श्री मनोहर जांबोटकर
जीवनरंग
☆ ॲटिट्यूड – लेखक : अज्ञात ☆ प्रस्तुति – श्री मनोहर जांबोटकर ☆
☆
“तुझी लायकी नाहीये इथं बसायची, चल मागे जा!” लग्नमंडपात सासूने माझ्या आई-वडिलांना उठवलं… पण जेव्हा मी हातात माईक घेतला, तेव्हा नवऱ्याच्या अख्ख्या खानदानाला सिक्युरिटी गार्डने धक्के मारून बाहेर काढलं!
माझं नाव ‘स्वराली’. मी पुण्यात एका मल्टीनॅशनल कंपनीत ‘फायनान्शिअल ॲडव्हायझर’ म्हणून मोठ्या पदावर काम करते. माझे बाबा, ‘माधवराव’ हे एका सरकारी शाळेत शिक्षक होते आणि नुकतेच निवृत्त झाले होते. माझ्या बाबांनी त्यांच्या आयुष्याची ३५ वर्षांची पुंजी, म्हणजे जवळपास ४० लाख रुपये, माझ्या लग्नासाठी बाजूला काढून ठेवले होते.
माझे लग्न ‘समीर’ नावाच्या एका मोठ्या बिझनेसमॅनच्या मुलाशी ठरले होते. समीरचे कुटुंब अत्यंत श्रीमंत होते. लग्नाआधीच समीरच्या आईने (माझ्या होणाऱ्या सासूने) एक अट ठेवली होती- “आम्हाला हुंडा नकोय, पण आमच्या स्टेटसप्रमाणे लग्न लोणावळ्याच्या ‘फाईव्ह स्टार रिसॉर्टमध्येच’ झाले पाहिजे. ” मुलीच्या सुखासाठी माझ्या बाबांनी हसत हसत स्वतःचा सर्व ‘पीएफ’ (PF) आणि रिटायरमेंट फंड मोडून त्या ५-स्टार लग्नाचा सर्व खर्च उचलला.
*तो अपमानाचा प्रसंग आणि माझ्या बापाचे डोळे:*
लोणावळ्याच्या त्या आलिशान रिसॉर्टमध्ये लग्नाचा दिवस उजाडला. हॉल फुलांनी सजला होता. मी नवरीच्या वेशात स्टेजवर बसले होते आणि समीर माझ्या बाजूला होता. ५०० पाहुणे आले होते. स्टेजच्या अगदी समोर पहिल्या रांगेत ‘व्हीआयपी (VIP) सोफे’ लावले होते. माझे बाबा आणि आई तिथे जाऊन बसले, जेणेकरून त्यांना त्यांच्या लाडक्या लेकीचे ‘लग्न आणि फेरे’ जवळून बघता येतील.
तितक्यात समीरची आई (सासूबाई) त्यांच्या श्रीमंत मैत्रिणींना घेऊन तिथे आल्या. त्यांनी माझ्या बाबांना बघितले आणि अत्यंत तुच्छतेने व मोठ्या आवाजात म्हणाल्या,
“अहो माधवराव, हे ‘व्हीआयपी’ लोकांसाठी आणि आमच्या खास पाहुण्यांसाठी सोफे आहेत. तुम्ही मुलीवाले आहात, त्यात तुमचे हे साधे कपडे या सोफ्यांना मॅच होत नाहीत. जा, तुम्ही तिथे मागच्या रांगेत जेवणाच्या काऊंटर जवळ जाऊन बसा!”
माझ्या काळजात धस्स झालं. ज्या बापाने या लग्नासाठी स्वतःच्या रक्ताचं पाणी केलं, त्या बापाला स्टेजसमोरून कुत्र्यासारखं हाकललं जात होतं! माझ्या बाबांनी कोणताही तमाशा केला नाही… त्यांनी मान खाली घातली, हात जोडले आणि ते शांतपणे आईला घेऊन एकदम शेवटच्या रांगेत एका कोपऱ्यात जाऊन बसले.
माझ्या डोळ्यांतून पाणी आलं. मी समीरला म्हणाले, “समीर, बघ तुझ्या आईने माझ्या बाबांचा किती मोठा अपमान केलाय. त्यांना पुढे बोलाव. “
पण समीर अत्यंत निर्लज्जपणे हसून म्हणाला, “अगं स्वराली, रिलॅक्स! आईला स्टेटस मेंटेन करावं लागतं यार. तुझे बाबा जुन्या विचारांचे आणि गरीब दिसतात, ते तिथे मागेच ठीक आहेत. तू फक्त स्माईल कर, फोटोग्राफर बघतोय!”
*तो संतापाचा स्फोट आणि माझा ‘भयंकर’ निर्णय:*
समीरचं ते वाक्य ऐकलं आणि माझ्या डोळ्यांतले अश्रू अचानक आटले. तिथे प्रचंड संतापाची आग पेटली. जो नवरा माझ्या बापाच्या स्वाभिमानाची किंमत करत नाही, तो आयुष्यभर माझी काय इज्जत करणार?
मी एक सेकंदही विचार केला नाही. मी नवरीचा तो जड शालू सावरला आणि स्टेजवरून थेट खाली उतरले. संपूर्ण मंडपात शांतता पसरली. मी चालत थेट डीजे (DJ) च्या माणसाकडे गेले आणि त्याच्या हातातला *’माईक’ (Mic)* खेचून घेतला!
“सगळ्यांनी लक्ष द्या!” माझा आवाज पूर्ण हॉलमध्ये घुमला.
मी माईकवर अत्यंत करड्या आवाजात म्हणाले, “समीर आणि त्याच्या घरच्यांना वाटतंय की ते खूप उच्च दर्जाचे लोक आहेत आणि माझे बाबा भिकारी आहेत. बरोबर ना सासूबाई? तुम्ही माझ्या बाबांना या पहिल्या रांगेतून उठवून मागे पाठवलं… कारण त्यांची ‘लायकी’ नाहीये. तर आता सर्वांनी कान उघडे ठेवून ऐका…
हा जो ५-स्टार रिसॉर्ट आहे, हे जे ५०० लोकांचे ५६ भोग ताटात वाढले आहेत आणि ज्या व्हीआयपी सोफ्यांवर तुम्ही तुमचा ‘माज’ घेऊन बसला आहात… त्या सगळ्याचे ‘४० लाख रुपये’ माझ्या याच गरीब बापाने भरले आहेत! तुम्ही मुलावाले म्हणून एक रुपयाचाही खर्च केला नाहीये. माझ्या बापाच्या पैशांवर फुकटची मज्जा मारायला आलात आणि माझ्याच बापाला लायकी काढताय?”
हे ऐकताच समीरच्या आईच्या चेहऱ्यावरचा रंग उडाला! समीर धावत खाली आला. “स्वराली, काय वेडेपणा लावलाय हा? माईक खाली ठेव, आमची इज्जत जातेय!” तो ओरडला.
मी थेट समीरच्या श्रीमुखात अशी एक सणसणीत चपराक मारली की त्याचा माईकवर मोठा आवाज आला!
“तुझी इज्जत? भिकाऱ्यांची कसली आलीये इज्जत?” मी गरजले. “तू आणि तुझी आई माझ्या पैशावर विकले गेलेले भिकारी आहात! आणि मी माझ्या बापाच्या पैशातून तुमच्यासारखा ‘कचरा’ विकत घेणार नाहीये. मी हे लग्न आत्ता याच क्षणी मोडत आहे!”
*पायाखालची जमीन सरकवणारा तो ‘मास्टरस्ट्रोक’:*
समीरचे वडील रागाने पुढे आले आणि म्हणाले, “तुझी एवढी हिंमत? आता बघ आम्ही काय करतो. एकदा नवरी मंडपातून परत गेली ना, की कोणताच मुलगा तुझ्याशी लग्न करणार नाही! तू आयुष्यभर कुंवारी राहशील आणि हे ४० लाख पाण्यात जातील. “
मी एक अत्यंत भेदक स्माईल दिली. मी रिसॉर्टच्या जनरल मॅनेजरला हाक मारली.
“मॅनेजर साहेब, या रिसॉर्टचे पूर्ण बुकिंग कुणाच्या नावावर आहे आणि पेमेंट कोणी केलंय?” मॅनेजरने माईकवर सांगितले, “मॅडम, सर्व ४० लाखांचे बुकिंग तुमच्या (स्वरालीच्या) अकाउंटमधून आणि तुमच्या नावावर झाले आहे. “
मी समीरच्या बापाकडे बघून हसले आणि म्हणाले,
“ऐकलंत सासरेबुवा? या रिसॉर्टची मालकीण आजच्या दिवसापुरती ‘मी’ आहे! मॅनेजर साहेब… हे समीर आणि त्याचे नातेवाईक आता माझे पाहुणे नाहीत, ते ‘घुसखोर’ (Trespassers) आहेत. तुमच्या सिक्युरिटी गार्ड्सना बोलवा आणि या समीरच्या खानदानाला पुढच्या १० मिनिटांत गेटच्या बाहेर काढा! यांच्या ताटातलं जेवणही काढून घ्या!”
पुढच्या ५ मिनिटांत जे घडलं, ते बघून सगळ्या पाहुण्यांचे डोळे विस्फारले! रिसॉर्टच्या ८-१० बाऊन्सर आणि सिक्युरिटी गार्ड्सनी समीरच्या आई-वडिलांना आणि त्यांच्या त्या गर्विष्ठ नातेवाईकांना अक्षरशः धक्के मारत, त्यांचे सामान अंगावर फेकत त्यांना रिसॉर्टच्या बाहेर हाकलून दिले! जो माज ते दाखवत होते, तो माज रस्त्यावरच्या धुळीत मिळाला होता!
तो सुवर्णक्षण आणि बापाचा सन्मान:**
मी धावत गेले आणि माझ्या बाबांना घट्ट मिठी मारली. ते ढसाढसा रडत होते. मी आई-बाबांचा हात पकडला, त्यांना अत्यंत सन्मानाने घेऊन आले आणि स्टेजवरच्या त्या दोन राजेशाही खुर्च्यांवर बसवले.
मी माईकवरून माझ्या घरच्या आणि ऑफिसच्या पाहुण्यांना म्हणाले,
“हे ४० लाख रुपये पाण्यात गेले नाहीत! आजपासून हे माझे लग्न नाहीये… तर आज माझ्या बाबांच्या *’निवृत्तीचा (Retirement) भव्य सत्कार समारंभ’* आहे! ज्या बापाने माझ्यासाठी स्वतःचं आयुष्य पणाला लावलं, आज हा पूर्ण उत्सव फक्त त्यांच्या सन्मानासाठी आहे! तुम्ही सर्वांनी पोटभर जेवण करा आणि माझ्या आई-बाबांना पुढील आयुष्यासाठी शुभेच्छा द्या!”*
पूर्ण हॉलमध्ये टाळ्यांचा असा काही कडकडाट झाला की त्याच्या आवाजाने रिसॉर्टच्या बाहेर उभ्या असलेल्या समीर आणि त्याच्या कुटुंबाचे कान फाटले असतील!
जेव्हा एखादी मुलगी रडत बसण्यापेक्षा किंवा समाजाला घाबरून अपमान सहन करण्यापेक्षा, आपल्या आई-वडिलांसाठी ‘रणचंडी’ बनते… तेव्हा खऱ्या अर्थाने समाजाला एक ‘कडक’ मेसेज जातो. आज मी कुंवारी असले, तरी मी अभिमानाने जगतेय… कारण मी एक नवरा गमावला, पण माझ्या बापाचा ‘स्वाभिमान’ जिंकला होता! खोट्या प्रतिष्ठेसाठी झुकण्यापेक्षा, मुलीने दाखवलेला हा ‘कडक ॲटिट्यूड’ आणि आई-वडिलांचा केलेला सन्मान तुम्हाला कसा वाटला?
*
लेखक : अज्ञात
प्रस्तुती :श्री मनोहर जांबोटकर
≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित / मंजुषा मुळे/ गौरी गाडेकर≈
मनमंजुषेतून 
इंद्रधनुष्य 
वाचताना वेचलेले 
पुन्हा पुन्हा तेच ते... 
साप्ताहिक स्तम्भ – लेखनी सुमित्र की # २८६ – चिन्ताकुल
संजय दृष्टि – चुप्पियाँ – (१०)
१७ मई से ज्येष्ठ अधिकमास आरंभ हुआ है। इसी दिन से नारायण साधना आरंभ होगी। इसका मंत्र है – ॐ नारायणाय नम:। 
