राधिका -माजगावकर- पंडित
☆ ‘सांवर सभा…’ ☆ राधिका -माजगावकर- पंडित ☆
आमचं एक छोटसं ज्येष्ठ कनिष्ठ मंडळींचं एक मंडळ आहे. व्यक्ती तितक्या प्रकृती या उक्तीप्रमाणे आनंदी, उत्साही, निराश झालेले तरुण वर्ग आणि त्रासलेले, तसेच विविध स्वभावाचे हंसतमुख उमद्या व्यक्तिमत्त्वाचे आजीआजोबा आजी पण आमच्या हया ‘सांवर’ नावाच्या मित्र मंडळात आहेत.
आज अन्वयचा मूड ठीक दिसत नव्हता तर हात पाय गुडघे दुखतात म्हणून कार्लेकर आजोबा त्रासलेले होते. अशा बऱ्याच जणांची तब्येतीबद्दल कुरकूर तक्रार चालू होती.
मानकर काका म्हणाले “माझ्याच नशिबी कां ही गुडघेदुखी? आजी म्हणाल्या ह्या कमरदुखीने मी हैराण झाले आहे, देवा परमेश्वरा हे जीणं नको रे बाबा! कधी वर बोलावतोस नारायणा? ज्येष्ठांचे हे दुःख तर तरुण तगडाबाज अमर कुरकुरला,
” तुमचं ठीक आहे आजी वय झालंय तुमचं पण आमच्या पुढे उभं आयुष्य पडलय त्यातून एक्सीडेंटमध्ये माझं मनगट मोडलय, माझं का नशीब असं? माझाच कां एक्सीडेंट व्हांवा?
मी म्हणाले, अमर असा निराश होऊ नकोस.
अरे! झाला एक्सीडेंट, व्हायचं ते होऊन गेलंय आता तीच ती गोष्ट उगाळत न बसता पुढे काय करता येईल ते बघ. असाही पॉझिटिव्ह विचार कर की हातावरचं मनगटावर निभावलं जीव वाचला तुझा. लगेच दवाखान्यात उपचारही झाले आणि आता प्लॅस्टर काढल्यावर तुझं मनगट मोकळं होऊन, फिजोओथेरपी होऊन तु दणकट होणार आहेस. तरुण पोरं तुम्ही! म्हाताऱ्यांची काठी व्हायचेय तुम्हाला, मग ती काठी मजबूतच असायला हवी आहे हो ना? मोडून कसं चालेल
तरी पण अमर निराशेने पुटपुटला, “आमचं नशीबच फुटकं माझ्या इतका त्रास कुणाला झाला नसेल” त्याला शांत करताना मला एक वाचलेली आदर्श कथा आठवली आणि ती अनुभव सिद्ध सत्यकथा ऐकायला जेष्ठांनी उत्सुकतेने कानात मशीन सरकवलं. तरुण मंडळी उतावळी होऊन पुढे सरकली.
मी म्हणाले तुमच्यासारख्याच तरुण जिद्दी तडफदार लेडीज डॉक्टरांची ही आदर्शवादी कहाणी आहे. अनेक जीवघेण्या संकटांशी सामना तिला करावा लागला सुरुवात झाली ती डोळ्यापासून, तुम्हा आम्हाला तरी देवाने हात पाय दिले आहेत. सुंदर डोळे दिलेत.. असेल दृष्टी तर दिसेल सृष्टी.. म्हणतात ना ते अगदी खरं आहे. तिची नजरशक्ती कमी झाली नंतर डोकेदुखी सुरू झाली निदान होईना असहय डोकेदुखी पिच्छा सोडेना, निदान होईना. डोकेदुखी तिला सहन होत नव्हती. डोक्याचा MRI काढला
ऐक अरे! सुधीर दुर्दैव तिच्या हात धुवून पाठीशी लागलं होतं. मेंदूच्या अगदी तळाशी कठीण जागी ट्यूमरची गाठ होती ती कमालीची हबकली कसली पण हा लढा तिला एकटीलाच द्यायचा होता की नाही! तिने स्वतःला सावरलं. डॉक्टरच होती ती पेशंटला सावरण्याची कला तिला चांगलीच अवगत होती आपण मनाचे गुलाम नाही व्हायचं तर मनाला लगाम घालून त्यालाच आपलं गुलाम बनवायचं. हे वाक्य तिने मनात ठसवलं आता स्वतःला सावरण्याची वेळ तिच्यावर आली होती डॉक्टर स्नेह्यांनी तिला फार मोठी मदत केली. त्यांनी तिला दिलासा देऊन कॉन्फरन्स मध्ये सामील केल. तू लवकरच पूर्ण बरी होशील हे आश्वासन देऊन ती गाठ काढण्यात आली.
पूर्ण हॉलमध्ये कमालीची शांतता होती मग पुढे काय झालं ही उत्सुकता प्रत्येकाच्या चेहऱ्यावर दिसत होती मकरंदला रहावले नाही त्यानी सगळ्यांच्या मनातला प्रश्न विचारला, ” सांगा ना मॅडम पुढे काय झालं? कसली गाठ होती ती कॅन्सरची तर नव्हती ना? मी हसून सगळ्यांची उत्सुकता उलगडली. ” मकरंद नाही रे बाळा! जमेची बाजू ही की, गाठ कॅन्सरची नसून ब्रेन ट्यूमर होता.
सगळ्यांनी एकदम निश्वास सोडला इतकी आमची ही मंडळी प्रसंगाशी एकरूप झाली होती. मी कथेची गाडी पुढे चालू ठेवली मानसिक संतुलन सांभाळताना ती बहाद्दर डॉक्टर, छन्दाकडे वळली. मेंदूची आणि छंदाची सांगड घालून ती चित्रकलेकडे वळली छंदाच्या माध्यमातून तिने भावनेची वाट मोकळी केली.
” मॅडम निसर्गचित्रे, व्यक्तिचित्रे रेखाटली का त्या डॉक्टर मॅडमने? अनघाला कमालीची उत्सुकता होती.
” नाही अनघा ते वेगळे चित्र होतं आपण मनातलं शब्दात, कागदावर उतरवतो. तिने ते चित्रात उतरवलं. आणि बरं का! त्याचं वैशिष्ट्य, वैविध्य म्हणजे तिने मेंदुचे चित्रकाढलं. गाठ अवघड ठिकाणी होती पण ही अत्यंत कठीण शस्त्रक्रिया तिच्या डॉक्टर मित्रांनी किती कौशल्याने काढली, हे चित्र तिने
रेखाटलं इतर पेशंट पुढे मांडल तिचं उद्दिष्ट एकच होतं की कुठलाही रोग दुर्धर नसतो. संकटावर मात करून त्याला मागे सारून पुढे जाण्यातच सार्थकता असते.
नाना आजोबा म्हणाले,
” किती धैर्याची आहे पोरगी डॉक्टरांचेही आभार बोटातल्या कलेतून तिने मांडले ही पद्धत फार आवडली मला. अगदी वेगळ्या पद्धतीने कृतघ्नता व्यक्त केली आहे या कुशल आणि हुशार डॉक्टर महिलेने. “
मी म्हणाले, “नाना काका एवढंच नाही तर तिने हे पेंटिंग सेंटरला भेट दिलंते बघून इतर डॉक्टरटीम मग प्रेमाने जोमाने, पुढील यशस्वी कारकीर्दीसाठी सज्ज झाली. इतर निराश पेशंटनाही तिनेअसं दाखवून दिलं डॉक्टरमंडळींना अवघड केस यशस्वी करण्यात केवढं कसब पणाला लावावं लागतं, विज्ञान खूप खूप पुढे गेलं आहे. विज्ञान प्रगती खरंच कौतुक करण्यासारखीचं आहे”
दातार आजी, “म्हणाल्या धन्य आहे ग बाई त्या डॉक्टरणीची आणि तिच्या चित्रकलेची. इतर पेशंटला एक नवीन धडा घालून दिला आहे तिने. पुढचं ऐकामंडळी तिने भेट दिलेलं चित्र हॉस्पिटलला हॉलमध्ये उभं आहे त्याखाली तिचं नाव गाव आणि शस्त्रक्रियेचा इतिहास तिने लिहिलाय. हॉलमध्ये प्रवेश करताना निसर्ग चित्राऐवजी हे आगळ वेगळं तैलचित्र माणसं बघतात. खाली लिहिलेला इतिहास वाचून अंतर्मुख होतात. ”
हे सगळं ऐकून सुधांशु उस्फूर्तपणे म्हणाला, “खरं सांगू मॅडम माझ्या मनात आलंय जणू काही ते मेंदूचं चित्र सगळ्यांना सांगत असेल निराश होउ नका संकटाचा डोंगर ओलांडल्यावर आशेची सूर्यकिरणे समोर येतीलच. आम्हा तरुणांनाही हा बोध घेण्यासारखा आहे. मिस्कीलपणे हंसत पुढे तो म्हणाला, बरं का मित्रानो, पेशंट म्हणून नाही हं जायचं त्या दवाखान्यात पण ते ©®बोधचित्र पाहण्यासाठी आपण नक्कीचतिथे जाऊ आणि त्या हॉस्पिटलला भेट देऊ. सगळीकडून भरभरून होकार आला. अशा प्रकारे हसत खेळत कार्यक्रमाची सांगता झाली आणि आमची सांवर सभा संपली
धन्यवाद.
© राधिका -माजगावकर- पंडित
पुणे – 51
मो. 8451027554
≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित / मंजुषा मुळे/ गौरी गाडेकर≈
मनमंजुषेतून 
इंद्रधनुष्य 
