेवी आहेत आणि त्या कधी पूर्ण होणार आहेत हे माहीत आहे का?
आपली महत्वाची कागदपत्रे – आधार, पॅन, विमा, घराची कागदपत्रे आणि बँकेचे तपशील – कुठे सुरक्षित ठेवले आहेत हे तुला माहीत आहे का?
आपण नेहमी म्हणतो आपली मुलं परदेशात आहेत. पण कधी त्यांना आपली गरज लागली तर आपण त्यांना व्हिडिओ कॉल करून आपली परिस्थिती व्यवस्थित समजावून सांगू शकतो का?
ह्या छोट्या छोट्या गोष्टी वाटतात. पण आणीबाणीच्या वेळी ह्याच छोट्या गोष्टी खूप महत्त्वाच्या बनतात. “
बायको हळूच म्हणाली: “तुम्ही मला बऱ्याचदा सांगितले, पण हे सगळं मला शिकण्याची गरज आहे, असा मी कधी विचारच केला नाही. तुम्ही आहात ना? तुम्ही सगळं सांभाळून घ्याल, असाच मी नेहमी विचार केला”.
नवरा हसला. “हीच आपली सगळ्यात मोठी चूक आहे. आयुष्यभर आपण ‘तो आहे, ती आहे’ म्हणून एकमेकांवर अवलंबून राहिलो.
पण आयुष्याची काहीच गॅरंटी नाही. म्हणून आजपासून, तू मला शिकव, मी तुला शिकवतो. तू UPI शिक, मी थोडा स्वयंपाक शिकतो. तू बँकेची कामे शिक, मी घरातली काही कामे शिकतो.
तू Emergency Contacts शिक, मी विम्याची कागदपत्रे कुठे आहेत ते दाखवतो. तू ऑनलाईन पेमेंट शिक, मी औषधे आणि मेडिकल रिपोर्ट कुठे ठेवले आहेत ते दाखवतो.
आपण एकत्र राहायचंच. पण त्याचबरोबर एकजण नसेल तरी दुसरा खंबीरपणे उभा राहू शकेल इतका सक्षम असायला हवा. “
बायकोच्या डोळ्यात पाणी आले. “हे ऐकून मला भीती वाटतेय”. नवऱ्याने तिचा हात हातात घेतला आणि म्हणाला, “घाबरण्याची काहीच गरज नाही. जे आपल्या हातात नाही त्याची भीती बाळगण्यापेक्षा, जे आपल्या हातात आहे ते शिकणे चांगले.
देवाने आपल्याला किती दिवस दिले आहेत, हे आपल्याला माहीत नाही. पण प्रत्येक दिवस आत्मविश्वासाने, धैर्याने आणि एकमेकांना साथ देत घालवणे हे आपण ठरवू शकतो.
केवळ भगवद्गीता वाचणे पुरेसे नाही. ती जो धैर्याचा धडा शिकवते तो आपल्या आयुष्यात आचरणात आणला पाहिजे. लहानपणापासून आपण आपल्या मुलांना सगळं शिकवतो. शिक्षण, नोकरी, गाडी चालवणे, स्वयंपाक, पोहणे, तंत्रज्ञान, पैशांचे व्यवस्थापन, सगळं.
पण आपण मोठे झाल्यावर ‘मला हे कशाला शिकायला हवं? ‘ असे म्हणण्याऐवजी, ‘उद्या मला याची गरज लागली तर मी ते स्वतः करू शकेन का? ‘ असा विचार केला पाहिजे.
नवरा बायकोची जागा घेऊ शकत नाही. बायको नवऱ्याची जागा घेऊ शकत नाही. पण ते आयुष्यात एकमेकांचा सर्वात सुंदर आधार बनू शकतात. जोपर्यंत तो आधार आपल्याबरोबर आहे, तोपर्यंत प्रेमाने जगूया.
त्याचबरोबर एकमेकांना असे तयार करूया की, एक दिवस जर एकजण नसेल तर दुसरा खचून न जाता खंबीरपणे उभा राहील. “
तंत्रज्ञान शिका. डिजिटल पेमेंट शिका. बँकेची कामे समजून घ्या. आणीबाणीच्या सेवा माहीत करून घ्या. महत्त्वाची कागदपत्रे व्यवस्थित ठेवा. महत्त्वाची माहिती सुरक्षित ठेवा. मुलांशी नियमित संपर्कात रहा. सगळ्यात महत्त्वाचे म्हणजे, एकमेकांवर प्रेम करा आणि एकमेकांचा आदर करा.
शेवटी फक्त एकच विचार; “मी तुझ्याशिवाय जगू शकत नाही” – हे प्रेम आहे. “तू नसशील तरीही मी उभा राहू शकतो” – हे जीवन समजून घेणे आहे. “जोपर्यंत तू माझ्याबरोबर आहेस, मी तुझ्या पाठीशी उभा राहीन” – हीच खरी जीवनाची साथ आहे.
आपले कर्तव्य करणे हे आपल्या हातात आहे. आपले रक्षण करणे हे त्याच्या हातात आहे.
ह्या छोट्याशा गोष्टीने प्रत्येक नवरा-बायकोला क्षणभर थांबून विचार करण्याची आठवण करून द्यावी. आणि जोपर्यंत आपण एकमेकांसोबत आहोत, तोपर्यंत एकमेकांसाठी काय शिकायला हवे, काय तयारी करायला हवी आणि काय करायला हवे याचा विचार करावा.
☆
लेखक :अज्ञात
प्रस्तुती : रेखा जांबवडेकर
≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈
वाचताना वेचलेले 
वाचताना वेचलेले 
वाचताना वेचलेले 
