मराठी साहित्य – विविधा ☆ तो आणि मी…! – भाग ६८ ☆ श्री अरविंद लिमये ☆

श्री अरविंद लिमये

 विविधा 

☆ तो आणि मी…! – भाग ६८ ☆ श्री अरविंद लिमये ☆

(पूर्वसूत्र – या सगळ्या पार्श्वभूमीवर अकोल्याच्या कडक उन्हासारखेच चटके देणाऱ्या अशा अनुभवांमुळे मन उद्विग्न असतानाच त्या दिवशी अकल्पितपणे उल्हसित करणारा गारवा स्पर्शून गेला तो बाहेरच्या उन्हाला शांतवण्यासाठीच आल्यासारख्या अचानक बरसू लागलेल्या वळवाच्या पाऊसधारांमुळे! त्या गारव्याने मनातलं मळभ नकळत विरूनच गेलं. त्याक्षणी मला हे माहितच नव्हतं कीं हा पाऊस माझ्या आयुष्यांत येणाऱ्या एका अनपेक्षित सुखद घटनेचं शुभसूचनही करतोय!)

इथल्या सगळ्याच नकारात्मक पार्श्वभूमीवर काजळी धरू पहाणाऱ्या, अंधारून येणाऱ्या माझ्या मनाला उल्हसित करणारे असे क्षणही अधूनमधून कां होईना पण यायचे म्हणून तर मी इथं तग धरून राहू शकलो होतो. अकोल्याला जाॅईन होऊन मला चारएक महिनेच तर झाले होते आणि इथलं अजून अडीच-तीन वर्षांचं गृहित वास्तव्य मला वाकुल्या दाखवत भिववू पहात असतानाच बाहेरच्या उन्हाच्या काहिलीबरोबरच मलाही शांतवू पहाणारा, अचानक बरसू लागलेला हा वळवाचा पाऊस! तो माझ्या आयुष्याला लवकरच सकारात्मक कलाटणी देऊ पहाणाऱ्या एका सुखद क्षणाचं शुभसूचन करायलाच आला असल्याची जाणिव माझ्यापर्यंत तोवर पोचलीच नव्हती. तो सकारात्मक क्षण, शिपायाने आजच्या इनवर्ड मेलमधली सर्व एन्वलप्स् फोडून त्यातल्या पत्रांचा मला मोठा गठ्ठा चिमटा लावून बऱ्याच वेळापूर्वी माझ्या टेबलवर आणून ठेवला होता त्याच पत्रांच्या गर्दीत तेव्हापासूनच ताटकळत थांबलेला होता जसा कांही.

माझ्या टेबलवर ठेवलेल्या इनवर्ड-मेलमधील सर्व पत्रे/सर्क्युलर्स एक एक करून वाचून हातावेगळी करीत असताना अचानक समोर आलं ते माझ्या वैयक्तिक नावावर आलेलं एक बंद एन्व्हलप! मी ते उत्सुकतेने हातात घेतलं. पाहिलं तर ते आमच्या सेंट्रल ऑफिसकडून आलेलं होतं. म्हणून मग ते तातडीने न उघडताच मी बाजूला ठेवलं. कारण क्रिमिनल केसेस सारख्या महत्त्वाच्या कामांचा प्रगती-अहवाल तातडीने मागवणारी अशी लेटर्स ठराविक अंतराने नेहमीच यायची. आज मात्र याचं मला अजिबातच दडपण जाणवलं नाही, कारण नेहमीसारखं कांही मोघम उत्तर न देता याबाबतीतली सर्व कामं मार्गी लागल्याचा अहवाल आज मी पाठवू शकत होतो. कारण आजच अतिशय अनपेक्षितपणे सर्व क्रिमिनल केसेस् कोर्टात दाखल झालेल्या होत्या! त्याबाबतचं रिपोर्टिंग हे पत्र आलं नसतं तरीही मी आमच्या रिजनल व झोनल ऑफिसेस् प्रमाणे सेंट्रल ऑफिसलाही करणार होतोच. ते आता या पत्राला उत्तर म्हणून करू असा विचार करून ते एन्व्हलप मी बाजूला ठेवून दिलं आणि समोरचं शिल्लक राहिलेलं इतर इनवर्ड मेल हातावेगळं करू लागलो. त्यात पुन्हा समोर येणाऱ्या इतर कामांचा अविरत ओघ सुरू होताच. या सगळ्यातून बाहेर पडेपर्यंत लंच टाईम झाली. मघाशी बाजूला ठेवलेल्या त्या एन्व्हलपकडे लक्ष जाताच मी ते उघडलं. आतलं पत्र उलगडून नजरेसमोर धरताच लखकन् वीज चमकावी तसंच झालं. ते पत्र नव्हतं. ते माझ्या ध्यानीमनी नसताना अतिशय अकल्पितपणे इथल्या सभोवतालच्या असह्य वातावरणातून मला सन्मानपूर्वक बाहेर पडण्यासाठी समोरचं बंद दार थोडं किलकिलं करणारा तो एक शुभशकूनच होता!

हे पत्र म्हणजे एक्झिक्यूटिव्ह पोस्टच्या प्रमोशन प्रोसेसमधली पहिली पायरीच होती माझ्यासाठी. हो. लवकरच होणाऱ्या प्रमोशनच्या इंटरव्ह्यूसाठी मला आमंत्रित करणारं ते पत्र म्हणजे समोरचा मिट्ट काळोख नाहिसा करणारा एक प्रकाशकिरणच होता!

इंटरव्ह्यूची तयारी करण्याइतका वेळ मला पुढच्या आठ दिवसांत मिळालाच नाही. मुंबईची जातायेताची रिझर्वेशन्स मिळवेपर्यंतच इंटरव्ह्यूची तारीख हाकेच्या अंतरावर आलेली होती!

इंटरव्ह्यूज् आमच्या नरिमन-पॉईंट येथील सेंट्रल ऑफिसमधे होते. अठ्ठावीस वर्षांपूर्वी माझ्या करिअरची सुरुवात झाली होती ती याच वास्तूमधील स्टाफ-डिपार्टमेंट मधे. आणि योगायोगाने आज माझ्या करिअरमधील एका अनिश्चित वळणावर या इंटरव्ह्यूच्या निमित्ताने मी त्याच डिपार्टमेंटमधे आलेलो होतो. अर्थातच आजूबाजूला एकही ओळखीचा चेहरा नव्हता. पण माहोल सगळा तोच. तिथे सलग तीन वर्षे मी तेव्हा काम केलेलं होतं. तेव्हाच्या आपण विसरून गेलोय असं वाटणाऱ्या बारीकसारीक कितीतरी आठवणींनी मन भरून आलं. माझ्याही नकळत इंटरव्ह्यूचं दडपण त्यातच हरवून गेलं. अचानक माझं नाव पुकारलं गेलं तेव्हा कुठं मी भानावर आलो आणि स्वत:ला सावरत पटकन् उठून ए. सी. केबिनचं दार उघडून आत गेलो तेव्हा इंटरव्ह्यू पॅनेलमधले तीन एक्झिक्युटिव्ज् मी आत गेल्या क्षणापासून मला जोखत असल्यासारखे एकटक माझ्याकडेच पहात होते. त्याला कारण होतं माझी अकोला ब्रॅंच! अर्थातच त्यांच्यासमोरच्या माझ्या पर्सनल डिटेल्सवरून मी अकोला ब्रॅंचमधून आल्याची त्यांना कल्पना असल्याने मला विचारला गेलेला पहिला प्रश्न होता तो त्याच अनुषंगाने..

“सोs.. यू आर् फ्राॅम अकोला ब्रॅंच…! ” इतर दोघांकडे सूचक नजरेने पहात त्यातील एकाने मला विचारलं. त्यांचा उपरोधिक स्वर ऐकताच मी सावध झालो. तिघांच्याही गंभीर झालेल्या चेहऱ्यांवरून अकोला ब्रॅंचच्या आॅडिट रिपोर्टची झळ थेट सेंट्रल आॅफिसमधील या सिनिअर्सनाही चटके देत असल्याचं माझ्या लक्षात आलं. त्यासंबंधातल्या पहिल्याच प्रश्नाला सविस्तर उत्तर देताना आधीच मी ‘याच कारणाने तातडीने करावयाच्या कार्यवाहीसाठी माझे कांही महिन्यांपूर्वीच अचानक अकोल्याला पोस्टींग झालंय ‘ असं सांगताच पुढे विचारलेले गेलेले सगळेच प्रश्न त्याच संदर्भातले असले तरी ते माझी परीक्षा घेण्यासाठी विचारलेले नव्हते, तर ती त्यानंतरच्या कार्यवाही बाबतची त्यांच्या मनात असणारी उत्सुकता ध्वनित करणारे होते! मी अकोला ब्रॅंचचा चार्ज घेतल्यापासूनच्या अल्पकाळात त्यादृष्टीने केलेल्या कामाची सविस्तर माहिती सांगितली आणि आॅडिट रिपोर्टमधे अधोरेखित केलेल्या सर्व अकरा कर्जदारांविरूध्द कोर्टात क्रिमिनल केसेसही नुकत्याच दाखल केल्याचेही नमूद केले. ते ऐकताच त्या सर्वांचं दडपण कांहीसं कमी झाल्यासारखा त्यांचा अॅप्रोच पूर्णपणे बदललाच. पुढचे जुजबी प्रश्न म्हणजे केवळ उपचारच होता. तो इंटरव्ह्यू नव्हताच. एक मनमोकळा संवाद होता फक्त!

परतीच्या प्रवासात मनामधे प्रमोशन मिळेल कीं नाही हा विचार नव्हता. गेले चार महिने आपण घेतलेल्या अविरत कष्टाचं, आपल्या अथक, प्रामाणिकपणे केलेल्या कामाचं या निमित्ताने थेट रिपोर्टिंग सेंट्रल आॅफीसला झाल्याचं समाधान माझ्या मनाला उभारी देत राहिलं. अनपेक्षितपणे घडत गेलेल्या या सगळ्या घटनाक्रमांमागे ‘तो’ च होता याची पुढे लगेचच आलेली प्रचिती ‘देता घेशील किती दो कराने’ अशी भावना माझ्या मनात आपसूकच निर्माण व्हावी अशीच होती!!

क्रमश:…  (प्रत्येक गुरूवारी)

©️ अरविंद लिमये

सांगली (९८२३७३८२८८)

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ.उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ.मंजुषा मुळे/सौ.गौरी गाडेकर≈