श्री अनिल वामोरकर
📖 वाचताना वेचलेले 📖
☆ “कपडे वाळत घालताना…” – लेखक – अज्ञात ☆ प्रस्तुती – श्री अनिल वामोरकर ☆
कपडे वाळत घालणं…दिसायला किती साधं काम! रोजच्या जगण्यातलं, सहज केलं जाणारं. पण कधी बारकाईने पाहिलंय का—बाई कपडे कसे वाळत घालते, यावरून तिच्या स्वभावाचीही थोडीशी झलक दिसते.
कुणी कपडे एकसारखे ताणून, अगदी सरळ रेषेत वाळत घालते. कुठे सुरकुती नको, एक कपडा दुसऱ्यावर नको. रंगांचीही एक वेगळीच मांडणी असते. तिच्या जगण्यातही कदाचित प्रत्येक गोष्टीला एक जागा असते… प्रत्येक कामाला एक क्रम असतो. विस्कटलेपण तिला फारसं रुचत नसावं.
कुणी मात्र हातात येईल तो कपडा घेते आणि वाऱ्यावर सोपवून देते.“वाळला म्हणजे झालं!”तिच्यासाठी नीटनेटकेपणापेक्षा काम पूर्ण होणं महत्त्वाचं असतं. आयुष्याकडेही ती कदाचित तसंच पाहत असावी—सगळं मनासारखं, आखीव-रेखीव असण्याची गरज नाही; प्रवास पुढे सुरू राहिला पाहिजे.
कुणी कपडे वाळत घालताना आधी ऊन कुठे आहे, वारा कुठून येतोय, पाऊस येण्याची शक्यता आहे का, हे पाहते.तिच्या या छोट्याशा कृतीतही आयुष्याचा मोठा धडा असतो—परिस्थिती आपल्या मनाप्रमाणे बदलत नाही; आपण परिस्थितीनुसार स्वतःला जुळवून घ्यायचं असतं.
कुणी कपडे इतक्या जपून पसरते, जणू त्या प्रत्येक कपड्यात एखादी आठवण गुंडाळलेली असते. मुलाचा छोटासा शर्ट, नवऱ्याचा आवडता कुर्ता, स्वतःची एखादी साडी… कपडे तिच्यासाठी फक्त कपडे नसतात; त्यांना स्पर्श करताना तिच्या आयुष्यातले कितीतरी क्षण हाताला लागून जातात.
आणि काही स्त्रिया असतात…ज्या स्वतःचे कपडे शेवटी वाळत घालतात.
आधी मुलांचे, मग नवऱ्याचे, मग घरच्यांचे…सगळ्यांचे कपडे उन्हात व्यवस्थित पसरले की शेवटी स्वतःची एखादी साडी किंवा ओढणी त्या दोरीवर जागा शोधत असते.
कदाचित हीच तर तिच्या आयुष्याची गोष्ट असते—सगळ्यांसाठी जागा करून देताना स्वतःसाठी जागा थोडी उशिरा उरते.
कपडे वाळत घालताना कधी एखादा कपडा वाऱ्याने खाली पडतो. पुन्हा उचलावा लागतो. धूळ लागली असेल तर पुन्हा धुवावा लागतो.
आयुष्यही असंच नाही का?
कितीही जपून ठेवलेली नाती कधी वाऱ्याने हलतात…कितीही नीट आखलेले दिवस अचानक विस्कटतात…काही माणसं हातातून निसटून जातात…काही स्वप्नांना धूळ लागते…
पण आपण पुन्हा ते उचलतो. झटकतो. गरज पडली तर पुन्हा धुतो… आणि पुन्हा उन्हात टांगतो.
कारण जगणं थांबवता येत नाही.
कपडे वाळत घालताना आणखी एक गंमत असते. ओले कपडे जड असतात. पण तेच कपडे उन्हात काही वेळ राहिले की हलके होतात.
मनाचंही तसंच असावं कदाचित.
मनात साठवलेल्या काळज्या, दुःखं, अपेक्षा, नाराजी… सगळं ओलं असताना खूप जड वाटतं. पण ते थोडं वेळेच्या उन्हात, अनुभवाच्या वाऱ्यात आणि स्वीकाराच्या मोकळ्या आकाशाखाली ठेवलं की त्याचं ओझं कमी होत जातं.
म्हणूनच कदाचित कपडे वाळत घालणं ही फक्त घरकामाची कृती नसते.
ती एका स्त्रीची रोजची छोटीशी जीवनशाळा असते.
कपडे सरळ करताना ती कदाचित स्वतःलाही सावरत असते.सुरकुत्या काढताना आयुष्यातल्या सुरकुत्यांवरही हात फिरवत असते.वाऱ्यावर कपडे सोडताना काही गोष्टी नशिबावर सोडायला शिकत असते.आणि संध्याकाळी कोरडे कपडे गोळा करताना दिवसभरात स्वतःमध्ये साठलेलं काहीतरी पुन्हा घडी करून ठेवत असते.
म्हणून पुढच्या वेळी एखादी बाई कपडे वाळत घालताना दिसली, तर फक्त एवढंच पाहू नका की ती कपडे कसे टाकतेय…
कदाचित त्या कपड्यांच्या मांडणीत तिची शिस्त असेल,तिचा स्वभाव असेल,तिचं प्रेम असेल,तिचा थकवा असेल,तिची स्वप्नं असतील…
आणि सगळ्यात महत्त्वाचं—तिचं आयुष्याकडे पाहण्याचं एक शांत, अबोल तत्त्वज्ञान दडलेलं असेल.
कारण बाई कपडे फक्त वाळत घालत नसते…
ती रोजच्या रोज आपल्या आयुष्याची घडी घालत असते.
लेखक : अज्ञात
प्रस्तुती – श्री अनिल वामोरकर
अमरावती
≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – उज्ज्वला केळकर/ सुहास रघुनाथ पंडित / मंजुषा मुळे/ गौरी गाडेकर≈
