Category: वाचताना वेचलेले

गौरी गाडेकर

 वाचताना वेचलेले 

☆ आई ही आई असते… – लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुती – गौरी गाडेकर ☆

☆

जराशी गंमत.. अर्थात या सर्व महान माणसांची माफी मागून …

आई ही आई असते…

• आयझॅक न्यूटनची आई : पण खायच्या आधी ते सफरचंद स्वच्छ धुतलंस तरी का?
• आर्किमिडीजची आई : गाढवा! रस्त्यावर नागडा पळत जायला लाज वाटली नाही का? आणि ही पोरगी, युरेका, आहे तरी कोण?
• एडिसनची आई: अर्थात मला फार अभिमान वाटतो तुझा, इलेक्ट्रिक बल्बचा शोध लावल्याबद्दल. पण आता घालव तो दिवा आणि झोप मुकाट्यानं!
• जेम्स वॅटची आई : सारखं झाकण उडताना आणि पडताना बघत राहिलास, तर तो भात करपेल की रे टोणग्या! गॅस बंद कर आधी तो!
• ग्रॅहम बेलची आई: ह्या डबड्याचा शोध लावलास ते ठीक. पण याद राख, पोरी बाळींनी रात्रीअपरात्री फोन केले तर मला चा ल णा र नाही!
• मोनालीसाची आई : तुझ्या दातांच्या क्लिपांवर इतका खर्च करून शेवटी असं मोजकंच हसलीस होय!
• गॅलेलियोची आई: मेल्या! तुझ्या त्या टेलेस्कोपचा उपयोगच काय, जर त्यातून माझं मिलानोमधलं माहेर दिसत नसेल तर?
• कोलंबसची आई: कुठे ही जा, कितीही फिर, पण घरी एक चार ओळींचं पत्र खरडायला बिघडतं काय म्हणते मी?!
• मायकल अँजेलोची आई: इतर पोरांसारखा भिंतीवर रेघोट्या मार रे. ते छतावरचे राडे साफ करायला कंबरडं मोडतंय की माझं!
• बिल गेट्सची आई: दिवसभर त्या कॉम्प्युटरला चिकटून असतोस, हरकत नाही. पण ऍडल्ट साईट बघताना दिसलास तर माझ्याशी गाठ आहे, सांगून ठेवते!
• फॅरेनहाइटची आई : त्या उकळत्या पाण्याशी खेळत बसलास तर मी चहा कधी टाकणार?

आणि शेवटी..

• अल्बर्ट आईनस्टाइनची आई: कॉलेजचा ग्रुप फोटो आहे बाळा. जरा डोक्याला स्टायलिंग जेल वगैरे काहीतरी लाव की!

HAPPY MOTHER’S DAY

☆

लेखक : अज्ञात

प्रस्तुती : गौरी गाडेकर

संपर्क – 1/602, कैरव, जी. ई. लिंक्स, राम मंदिर रोड, गोरेगाव (पश्चिम), मुंबई 400104.

फोन नं. 9820206306

≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

सुश्री प्रभा हर्षे

 वाचताना वेचलेले 

☆ “बाईचा मेंदू…” – कवयित्री : शिल्पा परुळेकर पै ☆ प्रस्तुती – प्रभा हर्षे ☆

☆

बाईच्या मेंदूच्या कोपऱ्यात

एक अजब कपाट असतं…

ज्यात अगदी लख्ख साठवलेलं असतं—

कोणाकडे गेलेली वाटी,

कोणाकडे राहिलेला चमचा,

चहाचे कप,

साडी, अगदी एखादी जुनी ताटली

आणि कुणीतरी मागून नेलेली ती चटई…

जिचा फाटलेला कोपरा तिला आजही टोचतो….!

 

हिशोब तर जिभेवरच असतात—

कोणी उसने घेतलेले पैसे,

दुधाचे, वाणसामानाचे बिल,

भाजीवाल्याला द्यायचा राहिलेला तो एक रुपया,

किंवा त्याच्याकडून घ्यायची उरलेली चिल्लर.

 

काळजावरचे ओरखडे ही तितकेच असतात लक्षात—

कुठल्यातरी समारंभात,

कुणीतरी केलेला अपमान,

कुणी मारलेले विषारी टोमणे,

आणि सासू-नणंदांच्या

शब्दांतून पाझरलेला

तो जुना द्वेष…

 

ती कधीच विसरत नाही—

मुलाच्या पहिल्या पावलाचा ठसा,

त्याच्या शाळेच्या डब्यातली रिकामी जागा,

आणि संसाराच्या घाईत मागे राहिलेली तिच्या माहेरच्या

अंगणातली ती चिमूटभर माया.

तिला आठवत असतं—

कपाटात घडी घालून ठेवलेलं तिचं ‘स्वप्न‘,

जे वेळेअभावी तिने कधी उलगडलंच नाही…

तिला सगळं, अगदी सगळं आठवत असतं.

 

पण… तिच्या लक्षात नसते

स्वतःची ‘झीज‘

कपाळावरच्या केसांत हळूहळू

उमलणारी पांढरी किनार,

धूसर होत जाणारी नजर,

आणि कमरेत साचत गेलेलं

ते जुनाट दुखणं.

ती विसरते वेळेवर घ्यायची

बीपीची गोळी

ती विसरते…भुकेची वेळ, निवांत झोप, आवडीची भाजी..आवडीच गाणं .

तिला आठवतही नाही,

शेवटचं कधी निरखून पाहिलंय स्वत:ला,

ती विसरते…

आरशात पाहताना स्वतःच्या डोळ्यांत डोकावायला,

आणि कोमेजलेल्या चेहऱ्यावर

प्रेमाचा हात फिरवायला.

चुकून कधीतरी आठवलंच सर्व तरीही,

पुन्हा त्यांना विस्मृतीच्या बोचक्यात बांधते आणि

आणि ढकलून देते माळ्यावर…

 

☆

कवयित्री : शिल्पा परुळेकर पै

प्रस्तुती : प्रभा हर्षे 

≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

अंजली दिलीप गोखले

 वाचताना वेचलेले 

☆ शेवटी मराठी म्हणजे… – लेखिका: केतकी कुलकर्णी ☆ अंजली दिलीप गोखले ☆

मऊ भात, मेतकूट आणि साजूक तूप!

लिंबाचं लोणचं, पोह्याचा पापड, ताकातला डांगर, वरण-फळं, आणि मोदकांच्या उरलेल्या उकडीच्या केलेल्या — फक्त शेवटच्या पंगतीत मिळणाऱ्या त्या तिखट, चमचमीत निवागऱ्या!

डब्यात दिलेली पोळीची गुंडाळी, गुळतूप पोळी, लोणी-साखर पोळी, आणि नावडती भाजी असली की आज्जीनं कालवून दिलेलं केळ्याचं शिकरण!

बाहेरगावी फिरून, थकून-भागून घरी पोहोचल्यावर, रात्री जेवायला “काहीही नको” असं वाटत असताना आईच्या आग्रहास्तव खाल्लेला पहिल्या वाफेचा वरणभात… आणि पहिला घास घेताच डोळे मिटून दिसलेलं ते सुख!

शेवटी मराठी म्हणजे…

ठकठक, चंपक, चंदामामा आणि चिंटू-मिनीच्या गमतीजमती!

दिवाळी अंकासाठी वर्षभर पाहिलेली वाट आणि हाती येताच झालेला तो इवल्याशा हृदयात न मावणारा आनंद…

दुपारच्या वेळी ऐकलेल्या “छान छान गोष्टी”च्या कॅसेट्स आणि चेटकिणीची गोष्ट येताच घाबरून बंद करून टाकलेला तो टेप रेकॉर्डर!

शेवटी मराठी म्हणजे…

व. पु. काळे, शिरीष कणेकर आणि सुहास शिरवळकर!

एका बैठकीत वाचलेले स्वामी, श्रीमान योगी, राधेय आणि अशा कितीतरी कादंबऱ्या… एखाद्या लेखकाचे शब्द आपला आयुष्याकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन बदलू शकतात ही अनुभवलेली किमया!

शेवटी मराठी म्हणजे…

अशी ही बनवा बनवीचं केलेलं पारायण आणि “ओम फट्ट स्वाहा” म्हणताच तोंडपाठ असलेला “ओम भगानी भगोदरी…” हा तात्या विंचूचा चित्रविचित्र मंत्र!

शेवटी मराठी म्हणजे…

नववी-दहावीत असताना ऐकलेले चितळे मास्तर आणि अंतू बर्वा.

कोणीतरी पोट दुखेपर्यंत हसवता हसवता चटकन रडवूही शकतो याचा झालेला तो साक्षात्कार.

त्या वल्लीला “पु. ल. दैवत” असं का म्हणतात याची पदोपदी झालेली ती जाणीव!

शेवटी मराठी म्हणजे…

आभाळमाया, वादळवाट आणि अवंतिका!

रात्री शाळेचं दप्तर भरत असताना आणि आई उद्याची भाजी निवडत असताना, बाबांनी हळूच रिमोट घेऊन लावलेल्या साडेनऊच्या “आजच्या ठळक बातम्या”!

टिपरे परिवारासोबत मोठं होताना, हल्लीच आलेला ‘दशावतार’ पाहून दिलीप प्रभावळकरांबद्दल वाटलेलं ते भलतंच अप्रूप, आश्चर्य आणि आदर!

शेवटी मराठी म्हणजे…

बालभारती!

बहिणाबाई, बोरकर, कुसुमाग्रज, ग्रेस, शांताबाई शेळके यांच्या अजूनही चालीसह लक्षात असलेल्या कविता.

बाईंनी तोंडपाठ करून घेतलेली “श्रावणमासी हर्ष मानसी” गर्दीत कुठूनतरी कानावर पडताच — आपलं कोणी तरी ओळखीचं आहे इथे, हा मिळालेला एक दिलासा!

शेवटी मराठी म्हणजे…

लोकसत्ताची रविवारची पुरवणी!

चतुरंग मधले प्रवीण दवणे आणि गौतम राजाध्यक्षांचे लेख, आणि दुपारच्या वेळी सोडवत बसलेले भलेमोठे शब्दकोडे!

शेवटी मराठी म्हणजे…

नाट्यदैवतांना वंदन करून तिसरी घंटा वाजताच उघडलेला तो पडदा… आणि त्यानंतर तीन तास शब्दांत न मांडता येणारा तो जादुई अनुभव!

“सुयोग प्रस्तुत, विजय केंकरे दिग्दर्शित, दोन अंकी नाटक” — हे शब्द कानावर पडताच आता आपल्याला कमाल काहीतरी बघायला मिळणार ही खात्री… आणि पोटात न मावणारा तो आनंद!

शेवटी मराठी म्हणजे…

लतादीदी, आशाताई, बाबूजी यांची अजरामर गाणी आणि मराठी शब्दांना लाभलेलं ते एक सुरेल असं वरदान!

मराठी रसिकांना एक साधा-सोपा कविता आणि गाण्यांचा कार्यक्रम हाऊसफुल कसा होऊ शकतो हे दाखवून देणारे सलील आणि संदीप दादा!

शेवटी मराठी म्हणजे…

सकाळी उठताच सवयीने तोंडी येणारं “कराग्रे वसते लक्ष्मी…”

संध्याकाळी शुभंकरोती झाल्यावर आजोबांसोबत झोपाळ्यावर बसून ऐकलेली ती रामरक्षा आणि आज्जीनं लावलेला तो अंगारा!

शेवटी मराठी म्हणजे…

“माझी शाळा”, “माझा आवडता प्राणी”, “मला पंख असते तर!” यावर लिहिलेले ते मजेशीर निबंध!

“निबंध” शब्द ऐकताच कित्येक वर्षांत मराठी लिहिलंच नाही ही झालेली बोचरी जाणीव…

मराठी “टाईप” करता करता ती मुळाक्षरं स्वतःच्या अक्षरात कशी दिसतात याचा पडत चाललेला विसर… आणि वाटलेली थोडीशी ती लाज…

 

लेखिका: केतकी कुलकर्णी

प्रस्तुती: अंजली दिलीप गोखले

मोबाईल नंबर 8482939011

≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

रेखा जांबवडेकर

📖 वाचताना वेचलेले 📖

☆ किती सुंदर भांडण!… कवयित्री: अज्ञात ☆ प्रस्तुती : सौ. रेखा जांबवडेकर ☆

☆

किती सुंदर भांडण !

(घरोघरी चालणारं,

डोळ्यात आनंदाश्रू आणणारं!)

 

माझे भांडखोर आई-बाबा

 

लहानपणापासून बघतेय मी,

आई-बाबा सतत भांडायचे,

आता सत्तरी उलटली तरीही,

तेच सुरू त्यांचे !

 

खूप दिवसांनी, दोन दिवसांसाठी,

गेले होते मी माहेरी,

बाबा बाहेर गेल्या गेल्या,

आईच्या सुरू झाल्या तक्रारी.

 

”रोज सकाळी सकाळी तुझे,

बाबा जातात फिरायला,

मी ही जाते, कोपऱ्यापर्यंत,

त्यांना रस्ता क्रॉस करून द्यायला.

 

कानाला काहीतरी बांधा म्हणते,

किती गारठा असतो हल्ली,

ऐकत तर नाहीतच,

वर उडवतात माझीच खिल्ली.

 

रोज ह्यांच्या मित्रांपैकी आणतं,

कुणीतरी काहीतरी खायला,

बॉर्डरलाईन शुगर आहे आपली,

आता सांभाळून नको का राहायला ?

 

घरी आल्यावर खुशाल बसतात

तासभर वाचत पेपर,

धुणेवाली बाई निघून गेली तर,

पुन्हा माझ्याच डोक्यावर खापर !

 

ऐन बाराच्या उन्हात म्हणतात,

”जरा बँकेत जाऊन येतो,

एन्ट्री आणतो, बिलाचं बघतो,

अन देवाला दोन हार घेतो ”.

 

अमेरिकेतून तुझा भाऊच इथले,

सांभाळतो, ग, सगळे व्यवहार,

पण ‘मी’ उन्हात नका जाऊ म्हणाले,

की हे जाणार, म्हणजे जाणार !

 

तुझ्या ताईने ‘मोबाईल’ घेऊन दिलाय,

इमर्जन्सीत सोबत असावा म्हणून,

तेव्हढा बरोब्बर घरी विसरतात,

कितीही सांगा शिरा ताणून !

 

इतकी वर्ष सांगतीये तरीही,

तितकेच भरभर जेवतात,

वाघाच्या अन ह्यांच्या शर्यतीत,

अजूनही हेच जिंकतात.

 

रोज संध्याकाळी मुलांच्या फोन्सची

वाट बसतात बघत,

मी म्हणते, ‘’अहो, मुलं बिझी असतात, ”

तरीही घुटमळतात येरझाऱ्या घालत.

 

परवा म्हणे, ”पंखा पुसतो, ”

अन घेतलं स्टूल चढायला,

आता ह्यांचं का वय राहिलं,

असली कामं करायला ?

 

तेव्हढ्यात बाबा आले फिरून,

म्हणाले, ”चला वाढा ”,

मी काही बोलणार, तितक्यात,

बाबांनी, सुरू केला त्यांचाही पाढा.

 

”नका करत जाऊ, ‘स्वतः’ चार जिन्नस,

सांग जरा तुझ्या आईला,

फुकटचा का पगार द्यायचा,

स्वैपाकाच्या बाईला ?

 

खावं-प्यावं, मजेत राहावं,

कशाला ते धरावे उपास,

आता काय मिळवायचं राहिलंय,

आता कशात होणार नापास ?

 

अजून एक तिला समजावून सांग,

ती घेत नाही नीट औषधं-गोळ्या ”,

आई म्हणाली आतून, ”चला,

झाल्यात गरम-गरम पोळ्या ”.

…………………………..

………………………….

केला मी देवाला नमस्कार,

डोळ्यांतून अश्रू सांडत,

म्हटलं,

” देवा, ह्या दोघांना,

असेच ठेव भांडत !”

 

अगदी हृदयास स्पर्शून गेले हे भांडण.

फक्त आपल्या पिढीपर्यंतच मर्यादित राहील का हे भांडण?

 

माहीत नाही या बाबतीत कोणाचे काय मत आहे मात्र या भांडणात पती- पत्नी संबंधात जो गोडवा आहे तो जगात कोणत्याच संबंधात दिसत नाही.

 

पति – पत्नी एकमेकांस किती पूरक असतात, याचे हे भांडण ज्वलंत उदाहरण आहे.

तसे पाहता हे भांडण जरूर आहे परंतु यात प्रेम भरभरून आहे हे मात्र तितकेच खरे.

☆

कवयित्री:अज्ञात

प्रस्तुती :सौ. रेखा जांबवडेकर

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

सौ. दीप्ती गौतम

 वाचताना वेचलेले 

☆ वेडेपणा आणि मूर्खपणा – लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुती – सौ. दीप्ती गौतम ☆

☆  

मूर्खपणा आणि वेडेपणा (Madness and Stupidity)!

एका माणसाच्या गाडीचे टायर बरोबर एका मानसिक रुग्णालयासमोर (Mental Hospital) पंक्चर झाले. रस्त्याच्या कडेला गाडी पार्क करताना त्याला मोठी कसरत करावी लागली.

त्याने गाडीचा बोनेट उघडला, जॅक काढला, जादा चाक (spare wheel) आणि व्हील स्पॅनर बाहेर काढले. पंक्चर झालेले चाक काढण्यासाठी त्याने चारही नट (nuts) उघडले. पण दुर्दैवाने, ते चारही नट गडगडत गेले आणि थेट गटारात पडले. गटाराचे झाकण उघडता येण्यासारखे नव्हते; नट पाण्यात गायब झाले होते.

तो माणूस हताश होऊन इकडे-तिकडे पाहू लागला आणि शेवटी निराश होऊन पदपथावर बसला.

रुग्णालयाचा एक रुग्ण कुंपणातून हे सर्व सुरुवातीपासून पाहत होता. तो ओरडला:

“ए मूर्खा! काय करतोयस तिथे? “

माणसाने उत्तर दिले:

“मित्रा, विचारू नकोस रे. टायर पंक्चर झाला आणि चाक बदलताना चारही नट गटारात पडले. “

तो रुग्ण लगेच म्हणाला: “अरे, तू उगीच गोष्टी अवघड करतोयस! साधी गोष्ट आहे, बाकीच्या तिन्ही चाकांमधून एक-एक नट काढ, म्हणजे तुझ्याकडे प्रत्येक चाकाला तीन नट होतील. पुढच्या पेट्रोल पंपापर्यंत किंवा टायर रिपेअरिंगच्या दुकानापर्यंत जाण्यासाठी तेवढे पुरेसे आहेत! “

त्या माणसाने रुग्णाने सांगितल्याप्रमाणे केले आणि आनंदाने त्याला विचारले: “अरे वा! मग तू या मानसिक रुग्णालयात काय करतोयस? “

त्या रुग्णाने दिलेले उत्तर खरंच ‘लेजेंडरी’ होते…

“मित्रा, आम्ही इथे ‘वेडेपणा’मुळे आहोत, ‘मूर्खपणा’मुळे नाही! “

‘वेडेपणा’ ही एक वेगळी गोष्ट आहे.

आणि ‘मूर्खपणा’ पूर्णपणे वेगळी.

वेडेपणावर उपचार होऊ शकतात, पण मूर्खपणावर नाही!

☆

लेखक :अज्ञात

प्रस्तुती : दीप्ती गौतम

≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

सौ. शशी नाडकर्णी-नाईक

 वाचताना वेचलेले 

☆ “साळिंदराचं कोडं” – लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुती – सौ. शशी नाडकर्णी-नाईक ☆

☆

साळिंदराचं कोडं (Porcupine Dilemma)

जवळ यायचं की लांब राहायचं? तुम्हाला वाटतं की प्रेमात किंवा मैत्रीत जितकं जास्त जवळ जाल, तितकं जास्त सुख मिळेल? तर मग तुम्ही स्वतःला एका मोठ्या संकटात ढकलत आहात.

खरं तर, माणसांच्या बाबतीत ‘अति जवळीक’ हेच दुःखाचं सर्वात मोठं कारण असतं. नात्यातलं अंतर कमी करणं म्हणजे आनंदाची खात्री नसून, तो दुखापतीला दिलेलं आमंत्रण असू शकतं.

१८५१ सालची गोष्ट आहे… आर्थर शोपेनहॉवर नावाच्या एका जर्मन तत्त्वज्ञानं जगाला एक अजब विचार दिला. याला ‘पोरक्युपाइन डिलेमा’ किंवा ‘साळिंदराचं कोडं’ म्हणतात.

आता तुम्ही म्हणाल, माणसाच्या आयुष्याचा आणि काट्यांनी भरलेल्या साळिंदराचा काय संबंध? ऐका तर, हा संबंध तुमच्या-आमच्या रोजच्या जगण्याशी आणि तुटणाऱ्या नात्यांशी जोडलेला आहे!

कल्पना करा, की कडाक्याची थंडी पडलीय. बर्फाचा थर साचलाय आणि अशा वातावरणात साळिंदरांचा एक कळप थंडीनं कुडकुडतोय. स्वतःला वाचवण्यासाठी त्यांना ऊब हवीय.

साहजिकच, उबेसाठी ते एकमेकांच्या जवळ येतात. पण जसे ते एकमेकांना चिकटून उभे राहतात, तसे त्यांच्या अंगावरचे तीक्ष्ण काटे एकमेकांना टोचू लागतात. वेदना असह्य झाली की ते लांब पळतात. लांब गेले की पुन्हा थंडी वाजू लागते. मग उबेसाठी पुन्हा जवळ येतात, आणि पुन्हा तेच काटे टोचतात.

हा खेळ असाच सुरू राहतो. जोपर्यंत त्यांना एक असं ‘योग्य अंतर’ सापडत नाही, जिथं त्यांना एकमेकांची ऊबही मिळेल आणि कोणाचे काटेही टोचणार नाहीत.

माणसाचंही अगदी असंच असतं… आपल्याला एकटं वाटतं, एकाकीपणाची भीती वाटते, म्हणून आपण नात्यांच्या शोधात असतो. कुणाच्या तरी जवळ जावंसं वाटतं, कुणाशी तरी मन मोकळं करावंसं वाटतं…

परंतु जसं आपण कुणाच्या तरी खूप जवळ जातो, तसे समोरच्याचे ‘काटे’ आपल्याला टोचू लागतात.

हे काटे म्हणजे काय? तर समोरच्याचे स्वभावदोष, त्यांच्या सवयी, त्यांचा अहंकार किंवा त्यांचे विचार. आपण जितके जवळ जातो, तितके त्यांचे हे दोष आपल्याला स्पष्ट दिसू लागतात आणि मग सुरू होतो संघर्षाचा प्रवास… आणि आपल्याला वाटतं की, यापेक्षा लांब राहिलेलं बरं होतं!

आज  २०२६ मध्ये, जेव्हा आपण डिजिटल जगात एकमेकांशी २४ तास जोडलेले आहोत, तेव्हा हा ‘साळिंदराचा पेच’ अधिकच गंभीर झालाय.

अलीकडच्या काही संशोधनांतून असं समोर आलंय की, सोशल मीडियामुळं आपण लोकांच्या व्हर्च्युअली इतके जवळ गेलो आहोत की, त्यांच्या खाजगी आयुष्यातले ‘काटे’ आपल्याला सतत टोचत राहतात. त्यामुळं आजकाल त्यामध्ये लवकर ‘बर्नआउट’ जाणवतोय.

शोपेनहॉवरनं यावर एक जालीम उपाय सांगितला होता… तो म्हणजे, ‘सन्मानजनक अंतर’ (Polite Distance).

नात्यात पूर्णपणे विरघळून जाणं किंवा पूर्णपणे लांब जाणं, या दोन्ही टोकाच्या गोष्टी आहेत. सुखी व्हायचं असेल तर दोन साळिंदरांसारखं असं अंतर राखायला हवं, जिथं प्रेमाची ऊबही टिकून राहील आणि स्वाभिमानाला धक्काही लागणार नाही.

अनेकदा आपण प्रेमाच्या नादात समोरच्याच्या वैयक्तिक अवकाशात (Personal Space) शिरतो, आणि मग तक्रार करतो की, नात्यात गुदमरल्यासारखं होतंय.

थांबा, अजून पुढं ऐका… ही समस्या फक्त जोडप्यांची नाहीये. आई-वडील आणि मुलं, जिवलग मित्र किंवा ऑफिसमधले सहकारी, या सगळ्यांना हे साळिंदराचं तत्त्व लागू पडतं.

याचा अर्थ असा नाही की जवळ जाऊच नका… याचा अर्थ असा आहे की, डोंगर चढताना त्याचे दगडधोंडे टोचणारच, हे स्वीकारून योग्य अंतर राखा. शिष्टाचार आणि मर्यादा या नात्यातल्या भिंती नसून, ती नात्याला वाचवणारी कुंपणं आहेत.

आजच्या या धावपळीच्या आणि ‘ओव्हर-शेअरिंग’च्या जगात तुम्ही तुमच्या जवळच्या लोकांपासून किती अंतर राखून आहात? विचार करा, तुम्ही उबेसाठी जवळ जाताय की एकमेकांना टोचण्यासाठी?

शेवटी प्रश्न उरतोच… आपण उबेसाठी टोचून घ्यायला तयार आहोत की थंडीत कुडकुडत एकटं राहायला? की आपण ते सुवर्णमध्य गाठणारं ‘अंतर’ शोधण्यात यशस्वी झालो आहोत…?

☆

लेखक:अज्ञात

प्रस्तुती : सौ. शशी नाडकर्णी-नाईक

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

अंजली दिलीप गोखले

 वाचताना वेचलेले 

☆ आई अजूनही वाट पहाते… – कवी : अज्ञात ☆ अंजली दिलीप गोखले ☆

आई अजूनही वाट पाहते…

पण आम्ही मोठे झालो.

 

घर बदललेलं नाही.

त्या भिंती अजूनही तशाच आहेत.

दार अजूनही तसंच किरकिरत उघडतं.

 

फक्त एक गोष्ट बदलली आहे…

घरातले आवाज कमी झालेत.

 

आई अजूनही तिथेच आहे.

पण आम्ही… मोठे झालो.

 

लहानपण :

लहानपणी घर म्हणजे गोंधळ असायचा.

सकाळी आईचा आवाज –

“उठा आता! शाळेला उशीर होईल. ”

आम्ही चादरीत लपून बसायचो.

आई येऊन पांघरूण ओढायची –

“चल… अजून झोपायचं नाही. ”

किचनमध्ये पोह्यांचा वास.

डब्यांसाठी घाई.

बाबा पेपर वाचत.

 

त्या सगळ्या गोंधळात

आई कायम धावत असायची.

 

पण तेव्हा आम्हाला वाटायचं…

आईला थकवा येतच नाही.

 

वेळ:

हळूहळू वर्षं गेली.

शाळा संपली.

कॉलेज सुरू झालं.

घरातले विषय बदलले.

 

“Exam कधी आहे? ”

“Job मिळाला का? ”

 

आई अजूनही तसंच विचारायची –

“जेवलास का? ”

तो प्रश्न कधी बदललाच नाही.

 

घर सोडण्याचा दिवस :

एक दिवस बॅग भरली.

नोकरीसाठी शहर बदलायचं होतं.

आई शांतपणे कपडे घडी करत होती.

 

ती म्हणाली –

“सगळं घेतलंस ना? ”

मी म्हणालो –

“हो. ”

पण खरं सांगायचं तर

मी घरच तिथे ठेवून जात होतो.

 

दारातून बाहेर पडताना

आई म्हणाली –

“कधी कधी फोन कर. ”

 

त्या चार शब्दांत

खूप काही होतं.

 

नवीन आयुष्य:

नवीन शहर.

नवीन नोकरी.

नवीन लोक.

आयुष्य वेगाने चालायला लागलं.

Meeting.

Deadline.

Traffic.

फोन करायचं ठरवायचो…

पण वेळ नसायचा.

 

कधी कधी रात्री आईचा missed call दिसायचा.

 

मी message करायचो –

“Busy होतो. ”

 

आई reply द्यायची –

“ठीक आहे, बाळा. ”

 

आईचं घर:

आई अजूनही त्या घरात आहे.

सकाळी उठते.

चहा करते.

कधी कधी चार कप ठेवते.

मग हसते –

“अरे… आता दोनच लोक. ”

 

किचन शांत.

भांड्यांचा आवाज कमी.

पण आठवणींचा आवाज जास्त.

 

गॅलरी:

 संध्याकाळी आई गॅलरीत उभी राहते.

 रस्त्यावरची मुलं खेळत असतात.

 कुणीतरी “आई! ” म्हणत धावत येतं.

 

आई थोडं हसते…

आणि आत जाते.

 

कारण तिला आठवतं —

एकेकाळी त्या आवाजात आमचं नाव असायचं.

 

जुने फोटो:

एक दिवस आईने जुना अल्बम काढला.

फोटो –

शाळेचा.

पिकनिकचा.

दिवाळीचा.

 

एका फोटोमध्ये

आम्ही सगळे हसत होतो.

 

आई फोटोला हात लावते.

आणि हळूच म्हणते –

“किती पटकन मोठे झाले. ”

 

सण:

दिवाळी आली.

पूर्वी घरात धिंगाणा असायचा.

 फटाके.

फराळ.

गोंधळ.

 

आता आई दोनच दिवे लावते.

एक देवासाठी.

एक दारासाठी.

 

ती म्हणते –

“कदाचित यंदा येतील. ”

 

 फोन:

 रात्री फोन वाजतो.

 आई पटकन उचलते.

 

“हॅलो? ”

मी म्हणतो –

“आई, कशी आहेस? ”

 ती लगेच म्हणते –

“छान… तू जेवलास का? ”

 

मी म्हणतो –

“हो. ”

ती अजून काही बोलायचा प्रयत्न करते.

 

पण मग म्हणते –

“ठीक आहे… काम कर. ”

 फोन ठेवला की

घर पुन्हा शांत होतं.

 

सत्य:

मोठं होणं वाईट नाही.

स्वप्नं पूर्ण करणंही चुकीचं नाही.

पण एक गोष्ट आपण विसरतो…

 

आपण मोठे होत असताना

आई अजूनही तिथेच थांबलेली असते.

 ती अजूनही वाट पाहते.

 

एका फोनची.

एका भेटीची.

एका “आई” म्हणण्याची.

 

एक दिवस:

 एक दिवस अचानक मी घरी गेलो.

 दरवाजा उघडला.

 आई मला पाहून थबकली.

 “अरे अचानक? ”

 मी म्हणालो –

“तुला भेटायला आलो. ”

त्या दिवशी किचन पुन्हा जिवंत झालं.

आईने चार पदार्थ केले.

 घरात पुन्हा आवाज आला.

 

 शेवट:

 त्या रात्री आई म्हणाली –

“तू आलास की घर पुन्हा घर वाटतं. ”

ते वाक्य ऐकून

माझं मन भरून आलं.

 

कारण मला कळलं…

 

घर कधी रिकामं नसतं.

घरातली वाट पाहणारी आई

त्याला जिवंत ठेवत असते.

 

 जर तुम्ही ही कविता वाचत असाल…

 तर एक काम करा.

 आज आईला फोन करा.

 फक्त एवढं म्हणा —

“आई, कशी आहेस? ”

 कारण…

 आपण मोठे झालो असलो

तरी आई अजूनही वाट पाहते.

 

लेखक: अज्ञात

प्रस्तुती : अंजली दिलीप गोखले 

मोबाईल नंबर 8482939011

≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

मंजुषा सुनीत मुळे

📚 वाचताना वेचलेले 📖

☆ “लागणे” – लेखक : पु. ल. देशपांडे ☆ प्रस्तुती – मंजुषा सुनीत मुळे ☆

☆

मराठीत “लागण्याची” गंमत बघा:

बाजूच्या गावात एक चित्रपट *लागला*होता.

तो बघून परत येतांना वाटेत मित्राचा बंगला “लागला”.

त्याचा मुलगा माझ्या ऑफीस मध्ये नुकताच “लागला” होता.

बंगल्यात शिरतांना कमी उंचीमुळे दरवाजा डोक्याला “लागला”.

घरचे जेवायचा आग्रह करू “लागले”. मला जेवणात गोड “लागतं” हे माहिती असल्याने गोड केलं होतं.

भात थोडा “लागला” होता पण जेवण छान होतं. जेवणानंतर मला सुपारी दिली ती नेमकी मला “लागली”. पाहुण्यांना आपल्यामुळे त्रास झाला ही गोष्ट घरच्यांना फार “लागली”.

निघताना बस फलाटाला “लागली”*च  होती, ती *”लागली”च पकडली.

पण भरल्या पोटी आडवळणांनी ती मला बस “लागली”. मग काय …

घरी पोहोचेपर्यंत माझ्या पोटाची मला भलतीच काळजी “लागली” कारण आल्या आल्या घाईची *”लागली”.

थोडक्यात माझी अगदी वाट “लागली”..

घरची मंडळी हसायला “लागली”.

☆

लेखक : पु. ल. देशपांडे

प्रस्तुती : मंजुषा सुनीत मुळे 

≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈ 

सौ. गौरी गाडेकर

 वाचताना वेचलेले 

☆ समर व्हेकेशन मेमरीज… – लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुती – सौ. गौरी गाडेकर ☆

☆

उशिरा उठायचं,

आईच्या कामात लुडबुड करायची,

उठल्या उठल्या कॅरम काढायचा,

मित्र मैत्रिणींना बोलावून आणायचं,

सटर फटर काहीतरी खात राहायचं,

कैरीच्या फोडी पळवायच्या,

मधूनच ताट भरून कलिंगडाच्या फोडी यायच्या,

मग कधीतरी जमलं तर अंघोळ,

मग रस काढून उरलेल्या कोयी आणि सालं चोखायची,

पत्त्यांचे डाव, खाऊ, कुल्फीची घंटा,

चार आण्याची की आठ आण्याची कुल्फी आणायची ह्यावर चर्चा,

कॅरम आणि पत्त्याचे उधळलेले डाव,

कुणीतरी लायब्ररीमधून आणून दिलेली एकट्याने बसून वाचलेल्या विक्रम वेताळ, चम्पक, चांदोबा, किशोर पुस्तकं,

एक रुपया तासावर भाड्याने आणलेली सायकल,

भाड्याने आणलेला व्ही. सी. आर. ,

खराबलेल्या कॅसेट्स्,

मग चुलत, आत्ते, मामे, मावसभावा– बहिणींबरोबर एकमेकांकडे राहायला जाण्याचा प्लॅन,

भीत भीत पोहोण्याच्या तलावावर जाऊन कशीबशी संपवलेली ती ४० मिनिटं,

संध्याकाळी बागेत गेल्यावरचा तो भेळेतल्या कांदा कोथिम्बिरीचा आणि पाणी पुरीचा एकत्रित वास,

सगळ्या नातेवाईकांकडे दोन- चार, दोन-४ चार दिवस करून घालवलेली अख्खी सुट्टी,

काहींच्या अगदी बेताच्या परिस्थितीतही केलेले लाड,

कोपरापर्यंत जाणारा आमरसाचा ओघळ,

सगळ्या शर्ट्सना पडलेले रसाचे डाग,

पापड कुरडयाची वाळवणं आणि त्या पळवणं

पहाटे उठून क्रिकेट खेळणे,

एखादा सिनेमा,

ह्या सगळ्यामध्ये ताण म्हणावा म्हणजे अगदी नगण्य असं रिझल्टचं टेन्शन,

तो साधेपणा गेला. आता एवढ्या कुठल्याच साध्या गोष्टीत मन रमत नाही. खूप जास्त काहीतरी entertaining – happening लागतं. छान सुट्टी असायची….. पण संपून गेली……

खरच रम्य ते बालपण….. परत जाता येईल का हो भूतकाळात…?

Missing all..

 ☆

लेखक : अज्ञात

प्रस्तुती : गौरी गाडेकr

संपर्क – 1/602, कैरव, जी. ई. लिंक्स, राम मंदिर रोड, गोरेगाव (पश्चिम), मुंबई 400104.

फोन नं. 9820206306

≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈

मंजुषा सुनीत मुळे

📚 वाचताना वेचलेले 📖

☆ “बाया” – कवी : विजय जोशी ☆ प्रस्तुती – मंजुषा सुनीत मुळे ☆

☆

बाया कपडे धुवायला जातात,

नदीवर निगुतीने!

 

सुख दुःखे बुचकळवतात पाण्यात,

आणि बोलतात वाहत्या पाण्याशी,

सराईतपणे मनमोकळं….

कपडे घासतात, आपटतात,

धोपटतात दगडावर,

साफ करतात कपड्यांचा मळ, आणि मनातली खळबळ सुद्धा!

 

बायका कुजबुजतात, पुटपुटतात, बडबडतात,

आपापसात,

मनाशी,

कपड्यांशी,

पाण्याशी,

दगडांशीसुद्धा.

 

विरघळून जातो सारा शीण,

नदीतल्या पाण्यात, आणि,

बाया फिरतात माघारी,

पुन्हा एका नवीन दिवसाची सुरुवात करायला,

नदीच्या पात्रात विस्तीर्ण आणि

स्वच्छ नितळ मनाने!

☆

कवी : विजय जोशी

प्रस्तुती : मंजुषा सुनीत मुळे 

≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – सौ. उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे/सौ. गौरी गाडेकर≈