मराठी साहित्य – वाचताना वेचलेले ☆ “८० वर्षांच्या सुदैवी जीवनाचे ४४ मंत्र…” – लेखक :डॉ. वाडा ☆ प्रस्तुती – श्री कमलाकर नाईक ☆

श्री कमलाकर नाईक

?  वाचताना वेचलेले  ? 

☆ “८० वर्षांच्या सुदैवी जीवनाचे ४४ मंत्र…” – लेखक :डॉ. वाडा ☆ प्रस्तुती – श्री कमलाकर नाईक ☆

[डॉ. वाडा (वय ६१ वर्षे) हे वृद्धांच्या मानसिक आजारांवर उपचार करणारे तज्ज्ञ आहेत.]

८० वर्षांच्या सुदैवी जीवनाचे ४४ मंत्र

  1. सतत हलत राहा.
  2. राग आला तर खोल श्वास घ्या.
  3. शरीर कडक होऊ नये म्हणून पुरेशी हालचाल करा.
  4. उन्हाळ्यात ए. सी. वापरत असाल तर अधिक पाणी प्या.
  5. डायपर (वृद्धांसाठी) वापरल्याने हालचाली अधिक सोप्या होतात.
  6. जास्त वेळा चावल्याने मेंदू आणि शरीर अधिक सक्रिय राहते.
  7. विस्मरण वयामुळे नसते, तर मेंदूचा वापर कमी केल्याने होते.
  8. खूप औषधे घेण्याची गरज नाही.
  9. रक्तदाब आणि साखर अनावश्यकरीत्या कमी करण्याची गरज नाही.
  10. एकटे राहणे म्हणजे एकाकीपणा नव्हे; ती शांततेत घालवलेली वेळ असते.
  11. आळस करणे लाजिरवाणे नाही.
  12. ड्रायव्हिंग लायसन्ससाठी पैसे खर्च करण्याची गरज नाही. (जपानमध्ये वयोवृद्धांनी लायसन्स परत देण्याची मोहीम चालू आहे.)
  13. जे आवडते ते करा; जे नकोसे वाटते ते करू नका.
  14. वय वाढले तरी नैसर्गिक इच्छा कायम राहतात.
  15. कुठल्याही परिस्थितीत घरातच बसून राहू नका.
  16. जे आवडते ते खा; थोडं जाड असणं वाईट नाही.
  17. प्रत्येक गोष्ट काळजीपूर्वक करा.
  18. जे लोक आवडत नाहीत, त्यांच्याशी संबंध ठेवू नका.
  19. टी. व्ही. सतत पाहू नका.
  20. आजाराशी लढा देण्याऐवजी त्याच्यासह जगायला शिका.
  21. “जेव्हा गाडी डोंगरावर पोचते, तेव्हा रस्ता दिसतो” — हे वृद्धांसाठी आनंदाचे जादुई सूत्र आहे.
  22. ताजी फळे आणि सॅलड खा.
  23. अंघोळ १० मिनिटांपेक्षा जास्त करू नका.
  24. झोप येत नसेल तर स्वतःला जबरदस्तीने झोपायला लावू नका.
  25. जे आनंद देतात, अशा क्रियाकलापांमुळे मेंदू अधिक सक्रिय राहतो.
  26. जे वाटते ते बोला. जास्त विचार करू नका.
  27. शक्य तितक्या लवकर “कौटुंबिक डॉक्टर” ठेवा.
  28. फार सहनशील किंवा हट्टी बनू नका; ‘धाडसी वृद्ध’ होणेही वाईट नाही.
  29. कधी कधी मत बदलले तरी चालते.
  30. जीवनाच्या शेवटच्या टप्प्यात स्मृतिभ्रंश (डिमेंशिया) हा देवाचा आशीर्वाद असतो.
  31. शिकणे थांबवले तर माणूस वृद्ध होतो.
  32. कीर्तीची लालसा बाळगू नका; जे आहे ते पुरेसे आहे.
  33. निरागसता ही वृद्धांची शोभा आहे.
  34. जसे काम कठीण, तसे ते अधिक रोचक असते.
  35. सूर्यप्रकाशात बसणे आनंद देते.
  36. इतरांना उपयोगी पडणारी कामे करा.
  37. आजचा दिवस सुखात घालवा.
  38. इच्छा म्हणजे दीर्घायुष्याचे गुपित.
  39. आनंदाने जगा.
  40. सहजपणे श्वास घ्या.
  41. जीवनाचे तत्त्व तुमच्या स्वतःच्या हातात आहे.
  42. प्रत्येक गोष्ट शांतपणे स्वीकारा.
  43. आनंदी लोक सर्वांना आवडतात.
  44. हसू हे भाग्य घेऊन येते.

वय वाढणे ही मर्यादा नाही — ती एक देणगी आहे.

योग्य दृष्टिकोन आणि साध्या सवयींमुळे साठीनंतरची वर्षे जीवनातील सर्वात समृद्ध वर्षे ठरू शकतात.

वय वाढणे हे भयाने नाही तर कृतज्ञतेने, सन्मानाने आणि शहाणपणाने स्वीकारा.

☆  

लेखक: डॉ. वाडा

प्रस्तुती : श्री कमलाकर नाईक

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – श्रीमती उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

Please share your Post !

Shares

मराठी साहित्य – वाचताना वेचलेले ☆ “एक मोलाचा धडा…” लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुति – सौ. उज्ज्वला केळकर ☆

श्रीमती उज्ज्वला केळकर

? वाचताना वेचलेले ?

☆ “दोन मुलगे…” लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुति – सौ. उज्ज्वला केळकर

मी अमेरिकेतून आईच्या अंत्यसंस्काराला आलो होतो, अंगात $3, 000 किमतीचा खास शिवलेला सूट घातला होता. एअरपोर्टवरून भाड्याच्या आलिशान SUV मधून गावात घरापाशी पोहोचलो. डिझायनर सन-ग्लासेसच्या मागे अजून न सांडलेले अश्रू लपले होते..

 

गावातील इतर लोकांची परिस्थिती पाहता मला माझ्या स्वतःचा अभिमान वाटत होता.

मी ‘यशस्वी’ झालो होतो.

आयुष्यात पुढे गेलो होतो.

 

गेल्या 15 वर्षांपासून मी शिकागोमध्ये राहून लॉजिस्टिक्सचा व्यवसाय चालवत आहे. मी चांगली कमाई केली आहे.

मी गाव सोडल्यानंतर, माझ्या धाकट्या भावाला म्हणजे डेव्हिडला आईजवळ राहता यावं म्हणून मी डेव्हिडला दर महिन्याला $200 पाठवत होतो आणि आईच्या उपचारासाठी $100 वेगळे पाठवत होतो..

माझ्या मते, त्यामुळे मी ‘चांगला मुलगा’ ठरत होतो.

माझ्यामुळे घराची बिलं भरली जात होती.

माझ्यामुळे आई नीट खातपित होती.

माझ्यामुळे सगळं ‘व्यवस्थित’ होत होतं.

अंत्यसंस्कारानंतर, घरी परतल्यावर माझ्या तक्रारी सुरू झाल्या –

 

“अंगण एवढं कोरडं का पडलंय?” मी खिडकीतून पाहत डेव्हिडला विचारलं.

“मी एकदा बागायतीसाठी जास्त पैसे पाठवले होते, त्याचं काय केलंस. ”

 

भिंतीवरील उखडलेला रंग पाहत मी म्हणालो, “मी सांगितलं होतं, कुणाला सांगून रंगरंगोटी कर, मी पैसे पाठवतो. पण तू काहीच केलं नाहीस. “

 

आणि मग मी नकळत एक सीमा ओलांडली.

“आई इतकी बारीक का झाली होती?”

“मी पाठवलेल्या पैशातून तू तिला निट खायला प्यायला देत होतास ना?”

 

डेव्हिड काहीच बोलला नाही.

 

तो स्वयंपाकघरातील टेबलाजवळ बसला होता — अंगावर न बसणारा जुना सूट, डोळ्याखाली गडद वर्तुळे, हात सुजलेले आणि खरखरीत.

तो माझ्यापेक्षा लहान होता, पण दिसायला माझ्यापेक्षा मोठा दिसत होता..

 

मी पुन्हा व्यवसायाच्या सुरात आलो.

“घराविषयी बोलायला हवं,” मी म्हणालो.

“सध्या बाजार चांगला आहे. पटकन विकता येईल. 60-40 वाटू — तू जास्त घे, कारण तू इथे राहिलास. ”

 

मी कृतज्ञतेची अपेक्षा करत होतो.

 

पण त्याऐवजी, डेव्हिड हळूच उठला, एका जुन्या ड्रॉवरमधून वही काढली आणि टेबलावर ठेवली.

 

“वाच,” तो शांतपणे म्हणाला.

 

ती आईची ‘देखभाल नोंदवही’ होती.

 

12 ऑक्टोबर:

ती संपूर्ण रात्र किंचाळत होती. मला ओळखत नव्हती.

पाच वेळा चादरी बदलल्या.

तिला स्वच्छ करताना तिने माझा चावा घेतला. रक्त येत होतं, पण तिला मी एकटी सोडू शकत नव्हतो.

 

3 नोव्हेंबर:

मायकलने पाठवलेले पैसे घरखर्चासाठी पुरेसे होते, पण आईच्या हृदयाच्या औषधांसाठी नाही.

इन्शुरन्सने पैसे देण्यास नकार दिला.

म्हणून आज माझी बाईक विकली.

 

25 डिसेंबर:

‘ तिचा यशस्वी मुलगा’ फोन करत नाही, म्हणून ती दिवसभर रडत होती. काहीही खात पित नव्हती..

तिने थोडं खावं म्हणून मी मायकलचा जुना व्हॉइसमेल लावला आणि त्यावर तिला मी थोडं भरवलं.

आणि मी तिच्या खाटेजवळ जमिनीवर झोपलो.

 

15 जानेवारी:

अंघोळ घालताना तिला उचलताना माझी पाठ दुखावली.

डॉक्टर म्हणाले — डिस्क सरकली आहे…

शस्त्रक्रियेसाठी सुट्टी घेणं शक्य नाही.

 

माझ्या घशात शब्द अडकले.

 

डेव्हिड माझ्याकडे पाहून म्हणाला,

“तू पैसे पाठवलेस. आणि त्यासाठी मी आभारी आहे.

पण तू पैसे पाठवत असताना — तू छान झोप घेत होतास.

तू सुट्ट्या घेत होतास. सहलीला जात होता. स्वतःचं छान आयुष्य जगत होतास. ”

 

तो छातीवर हात ठेवून म्हणाला,

“मी चार वर्षांत एकदाही पूर्ण रात्र झोपलो नाही.

माझी नोकरी गेली..

माझा साखरपुडा तुटला..

पैसे रात्री 3 वाजता साफसफाई करत नाहीत.

पैसे घाबरलेल्या आईला शांत करत नाहीत.

पैसे मरण यातना होत असताना कुणाला मिठी मारत नाहीत. ”

 

त्याचा आवाज मंद झाला.

 

“भावा, तू घर विक. सगळे पैसे तूच ठेव.

मी माझा वाटा आधीच घेतलाय,

ह्या घरात राहून, उपभोग घेऊन.. “

 

तो आईच्या खोलीत गेला आणि दार बंद केलं –

पहिल्यांदाच, अनेक वर्षांनंतर, शांत झोपायला..

 

मी एकटाच स्वयंपाकघरात उभा राहिलो.

माझे घड्याळ, बूट, आरशातील प्रतिबिंब पाहत..

कशालाच आता अर्थ उरला नव्हता..

 

मी फक्त औषधांचे पैसे दिले.

त्याने रात्रभर जागून ती औषधं तिला दिली.

 

मी फक्त अंत्यसंस्कारांचे पैसे दिले..

त्याने तिच्या आजारपणात शेवटपर्यंत तिचा हात धरून ठेवला..

 

त्या दुपारी मी घर पूर्णपणे डेव्हिडच्या नावावर केलं.

त्याच्या भविष्यासाठी..

ती माझ्याकडून त्याला भेट नव्हती..

तो ‘थकीत मोबदला’ होता, त्याच्या त्यागाला, त्याच्या निस्वार्थी सेवेला, त्याच्या समर्पणाला. जे अमूल्य आहे म्हणून मी आयुष्यभर त्याचा ऋणी आहे..

एक आत्मचिंतन:

प्रत्येक कुटुंबात दोन भूमिका असतात:

उपग्रह मूल— यशस्वी, दूर राहणारं, पैसे पाठवणारं..

काठीसारखं मूल — जवळ राहणारं, संपूर्ण ओझं वाहणारं, वाकेपर्यंत.

 

तुम्ही पैसा दिला म्हणजे तुम्ही सर्व जबाबदारीतून मुक्त होत नाहीत..

बँक ट्रान्सफर आईबाबांचे डायपर बदलत नाही..

पैसा रात्री जागत नाही..

बॅन्क चेक एकटेपणी सोबत देत नाही..

 

तुम्ही जर शिक्षणासाठी, नोकरीसाठी घर सोडलं असेल,

तर जो भाऊ घरी राहिला आहे त्याचा त्यागही लक्षात घ्या..

 

आणि जेव्हा उरलेलं वाटायची वेळ येईल,

तेव्हा एक जाणीव ठेवा – आपल्या आईबाबांच्या सेवेसाठी

ज्याने स्वतःचं संपूर्ण आयुष्य दिलं त्यांच्यावर अन्याय होता कामा नये..

* * * *

लेखक: अज्ञात

प्रस्तुती: सौ. उज्ज्वला केळकर

संपर्क – निलगिरी, सी-५ , बिल्डिंग नं २९, ०-३  सेक्टर – ५, सी. बी. डी. –  नवी मुंबई , पिन – ४००६१४ महाराष्ट्र

मो.  836 925 2454, email-id – kelkar1234@gmail.com 

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर ≈

Please share your Post !

Shares

मराठी साहित्य – वाचताना वेचलेले ☆ “वृद्धत्व एकटेपणा आणि निर्णय…” – लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुती – श्री मोहन निमोणकर ☆

श्री मोहन निमोणकर 

? वाचताना वेचलेले ?

☆ “वृद्धत्व एकटेपणा आणि निर्णय… – लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुती – श्री मोहन निमोणकर

★★★

वृद्धाश्रम चालवणारा माझा एक मित्र सांगत होता, त्यांच्या वृद्धाश्रमात ९७ वर्षांच्या एक बाई आहेत. त्या़ंचा एकुलता एक मुलगा आणि सून दोघेही निवर्तले आहेत. एकुलता एक नातू त्याच्या कुटुंबासह इंग्लंडमध्ये रहातोय. जेव्हा या बाईंच्या शेवटच्या घटका येतील तेव्हा त्यांच्या उपचारांच्या बाबतीत सर्व निर्णय घेण्याचे अधिकार या वृद्धाश्रम चालवणाऱ्यांना देण्यात यावे आणि त्या निर्णयाला नंतर कोणी आव्हान देऊ नये, अशी कायदेशीर तरतूद करणारे कागदपत्र तयार करण्यासाठी, त्याला त्यांनी आत्ता बोलावून घेतले आहे. तो सांगत होता, त्या कागदपत्रात नक्की काय लिहायचे, हे कोणालाच धड सांगता येत नाही. याविषयी काही विचारच केला गेलेला नाही.

आमचे शेजारी आहेत त्यांची मामी गेला महिनाभर हाॅस्पिटलमध्ये आहे. शेजाऱ्यांचे मामा मनमोहन सिंग रिझर्व्ह बँकेच्या गव्हर्नर पदावर असताना त्यांचे P. A. नंतर The Times of India मध्ये editor finance वगैरे पदे भुषवलेले. मामी M. A. (English) Gold Medalist. अत्यंत सधन आणि मुलंबाळं नाहीत. मामा काही वर्षांपूर्वी अचानक गेले. आता मामी वय ८७+ शेवटच्या घटका मोजत आहे. ते सांगत होते, मामीला पैशाची काय विल्हेवाट लावली आहेस, असं विचारण्याचा आम्हाला धीर होत नसे. तिला वाटेल, आम्हाला काही इंटरेस्ट आहे. कदाचित तसंच तिच्या माहेरच्या लोकांना पण वाटत असेल. आता मामी सहीसुद्धा करू शकत नाही. कुठे काय इन्व्हेस्टमेंटस आहेत, बॅंक अकाऊंटस… कोणाला माहीत नाही. हे दोघे सत्तरीतले भाचे सगळी धावपळ आणि उपचारांचे पैसे खर्च करत आहेत.

त्या बाईच्या सोसायटीत कळलं तेव्हा शेजारचे लोक आले. त्यांना वेगळाच प्राॅब्लेम आहे. सोसायटी रिडेव्हलपमेंटला जाणार आहे. या बाईने तिच्या फ्लॅटचं नाॅमिनेशन गेली तीस वर्षे अमेरिकेत स्थायिक झालेल्या भाचीच्या नावाने केलं आहे. भाची म्हणते, मला त्यात काही इंटरेस्ट नाही.

हे सगळं चित्र किती भयानक आहे!

आत्ता आपल्या पिढीत मुलं परदेशी असणाऱ्यांना अशा समस्या आहेत. पण पुढच्या पिढीत माझ्या माहितीत देशात, परदेशी एकेकटी रहाणारी, लग्नाचं वय उलटून गेलेली असंख्य मुलंमुली, अत्यंत उच्चशिक्षित आणि मुलं होऊ न दिलेली जोडपी दिसायला लागली.

हा केवढा भयानक प्रश्न पुढच्या काळात उपस्थित होणार आहे!

मध्यंतरी माझ्या नवऱ्याला काही शेअर्स डिमॅट करायचे राहून गेले होते. त्या कामासाठी फंड मॅनेजरच्या ऑफिसमध्ये जावं लागलं असताना तिथल्या माणसाने सांगितलं होतं, की हजारो कोटींचे शेअर्स पडून आहेत. काही वर्षांनी ते मूळ कंपनीच्या मालकीचे होतात, पण खूप व्याप करावा लागतो. पण ही गोष्ट नुसती पैशाची झाली. जिथे माणूस मृत्यूशय्येवर आहे आणि त्याच्या वतीने त्याच्या आयुष्याचा निर्णय घेण्यासाठी कोणीच नाही, त्या माणसाचं काय करायचं हा केवढा मोठा प्रश्न नजिकच्या भविष्यात निर्माण होणार आहे!

★★★

लेखक : अज्ञात 

प्रस्तुती : श्री मोहन निमोणकर 

संपर्क – सिंहगडरोड, पुणे-५१ मो.  ८४४६३९५७१३.

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

Please share your Post !

Shares

मराठी साहित्य – वाचताना वेचलेले ☆ पेरावे तसे उगवते! – लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुती – सौ. सुचिता पंडित ☆

सौ. सुचिता पंडित

? वाचताना वेचलेले ?

☆ माणसं मनातली – लेखक : व. पु. काळे ☆ प्रस्तुती – सौ. सुचिता पंडित ☆

मोगऱ्याचं फूल ओंजळीत घेतलं की त्याचा गंध मनाला, शरीराला प्रसन्न करून जातो. सहवासातील माणसाचं देखील असंच असतं…

काही माणसं काही क्षणातच मनाला खूप आवडतात. आपली होऊन जातात. तर, काही कितीही सहवासात राहिली, तरी त्यांची आतून ओढ नसतेच…

चेहरा बघण्यापेक्षा नेहमीच समोरच्याच्या मनात उतरून बघावं. शोधूनही तिथं माणूसपण सापडत नसेल, तर

त्याचं सुंदर दिसणंही मग किळसवाणं वाटतं…

शरीराची सुंदरता वयाबरोबर संपते, तर मनाची सुंदरता शेवटपर्यंत टिकून राहाते. शरीराला वय असतं मनाला ते

कधीच नसतं…

शेवटी काय, आपण व्यक्तीच्या स्वभावाच्या प्रेमात असतो.

शरीर तर निमित्त मात्र असतं. माणसाच्या स्वभावात गोडवा, शालीनता, प्रामाणिकपणा, आणि विनयशीलता असेल, तर त्याची काही क्षण जरी सोबत मिळाली तरी ती

हवी हवीशी वाटते…

म्हणूनच बाहेर लक्ष दिव्याची सुंदर आरास असूनही,

देवघरातील समईच्या तेजापुढं आपण नतमस्तक होतो…

आयुष्यात अशी माणसं कधी भेटली तर त्यांच्यावर जीवापाड प्रेम करावं…

आपल्या आवडत्या माणसाचं आपल्या सोबत असणं,

ही आयुष्यातील सगळ्यात मोठी कमाई…

ती प्रत्येकाच्या वाट्याला येतेच असं नाही…

आजकाल अशी माणसं भेटतात तरी कुठे?

नशिबानं कधी भेटलीच तर हळुवार जतन करून ठेवावीत. 

कदाचित, पुन्हा भेटतील न भेटतील!

 

लेखक: व. पु. काळे

प्रस्तुती :सौ. सुचिता पंडित

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

Please share your Post !

Shares

मराठी साहित्य – वाचताना वेचलेले ☆ ‘ताटासमोरची शांत कृतज्ञता…’ – लेखिका: श्रीमती शुभश्री ☆ प्रस्तुति – श्री मनोहर जांबोटकर ☆

श्री मनोहर जांबोटकर

? वाचताना वेचलेले ?

☆ ‘ताटासमोरची शांत कृतज्ञता…’ – लेखिका: श्रीमती शुभश्री ☆ प्रस्तुति – श्री मनोहर जांबोटकर

भारतीय संस्कृतीत जेवण म्हणजे केवळ पोट भरण्याचे साधन नसून तो एक संस्कार मानला जातो.

म्हणूनच जेवणापूर्वी  “दासबोध”मध्ये श्री समर्थ रामदास स्वामींनी लिहिलेला खालील श्लोक म्हटला जातो.

“वदनी कवळ घेता नाम  घ्या श्रीहरीचे।

सहज हवन होते नाम घेता फुकाचे ॥

जीवन करी जीवित्वा अन्न हे पूर्णब्रम्ह ।

उदरभरण नोहे जाणिजे यज्ञकर्म ॥”

या काही ओळींमध्ये केवळ देवाचे स्मरण नसते. तर अन्नासाठी, त्यामागील श्रमासाठी आणि मिळालेल्या समाधानासाठी कृतज्ञता दडलेली असते. मग असे अन्न खाताना अहंकार भाव नसतो. कारण ते आपल्या कष्टाचे असले तरी ते ईश्वरकृपेने मिळालेले असते. त्यात ईश्वराचा वास व देवपूजेसारखे पुण्यकर्म असते. असे श्रद्धेने,योग्य भावनेने केलेले जेवण म्हणजेच यज्ञ होय.

अशी प्रार्थना करण्याची आपली परंपरा आहे.मात्र आजच्या धावपळीच्या जीवनात आणि मोबाईलमध्ये गुंतलेल्या आयुष्यात ही प्रार्थना हळूहळू विस्मरणात जात आहे.

परदेशात राहत असताना, एके दिवशी अगदी सहजपणे माझ्या नजरेत एक साधंसं दृश्य आलं. आणि माझ्या मनात ते खोलवर रुतून बसलं. माझी कामवाली (मेड) जेवणाच्या प्लेटसमोर बसली होती. तिचे डोळे मिटले होते. आणि ती ओठाने हलकेच पुटपुटत होती. सभोवतालच्या गडबडीतही तिच्याभोवती शांततेचं एक वलय होतं.

जेवणानंतर मी तिला विचारलं. तेव्हा ती सहजपणे म्हणाली, “Madam, We are praying for and believing in one God in heaven “ (“मी प्रार्थना करत होती.”)

मला थोडं आश्चर्यच वाटलं. पुढे ती म्हणाली की, त्यांच्या संस्कृतीत जेवणापूर्वी देवाचे आभार मानण्याची पद्धत आहे. अर्थात,तिने ती प्रार्थना तिच्या स्थानिक भाषेत केली होती. पण नंतर तिने मला तिचा अर्थ इंग्रजीत सांगितला. खरेतर तिच्या प्रार्थनेचे शब्द साधे पण अर्थ विलक्षण खोल विचार करायला लावणारा होता. ती म्हणाली, “आम्ही अगोदर देवाचे आभार मानतो. कारण त्याच्या कृपेने मला आज हे अन्न मिळाले. आणि त्याच्याच बरोबर तुमचेही आभार मानतो. कारण तुम्ही ते मला दिले. त्यामुळेच मी आज तृप्तपणे खाऊ शकते आहे.आणि त्यासाठी तुम्हाला सदैव सुख शांती लाभो, अशीही मी देवाकडे प्रार्थना करते. थोडक्यात काय, ‘अन्न दाता सुखी भव।’”

म्हणजेच प्रार्थना शब्दात नसते.

ती भावनेत असते. ती देवळात नाही तर ताटासमोरही करायची असते.

आणि त्याच क्षणी मला प्रकर्षाने जाणवलं, प्रार्थना ही भाषा, देश किंवा संस्कृतीत अडकलेली नसते. आपल्यापेक्षा वेगळ्या देशात, वेगळ्या संस्कृतीतील एक साधी स्त्री अन्नाप्रती इतकी कृतज्ञता व्यक्त करते,की जी कृतज्ञता आपण विसरत चाललो आहोत. तीच कृतज्ञता एका परक्या देशात अजूनही श्वास घेताना पाहत होते.

कदाचित पुन्हा एकदा आपल्याला हे असंच जेवणापूर्वी थोडं थांबायला हवं. ताटाकडे पाहून क्षणभर डोळे मिटून शब्दाशिवाय “धन्यवाद” म्हणायला हवेत. कारण ‘अन्न पोट भरतं.’

पण ‘कृतज्ञता माणूसपण जिवंत ठेवते.’

*

लेखिका: श्रीमती शुभश्री

प्रस्तुती :श्री मनोहर जांबोटकर

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

Please share your Post !

Shares

मराठी साहित्य – वाचताना वेचलेले ☆ “रु. १०० ची ‘ती’ नोट आणि बीएमडब्ल्यूची चावी” – लेखक : डॉ. सुजित भरत पाटील ☆ प्रस्तुती – सौ. शशी नाडकर्णी-नाईक ☆

सौ. शशी नाडकर्णी-नाईक

? वाचताना वेचलेले ?

☆ “रु. १०० ची ‘ती’ नोट आणि बीएमडब्ल्यूची चावी” – लेखक : डॉ. सुजित भरत पाटील ☆ प्रस्तुती – सौ. शशी नाडकर्णी-नाईक 

रात्रीचे साडेअकरा.

शटर अर्ध्यावर खाली खेचलं होतं. डोळे जड झाले होते आणि दिवसभर पेशंट्स पाहून डोकं जड झालं होतं.

 

तितक्यात दारात एक सावली दिसली.

कपड्यांवरूनच ओळखू येत होतं—दिवसभर सिमेंट-विटा उचलून आलेला एक बांधकाम मजूर. अंगावरचा शर्ट घामाने चिकटलेला आणि पायातल्या चपलांना सिमेंटचा थर.

त्याच्या कडेवर दीड वर्षाचं पोरगं होतं, जे तापाने फणफणलं होतं.

तो आत आला, पण दारातच थबकला.

त्याची नजर माझ्या केबिनच्या चकाचक टाईल्सवर आणि काचेवर गेली. त्याने संकोचाने स्वतःच्या मळक्या चपला बाहेरच काढल्या आणि अनवाणी पायाने, कोपऱ्यात येऊन उभा राहिला.

त्याच्या मनातली ती भीती मला स्पष्ट दिसत होती, “आपल्यामुळे डॉक्टर साहेबांची केबिन खराब होईल का? “

 

मी खुणेनेच त्याला बोलावून घेतलं.

बाळाला तपासलं. छाती भरली होती. नशीब, वेळेवर आला होता म्हणून न्यूमोनियाचा धोका टळला होता.

मी औषधं लिहून दिली आणि पाठीवर हात फिरवून सांगितलं, “काळजी नको करू. वाघ आहे तुझा पोरगा. दोन दिवसात ठणठणीत होईल! “

 

त्याच्या चेहऱ्यावरचा जीवघेणा तणाव निवळला. त्याला वाटलं होतं, डॉक्टर ॲडमिट व्हायला सांगतील, हजारो रुपये लागतील.

 

त्याने थरथरत्या हाताने खिशातून एक प्लॅस्टिकची पिशवी काढली.

त्यातून जेमतेम एक १०० ची नोट बाहेर आली. घामाने ओलसर झालेली, मळकटलेली आणि शंभरदा हाताळल्यामुळे जीर्ण झालेली ती नोट.

फी पूर्ण भरत नव्हती.

त्याचा चेहरा पुन्हा पडला. ती हतबलता मला बघवली नाही.

मी त्याचा हात पकडला आणि नोट परत करत म्हटलं,

“अरे राहू दे बाबा. फी नको. तू फक्त बाळाला औषधं घे आणि चांगलं खायला घाल. “

त्यावर तो मजूर जे बोलला, त्याने माझ्या अंगावर काटा आला.

तो करारी आवाजात म्हणाला,

“नको साहेब. ही तुमची ‘विद्या’ हाय, आणि हे माझं कष्टाचं ‘दाम’ हाय. फुकट इलाज केला तर माझ्या लेकाला गुण नाही येणार. हे पैसे ठेवा, बाकीचे उद्या कामावरून सुटल्यावर आणून देतो. “

 

त्याने ती ‘चूरगळलेली शंभरची नोट’ माझ्या टेबलावरच्या पेपरवेटखाली दाबून ठेवली, हात जोडले आणि निघून गेला.

तो गेला… पण मला रात्रभर झोप लागली नाही.

 

सकाळीच माझ्याकडे एक सुटाबुटातले ‘सुशिक्षित’ गृहस्थ आले होते. ३०० रुपये फीसाठी त्यांनी रिसेप्शनवर १० मिनिटं हुज्जत घातली होती, “आम्ही जुने पेशंट आहोत, काहीतरी डिस्काऊंट द्यायला पाहिजे! “

जाताना त्यांनी खिशात आयफोन ठेवत, बीएमडब्ल्यूची (BMW) चावी फिरवत मला ‘बाय’ केलं होतं.

 

आणि इकडे हा मजूर?

ज्याला उद्याच्या जेवणाची भ्रांत आहे, पण “डॉक्टरांच्या विद्येचा अपमान होऊ नये, ” म्हणून तो आपला घामाचा पैसा हक्काने देऊन गेला.

त्याला सवलत नको होती, त्याला ‘गुण’ हवा होता.

 

त्या रात्री मला समजलं…

खरी श्रीमंती तुमच्या बँक बॅलन्समध्ये किंवा गाडीच्या ब्रँडमध्ये नसते,

ती तुमच्या ‘संस्कारांत’ असते.

 

त्या बापाने दिलेली ती ‘चूरगळलेली नोट’ माझ्यासाठी आजवरची सर्वात मोठी फी होती. कारण ते केवळ एक चलन नव्हतं, तर तो एका स्वाभिमानी बापाचा ‘आशीर्वाद’ होता.

लेखक : डॉ. सुजित भरत पाटील

प्रस्तुती : सौ. शशी नाडकर्णी-नाईक

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

Please share your Post !

Shares

मराठी साहित्य – वाचताना वेचलेले ☆ “सौंदर्य : शरीराचे आणि मनाचे” – लेखिका : श्रीमती भावना ☆ प्रस्तुती – सौ. शोभा जोशी ☆

सौ. शोभा जोशी 

? वाचताना वेचलेले ?

☆ “सौंदर्य : शरीराचे आणि मनाचे” – लेखिका : श्रीमती भावना ☆ प्रस्तुती – सौ. शोभा जोशी ☆

एक अतिशय सुंदर महिलेने विमानात प्रवेश केला आणि आपली सीट शोधण्यासाठी इथे-तिथे नजर फिरवली.

तिला दिसलं की तिची सीट दोन्ही हात नसलेल्या एका व्यक्तीच्या शेजारी होती.

त्या अपंग व्यक्तीजवळ बसायला तिला संकोच वाटला.

ती ‘सुंदर’ महिला एअरहोस्टेसला म्हणाली,

“मी या सीटवर आरामात प्रवास करू शकणार नाही, कारण माझ्या शेजारी बसलेल्या व्यक्तीला दोन्ही हात नाहीत. ”

तिने सीट बदलण्याची विनंती केली.

 

हे ऐकून एअरहोस्टेस थोडी अस्वस्थ झाली आणि तिने विचारलं —

“मॅडम, कृपया कारण सांगाल का? ”

त्या महिलेने उत्तर दिलं—

“मला असे लोक आवडत नाहीत. अशा व्यक्तीजवळ बसून मी प्रवास करू शकत नाही. ”

दिसायला सुशिक्षित आणि सभ्य वाटणाऱ्या महिलेचे हे शब्द ऐकून एअरहोस्टेस अचंबित झाली.

महिलेने पुन्हा ठामपणे सांगितलं—

“मी त्या सीटवर बसणार नाही, मला दुसरी सीट द्या. ”

एअरहोस्टेसने आजूबाजूला पाहिलं,

पण इकोनॉमी क्लासमध्ये एकही सीट रिकामी नव्हती.

ती म्हणाली —

“मॅडम, येथे सीट उपलब्ध नाही, पण प्रवाशांच्या सोयीची जबाबदारी आमची आहे. मी कॅप्टनशी बोलते, कृपया थोडा संयम ठेवा. ”

थोड्या वेळाने परत येऊन ती म्हणाली —

“मॅडम, तुम्हाला झालेल्या असुविधेबद्दल आम्ही दिलगीर आहोत.

या संपूर्ण विमानात फक्त एकच सीट रिकामी आहे — ती फर्स्ट क्लासमध्ये.

आमच्या कंपनीच्या इतिहासात पहिल्यांदाच

इकोनॉमीमधील प्रवाशाला फर्स्ट क्लासमध्ये पाठवण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. ”

हे ऐकून त्या ‘सुंदर’ महिलेला खूप आनंद झाला.

पण ती काही बोलणार इतक्यातच…

एअरहोस्टेस त्या अपंग व्यक्तीकडे गेली आणि आदराने म्हणाली —

“सर, आपण फर्स्ट क्लासमध्ये जाल का?

कारण आम्हाला नाही वाटत की आपण एखाद्या असभ्य प्रवाशासोबत प्रवास करून त्रास सहन करावा. ”

हे ऐकताच संपूर्ण विमानात टाळ्यांचा कडकडाट झाला.

 

ती अतिशय सुंदर दिसणारी महिला आता लाजेने मान खाली घालून बसली होती.

तेव्हा तो अपंग माणूस उभा राहून म्हणाला,

“मी एक माजी सैनिक आहे. कश्मीर सीमेवरील एका ऑपरेशनदरम्यान

बॉम्बस्फोटात माझे दोन्ही हात गेले.

सुरुवातीला या देवींचे शब्द ऐकून मला वाटले —’मी नेमके कोणाच्या सुरक्षिततेसाठी माझे हात गमावले? ‘

पण आज तुम्हा सर्वांची प्रतिक्रिया पाहून

मला स्वतःचा अभिमान वाटतो की मी माझ्या देशासाठी आणि देशवासीयांसाठी माझे दोन्ही हात गमावले. ” असे म्हणून ते फर्स्ट क्लासमध्ये गेले.

ती ‘सुंदर’ महिला मात्र पूर्णपणे अपमानित होऊन आपल्या सीटवर शांत बसून राहिली.

मर्म : विचारांमध्ये उदारता नसेल तर केवळ सुंदरतेला काहीच मूल्य नसते.  

लेखिका: श्रीमती भावना

प्रस्तुती: सौ. शोभा जोशी 

मो ९४२२३१९९६२ 

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

Please share your Post !

Shares

मराठी साहित्य – वाचताना वेचलेले ☆ चुलीभोवती साकारलेले भाषिक ‘ऐश्वर्य’… – लेखक: डॉ. केशव स. देशमुख ☆ प्रस्तुती – श्री सुहास रघुनाथ पंडित ☆

श्री सुहास रघुनाथ पंडित

? वाचताना वेचलेले ?

☆ चुलीभोवती साकारलेले भाषिक ‘ऐश्वर्य’… – लेखक: डॉ. केशव स. देशमुख ☆ प्रस्तुती – श्री सुहास रघुनाथ पंडित 

बोली काय अथवा भाषा काय, ती एकठायी अशी नसते. तिच्या उगमाचं अचूक स्थान सांगता येत नाही. तथापि, अनुमानानं भाषेचा शोध नोंदवता येतो. तशा नोंदी अनेक चिंतकांनी मांडून भाषेच्या वाटा दाखवलेल्या आहेत. पण हे अंतिम सत्य नव्हे. हा सत्याच्या दिशांचा शोध होय, असे खात्रीने सांगता येते.

चूल आणि भाषा यातील भाषिक नजाकत किंवा बोलीची आशयघनता असलेले शब्दधन मराठीच्या शब्दसंस्कृतीला मिळालेले वरदानच! खेडी आज पुष्कळशी बदललेली असली तरी *अन्न हे पूर्णब्रह्म* हे वचन अंगीकारत उदरभरणाचे खेड्याचे प्रधानस्थळ *चूल* तर आजही आहेच. हा चुलीचा परिसर भाषिक ऐश्वर्याचा एक असाधारण दाखलाच. चूल म्हटले की, महिला, श्रम, सैपाक, साधने, नावे आणि भाषा असा एक एकोपा कालानुकाल असलेला.

आज यात परिवर्तन जाणवत असले तरीही *घरोघरी मातीच्या चुली* आणि या अशा चुलीभोवती असलेले भाषिक ऐश्वर्य आमच्या मराठीची अभिजात शानच अधोरेखित करणारे आहे.

या गावसंस्कृतीचे उदरभरण करणा-या या चुलीभोवती मराठी बोलीतील शब्दधन काठोकाठ भरलेले आढळून येते. ही मराठी भाषिक वैभवाची समृद्ध अशी बाब म्हणायला हवी. खेड्यातील चुलीचा हा अवाढव्य आणि महत्त्वाचा परिसर चुलीशी जूडून असलेले भाषिक वैभवच दाखविणारा आहे. ग्राम, प्रदेश, संस्कृती, बोली, शब्द-धन, श्रम आणि महिला यांच्या एकसामायिक संघटनामधून आलेले हे भाषिक वैभव फारच मोलाचे आणि भाषिक उपकृततेच्या दृष्टीने उल्लेखनीय आहे.

चूल परिसरातील बोलीभाषेचे वैभव सोदाहरण पाहूया. कंसात त्या त्या शब्दांचा साररूप अर्थ दिला आहे. जसे की, *सनकाडी* (चूल पेटविण्यास लागणारी शीघ्र ज्वलनशील अशी वाळलेली अंबाडीची काडी), *हुडवा* (शेणाच्या वाळलेल्या गोव-या सांभाळून ठेवण्यासाठी हवाबंद केलेला ढीग, साठवण), *ढेपसा* (विझून शांत झालेली गोवरीची राख, जी खेड्यात आजही अनेकदा दात निर्मळ करावयास दंतमंजनासारखी वापरली जाते), *वतोल* (अंघोळीसाठी पाणी गरम करण्यासाठी न्हाणीघरात असलेला भलामोठा चुल्हा, जणू चुलीचा थोरला भाऊच), *आहार* (चुलीतला धगधगता लालबुंद निखारा), *इसान* (खूप गरम पाण्यात थंड पाणी मिसळून अंघोळीस अनुरूप करावयाची पाण्याची स्थिती), *जळतन* (वाळलेला लाकूडफाटा, केरकचरा जो चूल पेटविण्यास हवा असतो तो) चूल प्रज्वलीत करण्यासाठी ही सगळी साधनसामुग्री आणि त्याभोवती असलेले हे असे मोलाचे भाषिक-धन मराठीत सलग एकाठायी आलेले आढळत नाही.

गाव-चुलीवर केवळ सैपाक होत नाही, तर तिथे साधनभाषा आणि अनोखी शब्दसंपदाही नांदत असते. आता हे पहा, *काठोट* (भाकरीचे पीठ मळण्यासाठी दोन कान असलेली लाकडाची मोठी परात किंवा पराता), *बेलने* (गव्हाची पोळी लाटण्यासाठी दोन हातांनी पोळी करावयाचा रूळ), *बुडगे* (पितळी लहान पेला), *येळनी* (खापराची मोठी वाटी किंवा वाटा), ही गावचुलीची भाषा. तव्यावरची भाकरी परतवण्यासाठी ही भाषा उलथण्याला *सराटा* म्हणते. पाणी ठेवण्याच्या खापरी भांड्यांना ही गाव-माणसं *माथन, केळी, बिनगी* अशा अनेक नावांनी या भांड्यांची ओळख करून देतात.

गावी किंवा वावरात जाताना भाकर-चटणी ठेवायला येथे टिफीन नसतो. तिथे असतो *पालव* (कापडाचा जुना तुकडा) बाजारात जाताना सॅक, पिशवी कुठली? इथे तो असतो *झो-या* किंवा *खलत्या. * गावी, गरीबाघरी संसारात धातूची भांडी ती कुठली! मातीचा, खापराचा, गरीबीची संसार हीदेखील गावाची भाषिक, सामाजिक अभिजात अशीच ओळख पूर्वापारची. इथला सगळा संसार गाडगी-मडकी यांचाच. जिन्नस ठेवायला इथे असते *उतरंड. * म्हणजे खापरी भांड्यांच्या आतल्या घरातल्या रांगा किंवा चळती. या मडक्यांनाही येथील भाषेत अनेक नवी नावे असतात. *गाडगं, मडकं, खापरी, सुगडे, डेरा* इत्यादी. सारांश काय तर स्थळ, घटना, प्रसंग बदलला की, या खापराच्या वस्तू नवा शब्दांचा पेहराव करून वावरतात हे खास वैशिष्ट्य! चुलीचाच हा भवताल, भाषेचा नवा आयाम दाखविणारा!

शिवाय, चुली म्हटले की, जिभेच्या चवीचा चवदार तृप्तीचाही नजराणाच. या चुलीवर रटरटणाऱ्या किती तरी पदार्थांना एक हटके चव आहे आणि भाषेचीही त्यांना अवीट गोडी आहे. उदा. पुरणाची पोळी बुडवून खाण्यासाठी एक पातळ गोडसर पदार्थ बनवतात ते असते *आळण. * सगळी धान्य एकत्रित करून अशा पिठांच्या बनवलेल्या पौष्टिक भाकरीला म्हणायचे *बेलडीची भाकर. * हीच भाकर खान्देशात *कयन्याची भाकर* असते. हिरव्या हरभऱ्याची कोवळी पाने कुटून त्यात चटणीमीठ घालून जो तयार होतो तो असतो *घोळाणा. * जगातल्या कुठल्याही सॅलडला पराभूत करेल एवढा अस्सल हा पदार्थ. घोळाणाचे भाषांतरही अशक्य असा चवदार हा पदार्थ. नाव, भाषा, शब्दही लज्जतदार!

गावभाषेतील चूलपरंपरेत वसून असलेल्या शब्दांना त्यांचा स्वतःचा नाद आहे आणि भाषा म्हणूनही खास अशी खुमारीही आहे. *वळवट, सरगुंडे, बोटवे* हे येथील महिलांनी अपार कष्ट करून बनवलेले भातांचे प्रकार आहेत. नूडल्सची ही आदिम रूपे आहेत. पण नूडल्सला मागे टाकणारी. गव्हाचा मूळ स्रोत वापरून *वळवट, बोटवे* केले जातात. साखर, दूध, तूप घालून खाल्ला जाणारे हे मुलायम स्निग्ध पदार्थ मूलतः सणासुदीला खाण्यात येतात. अळूची पाने इथे *चमकुरा* होऊन आलेली असतात. फळभाज्या उन्हात वाळवून ठेवतात. त्यांना *उस-या* म्हटले जाते. तसेच गूळ आणि पीठ घालून जेवणात गोड बनवलेला पातळसा पदार्थ खेडूतांच्या ताटात येतो तो *लाभडे* होऊन. हे धन जतन करायला हवे.

चूल ही आहार आणि आरोग्याचीही अन्नपूर्णाच. गावाची भाषा चुलीने अधिक रसदार आणि लयदार ठेवली यात काहीच शंका नाही. अशा एकेका स्थळाचा भाषिक महिमा सांगणारे अन्नपूर्णेचे नवे कोश सचित्र, साधार सिद्ध करण्याची आवश्यकता आहे. हे तगडे परंतु सर्वेक्षणाचे, कष्टाचे काम आहे. हे घडले नाही तर एक मोठा ग्रामस्तरीय शब्दऐवज आपण गमावून बसू. मग आपल्याहाती उरेल ती फक्त रूखरूख! या अशा संपन्न गावरहाटीत रोज ताटात येणाऱ्या भाज्यांची नाम-भाषाही नूतन, वेगळी, रसरशीतच आहे! जसे की, कोथिंबीरऐवजी संबार, बटाटेऐवजी आल्लू, ढेमशाऐवजी दिलपसंद, छोट्या काकड्याऐवजी शैलन्या किंवा शेन्ना, भली मोठी काकडी याऐवजी वाळकं, भेंडी असं म्हणण्याऐवजी बोंडं किंवा भेंडरं म्हणणं. वांग्यांची गावाकडे बैंगनं झालेली असतात.

ज्या त्या फळ आणि भाज्यांना मातीतल्या सुवासाला धरून नावे देण्याची गावभाषेची ही रीत मराठी बोलीभाषेची चव आणि या बोलीची खचितच श्रीमंती वाढविणारी आहे. मुख्यत्वे ही सारीच्या सारी बोलीप्रवण शब्दसंपदा मातीचा आणि येथील समग्र समाजजीवनाचा भाषिक, सामाजिक, सांस्कृतिक, कालिक आणि महिलांच्या श्रमनिष्ठेचा अमोल ठेवाच! कुठलीची भाषा एकल नसते. एकट्याची नसते. भाषेचे पाझर दूर आणि खोलवर वाहाते राहिलेले असतात आणि ते समाजाच्या चलनवलनातून अखंडित राहिलेले असतात. समाज आटला की भाषा आटते. हे एवढे भाषिक मौलिकत्व जतन करण्याची जबाबदारी गावमाणसांसह जशी गावाची आहे तशी ती आपल्यातल्या प्रत्येकाचीही आहेच!

लेखक : डॉ. केशव स. देशमुख

प्रस्तुती : श्री सुहास रघुनाथ पंडित

सांगली (महाराष्ट्र)

मो – 9421225491

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

Please share your Post !

Shares

मराठी साहित्य – वाचताना वेचलेले ☆ जीन्समध्ये पदर कुठून आणाल? ☆ प्रस्तुती – सौ. स्मिता सुहास पंडित ☆

सौ. स्मिता सुहास पंडित

? वाचताना वेचलेले ?

☆ “जीन्समध्ये पदर कुठून आणाल?” –  लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुती – सौ. स्मिता सुहास पंडित 

शाळेत गुरूजींनी सांगितलं होतं — “आईच्या पदरावर निबंध लिहा… ”

मग एक विद्यार्थ्यानं लिहिलं…

“आईच्या पदरावर… ”

 

आदरणीय गुरुजी,

“आईचा पदर” ही तिच्या मातृत्वाची, तिच्या गरिमेची एक सुंदर छाया होती.

.. आईचा पदर चुलीवरून गरम भांडी उतरवण्यासाठी उपयोगी यायचा.

.. आईचा पदर मुलांचे घाम, अश्रू पुसण्यासाठी, घाण झालेले कान, तोंड साफ करण्यासाठी वापरायचा.

.. मुलं जेवून झाली की, आईच्या पदराने तोंड पुसण्यात एक वेगळाच आनंद असायचा.

.. कधी डोळ्यात काही गेले की, आई पदराचं छोटं गोळं करून त्यावर फुंकर मारून डोळ्यावर ठेवायची,

आणि जादूसारखं दुखणं थांबायचं.

 

.. आईच्या कुशीत झोपणाऱ्या मुलांसाठी तिची कुशी गादीसारखी आणि आईचा पदर चादरीसारखा असायचा.

.. कोणी अनोळखी पाहुणा घरी आला, तर मुलं आईच्या पदरामागे लपायची.

.. मुलांना जेव्हा लाज वाटायची, तेव्हा ते आपलं चेहेरं आईच्या पदराने झाकायचे.

.. जेव्हा बाहेर कुठे जायचं असे, मुलं आईचा पदर घट्ट धरून ठेवायची. तोच पदर त्यांना वाट दाखवायचा –

.. तेव्हा वाटायचं की, आईचा पदर हातात आहे म्हणजे सारं विश्व आपल्या हातात आहे.

.. थंडीमध्ये आई आपल्या पदराने मुलांना चारही बाजूंनी लपेटून उब द्यायची.

.. आणि… पावसात आईचा पदरच छत्री बनायचा.

.. आईचा पदर कधी अंग पुसण्यासाठी वापरला जायचा,

.. कधी झाडावरून पडलेली फुलं किंवा जाबूक गोळा करण्यासाठी.

.. कधी अनाज, दान, प्रसाद बांधून आणण्यासाठी…

.. आईचा पदर घरात वस्तूंवरची धूळ साफ करण्यासाठीही उपयोगी पडायचा.

.. कधी काही हरवलं की, आई पदराला गाठ मारायची आणि म्हणायची — “सापडेल… ”

आणि खरंच, ती वस्तू सापडायची.

 

आईचा पदर म्हणजे…

.. एक चालतं-फिरतं बँक लॉकर —

.. कधी कधी मुलांच्या नशिबाने त्या बँकेतून एखादी चॉकलेटची नाणीही मिळायची.

.. आईचा पदर काही जादूच होती… अशी जादू जी आजची पिढी कधीच समजू शकणार नाही.

– – – आता जीन्स घालणाऱ्या “Mom” पदर कुठून आणतील…?

साडी घालणाऱ्या त्या आईंच्या पदराला समर्पित…

 

लेखक : अज्ञात 

प्रस्तुती : सौ. स्मिता सुहास पंडित 

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

Please share your Post !

Shares

मराठी साहित्य – वाचताना वेचलेले ☆ आयुष्याचे देखील असेच आहे का?… लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुती – श्री सुनीत मुळे ☆

श्री सुनीत मुळे

? वाचताना वेचलेले ?

☆ आयुष्याचे देखील असेच आहे का?… लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुती – श्री सुनीत मुळे 

गरम गरम भुईमुगाच्या शेंगाची कढई समोर आणून ठेवतो.

कढईभोवती बसून शेंगा फोडून खायला सुरूवात करतो…

… अशातच शेंगा फोडत असताना एखाद्या शेंगेतील शेंगदाणा हातातून खाली पडतो.

आणि खालच्या टरफलांमध्ये गायब होतो.

… आपण मग तो बोटाने शोधायला सुरूवात करतो.

– – अगदी अर्धा ते एक मिनिटाची ही क्रिया,

… पण शेजारी कढईभर शेंगा असूनही त्या एका शेंगदाण्याला आपण शोधत बसतो…

थोडेसे तरी वैतागतो…

… या नादात जवळ बसलेली व्यक्ती शेंगा जास्त संपवते…

 

– – – आयुष्याचे देखील असेच आहे का? …

|| पाटीभर ‘आनंद’ शेजारी असूनही, आपण वाटीभर आनंदासाठी झुरतो…

पाटीकडे लवकर कधी लक्ष जातच नाही… आणि जेव्हा पाटीकडे वळतो तेव्हा…

ती रिकामी झाल्याचे दिसून येते…

 

|| आयुष्य खूप सुंदर आहे… त्याला अनुभवा…

|| गेलेल्या क्षणासाठी झुरत बसण्यापेक्षा समोर असलेलं आयुष्य भरभरून जगा…

नेहमी आनंदी राहा – – – 

लेखक : अज्ञात 

प्रस्तुती – श्री सुनीत मुळे

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

Please share your Post !

Shares