डॉ. ज्योती गोडबोले
इंद्रधनुष्य
☆ कृष्ण आणि वपुंची भेट.. – लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुती : डॉ. ज्योती गोडबोले ☆
कृष्णाने वपुंना विचारलं, “माणसांवर एवढं लिहिलंस; पण माणूस तुला कळला का? ”
वपु हसले. “कळला असता तर लिहिलंच नसतं. माणूस हा समजून घेण्यापेक्षा अनुभवण्याचा विषय आहे. ”
कृष्णही हसले.
“अगदी खरं. अर्जुनाला मी गीता सांगितली; पण त्याचं युद्ध त्यालाच लढावं लागलं. मी फक्त त्याच्या रथाची दिशा सांभाळली. ”
वपु म्हणाले, “म्हणजे माणसाला सल्ल्यापेक्षा सारथीची गरज जास्त? ”
“कधीकधी, ” कृष्ण म्हणाले, “सल्ला देणारे अनेक असतात; पण संकटात रथावर आपल्या शेजारी बसणारा एकच हवा असतो. ”
क्षणभर दोघेही शांत झाले.
कृष्ण म्हणाले, “सुदामा माझ्याकडे काही मागायला आला नव्हता. म्हणूनच त्याची मैत्री श्रीमंत होती. आज माणसं मैत्रीही उपयोगासाठी करतात. नात्यांमध्ये प्रेम कमी आणि अपेक्षा जास्त झाल्या आहेत. ”
वपुंच्या चेहऱ्यावरचं हसू थोडं गंभीर झालं.
“मग उपाय काय? ”
कृष्ण म्हणाले, “स्वतःला जिंकण्याचा प्रयत्न कर. जग जिंकण्याच्या नादात माणूस स्वतःलाच हरवतो. ”
वपु म्हणाले, “हे सांगणं सोपं आहे. ”
“हो, ” कृष्ण म्हणाले, “म्हणूनच गीता लिहावी लागली. जगणं सोपं करण्यासाठी नव्हे; जगण्याकडे पाहण्याची दृष्टी बदलण्यासाठी. ”
वपु पुन्हा हसले.
“माझ्या आयुष्याच्या रथाला कोणते घोडे जोडले आहेत, हे मला कधी कधी समजत नाही. ”
कृष्ण म्हणाले, “मला माहीत आहेत—स्वार्थ आणि अहंकार. प्रत्येकाच्या रथाला हे दोन घोडे असतात. फरक एवढाच की काहींच्या हातात लगाम असतो, काही घोड्यांच्या हातात स्वतःच लगाम देतात! ”
वपु मोठ्याने हसले.
कृष्ण म्हणाले, “आणि लक्षात ठेव—तुझ्या आयुष्याच्या रथाला माझ्यासारखा सारथी नेहमी मिळेलच असं नाही. म्हणून तुझ्यातला कृष्ण जागा ठेव. विवेक जागा ठेव. मग रथ कुठेही गेला तरी दिशा चुकणार नाही. ”
वपुंनी कृष्णाकडे पाहिलं.
“मग शेवटी माणसाला काय हवं? ”
कृष्ण म्हणाले—“ थोडं प्रेम, थोडी मैत्री, योग्य वेळी मिळालेला योग्य शब्द आणि स्वतःच्या मनाला लगाम घालण्याइतका विवेक. बाकीचं आयुष्य स्वतः शिकवतं.”… आणि कृष्ण निघून गेले.
***
लेखक : अज्ञात
प्रस्तुती : डॉ. ज्योती गोडबोले
≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित / मंजुषा मुळे/ गौरी गाडेकर≈
