श्री अरविंद लिमये
विविधा
☆ तो आणि मी…! – भाग ६६ ☆ श्री अरविंद लिमये ☆
(पूर्वसूत्र – तारामावशीचा निरोप घेताना हातून कांहीतरी निसटून गेल्याची भावना मनात होती. भिडेकाकांचं बोलणं ऐकल्यानंतर मात्र मनातली ती अस्वस्थता बऱ्याच अंशी कमी झाली. इथे येताना मनात असणारे कांही प्रश्न अनुत्तरीतच राहिलेले होते हे खरे, तरीही खूप काही गवसल्याची भावना मनात भरून राहिलेली होती!)
भिडेकाकांनी सांगितलेला संपूर्ण घटनाक्रम अगदी सहज योगायोगाने घडलेला वाटावा असाच होता. तरीही ती मूर्ती मला भेट म्हणून देण्यासाठी विकत घ्यायची प्रेरणा तारामावशीला मिळणं, तिने ती पुढे आमची भेटच होऊ न शकल्याने तीन वर्षे स्वतःकडे सांभाळून ठेवणं, त्यानंतर माझ्या आईचं कांही कारणांनी मुंबईला जाणं, तिथल्या अल्पवास्तव्यातही तिला उभ्या उभ्या कां होईना तारामावशीला भेटून यावंसं वाटणं, त्याच भेटीत मावशीने ती मूर्ती ट्रंकेतून काढून मला देण्यासाठी आईकडे आठवणीने देणं, आणि ती देण्यासाठीच केवळ आईने परतीच्या प्रवासात थेट कोल्हापूरला न जाता आवर्जून सांगलीला उतरून माझ्याकडे येणं, नेमक्या त्याआधी अशीच एखादी मूर्ती पुण्याला नवीन जागी रुजू होण्यासाठी निघण्यापूर्वी विकत घेण्यासाठी मी गेलो असता अनेक ठिकाणी शोध घेऊनही मला मनासारखी मूर्ती न मिळणं आणि त्याच अस्वस्थतेत घरी आल्यानंतर आईने बॅग उघडून त्यातली ही मूर्ती माझ्याकडे सोपवणं या सगळ्या घटनाक्रमातल्या असंख्य धाग्यांची घट्ट वीण ही केवळ योगायोगाने गुंफली जाणं शक्यच नाही हे मला नव्यानं जाणवलं. त्याचा थांग लावण्यासाठी आवर्जून आटापिटा करूनही फारसं कांही हाताला लागलं नसलं तरीही ते जाणून घ्यायचा बंद दरवाजा थोडातरी किलकिला झाल्याचं समाधान भिडेकाकांकडून समजलेल्या घटनांमुळे मला मिळालं होतंच. रिकाम्या देव्हाऱ्यात प्रतिष्ठापित केलेल्या त्याच मूर्तीला नमस्कार करून मी बँकेत जाण्यासाठी बाहेर पडलो तेव्हा हेच सगळे विचार मनात होते. तोपर्यंतच्या प्रतिकूल परिस्थितीतल्या अकोल्यातल्या माझ्या अधांतरी वास्तव्यातल्या निराधार मनाला या अनुभवांमधून ध्वनित होणारा ‘त्या’चा ‘मी आहे’ हा आश्वासक दिलासा मिळाला आणि डोक्यावरचं सगळं ओझं कुणीतरी अलगद उतरवून घ्यावं तसा मी निश्चिंत झालो!
मी अकोल्यात पाऊल ठेवल्यापासूनच्या सहजासहजी अंगवळणी पडूच न शकणाऱ्या पूर्णत: प्रतिकूल परिस्थितीतही त्या त्या वेळी मला आधार देऊन गेलेले कितीतरी सकारात्मक क्षण होतेच की. याचा अर्थ मी इथे ‘त्या’च्या निगराणीखालीच तर होतो, या विचाराचा स्पर्श मनाला उभारी देणाराच नव्हता फक्त तर तो लवकरच घडणाऱ्या सकारात्मक घडामोडींचं सूतोवाचच करत असावा असंच नंतर घडलेल्या उत्साहवर्धक घटनांनंतर मला वाटत राहिलं होतं. कारण मी त्यादिवशी बॅंकेत पोचल्यानंतर अतिशय वेगाने आणि अनपेक्षितपणे अशा कांही घटना घडत गेल्या कीं त्यातून जाणवलेला अनपेक्षित सुखद धक्का अचंबित व्हावं असाच होता!
बॅंक तीच, जबाबदाऱ्या, दडपणं, गर्दी सगळं तेच.. क्षणाचीही उसंत न देणारं हे सगळं तसंच असूनही तो दिवस मात्र नेहमीपेक्षा वेगळाच ठरला तो मी ब्रॅंचमधे पोचताच आलेल्या एका फोनमुळे. फोन क्रिमिनल लाॅयरच्या आॅफिसमधून आलेला आणि शक्य असेल तर तातडीने भेटून जायला सांगणारा होता. या फोनची खरंतर मी वाट पहायची नाही असंच ठरवलं होतं. क्रिमिनल केसेस् फाईल करण्यासाठी आवश्यक असणारी सर्व कागदपत्रे मी वकिलांच्या सूचनाबरहुकूम काळजीपूर्वक पूर्ण करून त्यांच्याकडे सुपूर्द केली होती त्याला आठच दिवस तर झाले होते. ‘फायनल ड्राफ्ट तयार झाला कीं मी आपण होऊन तुम्हाला निरोप देईन” असं त्या वकिलांनी मला सांगितलं होतं. तरीही हे तातडीने होण्याची निकड मी त्यांना बोलून दाखवली होती ती त्यात अडकलेल्या बॅंकेच्या मोठ्या रकमेचा विचार करून. आणि तसंही हेच निस्तरण्यासाठी मला अकोल्याला पाठवलं असल्यामुळे ते प्राधान्यक्रमाने पूर्ण करणं माझ्यासाठी अतिशय महत्त्वाचंही होतं. तरीही आजवरच्या अनुभवांनुसार मी डायरीत फाॅलोअपसाठीचं डायरायझेशन केलं होतं ते पंधरा दिवसांनंतरचं. आणि आश्चर्य म्हणजे हे क्रिमिनल लॉयर अतिशय व्यस्त असूनही या केसचं महत्त्व लक्षात घेऊन त्यांनी माझ्या पाठपुराव्याची वाट न पहाता आठ दिवसातच सगळं प्राथमिक काम पूर्ण करून दिलं होतं!
माझ्या समोरच्या त्या महत्त्वाच्या तातडीच्या कामाची माझ्यापुरती सांगता झाली ती आरोपपत्रासोबत जोडाव्या लागणाऱ्या सगळ्या दस्तावेज व पुराव्यांच्या कागदपत्रांवर मॅनेजर म्हणून सही करून मी स्वत: ती फाईल आमच्या क्रिमिनल लाॅयरकडे सुपूर्त केली तेव्हा!
तोवरच्या माझ्या बँकिंग करिअरमधे मला सामोरं जावी लागलेली अशी अनेक आव्हानं होती हे खरं पण त्यांचं असं दडपण कधीच जाणवलेलं नव्हतं. वरिष्ठ कार्यालयाकडून वेळोवेळी मिळणारं मार्गदर्शन, सहकार्य आणि प्रोत्साहन यामुळे ती आव्हानं सातत्यपूर्ण आणि शिस्तबद्ध कामाची अपेक्षा करणारी असूनही सुसह्यच नव्हे तर आनंददायीही असायची. इथं मात्र माझ्यासमोरचं हे आव्हान केवळ माझ्यासाठीच नव्हे तर या ब्रॅंचच्या रिजनल आणि झोनल ऑफिससाठीही टांगती तलवारच होती. त्यामुळे त्यातला एक अंक मनासारखा पूर्ण होण्याचं समाधान त्या क्षणापुरतं कां होईना माझ्यासाठी खूप महत्त्वाचं होतं! ‘त्या क्षणापुरतं’ असं म्हणायचं कारण मला त्या समाधानात तरंगत राहून चालणारच नव्हतं. कारण थकीत कर्जांची इतरही अनेक खाती पिंजून काढण्याच्या जिकिरीच्या कामावर लक्ष केंद्रीत करणं माझ्यासाठी आता तितकंच महत्त्वाचं होतं!
या सगळ्या जबाबदाऱ्या अतिशय काळजीपूर्वक काटेकोर नियमांनुसार पूर्ण करत असताना मिळणाऱ्या समाधानावर, बेजबाबदारपणे काम करणाऱ्या इतरांच्या चुकांची ही धुणी आपल्याला धुवावी लागतायत या विचाराचं सावट असायचंच. अर्थात हा असा अनुभव मी प्रथमच घेत असल्यामुळे ते सहाजिकच होतं. म्हणूनच अपवादात्मक असला तरी हा अनुभव निदान त्याला सामोरं जाताना तरी माझ्यासाठी क्लेशकारकच ठरला होता!
या सगळ्या पार्श्वभूमीवर त्या दिवशी अकोल्यातल्या कडक उन्हाइतकेच चटके देणाऱ्या अशा अनुभवांमुळे मन उद्विग्न असतानाच अकल्पितपणे उल्हसित करणारा गारवा स्पर्शून गेला तो बाहेरच्या उन्हाला शांतवण्यासाठीच आल्यासारख्या बरसू लागलेल्या वळवाच्या पाऊसधारांमुळे! अकोल्यात गेल्यापासून हा असा गारवा अल्पकाळ का असेना मी प्रथमच अनुभवत होतो आणि म्हणूनच मनातलं मळभ नकळत विरून गेलं. गंमत म्हणजे हा पाऊस या सगळ्या अडचणीतून मला अतिशय सन्मानपूर्वक अलगद बाहेर काढू पहाणाऱ्या, माझ्या मनातली काहिली शांतवू पहाणाऱ्या अशा हाकेच्या अंतरावर वाट पहात उभ्या असणाऱ्या एका अनपेक्षित घटनेचं शुभसूचनच करत होता जसाकांही.. , पण त्याक्षणी मला त्याची कल्पना नव्हती एवढंच!
क्रमश:… (प्रत्येक गुरूवारी)
©️ अरविंद लिमये
सांगली (९८२३७३८२८८)
≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ.उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ.मंजुषा मुळे/सौ.गौरी गाडेकर≈
