image_print

मराठी साहित्य – कवितेचा उत्सव ☆ रमती गौराईच्या पूजनी ☆ सौ. मुग्धा कानिटकर

कवितेचा उत्सव ☆रमती गौराईच्या पूजनी ☆ सौ. मुग्धा कानिटकर ☆        आईचा सांगावा ऐकून माहेरवाशीण येई धावून सख्या साऱ्या जमून संसारी व्यथा सोडून रमती गौराईच्या पूजनी जाई जीवन उजळुनी ( १)   नेसून साडी नऊवार लेवून नथ मोत्यांचा सर माळून मोगऱ्याची माळ शोभे चाफ्याचे  फूल रमती गौराईच्या पूजनी जाई जीवन उजळुनी (२)   समजून   नाती घेता उमजून नव्या प्रेरणा मेळवून जुन्या नव्या सामावून घेत पिढ्या रमती गौराईच्या पूजनी जाई जीवन उजळुनी ( ३)   उणेदुणे जाती विसरून अंगणी फुगड्या खेळून झिम्मडती आनंदी होऊन गाणी गौराईची गाऊन रमती गौराईच्या पूजनी जाई जीवन उजळुनी( ४)   © सौ. मुग्धा कानिटकर सांगली फोन 9403726078 ≈ संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – श्रीमती उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित /सौ. मंजुषा मुळे ≈...
Read More

मराठी साहित्य – जीवनरंग ☆ अभियंता दिन – भारतरत्न सर विश्वेश्वरय्या ☆ सौ. ज्योत्स्ना तानवडे

सौ.ज्योत्स्ना तानवडे विविधा ☆ अभियंता दिन - भारतरत्न सर विश्वेश्वरय्या ☆ सौ. ज्योत्स्ना तानवडे ☆  १५ सप्टेंबर हा दिवस भारतात ' अभियंता दिन ' म्हणून साजरा केला जातो. भारताचे पहिले अभियंता सर मोक्षगुंडम विश्वेश्वरय्या यांचा हा जन्मदिवस. 'भारतरत्न' या सर्वोच्च पुरस्काराने गौरविले गेलेले विश्वेश्वरय्या हे ध्येयवादी आणि थोर देशभक्त होते. कर्नाटकातील कोलार जिल्ह्यातील मुद्देनहळ्ळी खेड्यात १५ सप्टेंबर १८६१ ला त्यांचा जन्म झाला. त्यांचे वडील श्रीनिवासशास्त्री हे विद्वान संस्कृत पंडित होते. आईने त्यांच्यावर उत्तम संस्कार केले. शिक्षणासाठी त्यांनी खूप कष्ट घेतले आणि बंगळूरमधून विशेष गुणवत्ता किताब घेऊन बी.ए केले. त्यांना तांत्रिक शिक्षणाची आवड लागली. म्हैसूरच्या राजांनी त्यांना शिष्यवृत्ती देऊन पुण्यात अभियांत्रिकी पदवी साठी पाठवले. अत्यंत कठीण अशी इंजिनीयरिंग ची अंतिम परीक्षा प्रथम श्रेणीत उत्तीर्ण करून मुंबई राज्यात प्रथम क्रमांक प्राप्त केला.स्थापत्य शास्त्रातील त्यांच्या ज्ञानाचा लौकिक सर्वत्र पसरला.त्याची नोंद घेत सरकारने मुंबई इलाख्याच्या सार्वजनिक बांधकाम विभागात सहाय्यक अभियंता म्हणून नेमणूक केली. याच काळात खडकवासला धरणासाठी त्यांनी स्वयंचलित गेटची निर्मिती केली. भारतात प्रथमच हे गेट केले गेले. या डिझाईनला 'विश्वेश्वरय्या गेट' हे नाव दिले गेले. १९०४ साली...
Read More

मराठी साहित्य – जीवनरंग ☆ अलक [1] महात्मा ! [2] बुद्धीबळ – गे म ! ☆ श्री प्रमोद वामन वर्तक

श्री प्रमोद वामन वर्तक जीवनरंग  ☆ [1] महात्मा ! [2] बुद्धीबळ - गे म ! ☆ श्री प्रमोद वामन वर्तक☆ "अलक" या प्रकारात कथा लिहायचा प्रथमच प्रयत्न करतोय !🙏 अलक - १ [1] महात्मा ! भली मोठी पांढरी शुभ्र मरसिडीज, महाराजांच्या बंड गार्डन रोडवरील राजवाड्या सदृश मठाच्या दारात थांबली. शोफरने धावत येवून दार उघडलं. आतून पांढऱ्या शुभ्र कपड्यातील व्यक्ती श्रीमंतीच्या सगळ्या खुणा दाखवत उतरली. महाराजांचे रोजचे प्रवचन, देशी विदेशी भक्तांच्या भरगच्च दरबारात चालू होते. ती व्यक्ती अदबीनं महाराजांच्या पाया पडली. खिशातून पाचशेच्या नोटांच कोरे बंडल काढले आणि महाराजांच्या पायाशी ठेवले. थोडावेळ खाली बसून प्रवचनाचा लाभ घेऊन परत नमस्कार करून मठाच्या बाहेर पडून गाडीतून निघून गेली. एक महिनाभर हा प्रकार सलग चालल्यावर, एक दिवस ती व्यक्ती बाहेर पडताच, महाराजांनी त्यांच्या सुखदेव नावाच्या खास शिष्याला खूण केली. "महाराज त्यांचे नांव अनिरुद्ध महात्मे. पुण्यात 'पुण्यात्मा' नावाची त्यांची स्वतःची IT फर्म आहे." "उद्या त्यांची आणि माझी भेट माझ्या खाजगी दालनात अरेंज करा." "नमस्कार महाराज, काय सेवा करू?" "नमस्कार महात्मे! आम्ही बघतोय, गेले महिनाभर तुम्ही आमच्या समोर रोज पाचशेच्या नोटांच कोरं बंडल....." "महाराज, गत...
Read More

मराठी साहित्य – मनमंजुषेतून ☆ हेमराजवाडीतील गणपती ☆ श्री उदय गोपीनाथ पोवळे

श्री उदय गोपीनाथ पोवळे  मनमंजुषेतून  ☆ हेमराजवाडीतील  गणपती ☆ श्री उदय गोपीनाथ पोवळे ☆  प्रत्येकवर्षी गणपती आले की  गिरगावातील वेगवेगळ्या गणपतींची आठवण  येतेच.  सहा महिने आधीपासून रविवारी गणपती मंडळांच्या मिटींग्स चालू व्हायच्या .वाडीतील काही बुजुर्ग लोकाना अध्यक्ष,सचिव, खजिनदार अशी पदे देऊन सार्वजनिक मंडळाची नेमणूक व्हायची. वर्गणीवर चर्चा व्हायची, वाद आणि काही वेळा भांडणेही होत असत.  पण त्यामुळे कधी गणेशोत्सवात विघ्न येत नसे. सगळेजण गणेशोत्सव कसा चांगला होईल ह्यासाठी जोमाने कामाला लागायचे. ---- पण १९८७ च्या  हेमराजवाडीच्या  गणपतीची तयारी मात्र एक वर्ष आधीपासूनच चालू होती, कारण त्यावर्षी हेमराजवाडीतल्या गणपतीला ५० वर्षे होणार होती. त्यामुळे ते गणपतीउत्सवाचे सुवर्णमहोत्सवी वर्ष होते. त्याची संपूर्ण जबाबदारी अशा कामात नेहेमी आघाडीवर असणाऱ्या  वाडीतील चार तरुणांनी  घेतली होती. वाडीतील असंख्य तरुण कार्यकर्ते त्यांच्या मदतीला  होते. त्यामुळेच सुवर्णमहोत्सवी शिवधनुष्य वाडीतल्या रहिवाश्यांच्या साथीने व्यवस्थित  उचलले गेले. सुवर्ण महोत्सवाची तयारी पद्धतशीरपणे  चालू होती. एक महिना शिल्लक असताना बाबूच्या डोक्यात एक भन्नाट कल्पना आली. तसे त्याच्या डोक्यात भन्नाट कल्पना येणे हे  नवीन नव्हते. त्याने सांगितले, " ह्यावर्षी  आपण गणपतीला  खरोखरच्या हत्तीवरून आणायचे ". सुरुवातीला सगळ्यांनी त्याला वेड्यात काढले...
Read More

मराठी साहित्य – इंद्रधनुष्य ☆ लाईफ मॅनेजमेंट ☆ संग्राहक – सुश्री मानवी केळकर/श्री माधव केळकर

इंद्रधनुष्य  ☆ लाईफ मॅनेजमेंट ☆ संग्राहक - सुश्री मानवी केळकर/श्री माधव केळकर ☆  लाइफ मॅनेजमेंट 🎯 प्रोफेसरने भांड्यात पाणी टाकून त्यामध्ये बेडूक टाकला, यानंतर ते भांडे तापायला ठेवले, पाणी गरम झाल्यानंतर बेडकाचे काय झाले, प्रोफेसरने असे कां केले ???-------- एका कॉलेजमध्ये "फिलॉसफीचे" एक प्रोफेसर शिकवायचे...ते वेगवेगळ्या पध्दतींनी विद्यार्थ्यांना आयुष्यातील लहान-लहान गोष्टी समजावण्याचा प्रयत्न करायचे... एक दिवस प्रोफेसरने आपल्या सर्व विद्यार्थ्यांना बोलावले आणि म्हणाले की, आज मी तुम्हाला एक खूप महत्त्वपूर्ण गोष्ट समजावणार आहे. सर्व विद्यार्थी लक्षपूर्वक ऐकत व बघत होते. प्रोफेसरने पाण्याने भरलेले एक भांडे घेतले आणि त्यामध्ये बेडूक टाकला. पाण्यात जाताच बेडूक आरामात पोहू लागला. यानंतर प्रोफेसरने ते भांडे तापायला ठेवले. भांड्यातील पाणी हळुहळू गरम होत होते. भांड्यामध्ये जो बेडूक होता तो पाण्याच्या वाढत्या तापमानानुसार स्वतःला अॅडजस्ट करत होता. हळुहळू पाणी जास्त गरम होत होतं, पण बेडकाला काहीच फरक पडत नव्हता. तो स्वतःला तापमानानुसार तयार करत होता. काही वेळानंतर पाण्याचे तापमान खूप वाढले आणि पाणी उकळू लागले. तेव्हा बेडकाचीहि सहनशक्ती संपली. त्याला त्या भांड्यात थांबणे कठीण झाले. तेव्हा बेडकाने उडी मारुन भांड्याबाहेर येण्याचा प्रयत्न केला. बेडकाने पूर्ण शक्ती लावूनहि त्याला...
Read More

मराठी साहित्य – वाचताना वेचलेले ☆ पु.ल.देशपांडे लिखित प्रार्थना ☆ संग्राहिका – सौ.अंजली दिलिप गोखले

सौ.अंजली दिलिप गोखले वाचताना वेचलेले ☆ पु.ल.देशपांडे लिखित प्रार्थना ☆ संग्राहिका – सौ.अंजली दिलिप गोखले ☆    पु ल देशपांडे लिखित उत्कृष्ट  प्रार्थना अणि शुभेच्छा !   हे परमेश्वरा... मला माझ्या वाढत्या वयाची  जाणीव दे. बडबडण्याची माझी  सवय कमी कर आणि प्रत्येक प्रसंगी मी  बोललच पाहिजे ही माझ्यातली  अनिवार्य इच्छा कमी कर.   दुसर्‍यांना सरळ करण्याची  जबाबदारी फक्त माझीच व  त्यांच्या खाजगी प्रश्नांची  दखल घेउन ते मीच  सोडवले पाहिजेत अशी  प्रामाणिक समजूत माझी  होऊ देऊ नकोस.   टाळता येणारा फाफटपसारा  व जरुर नसलेल्या तपशिलाचा  पाल्हाळ न लावता शक्य तितक्या लवकर मूळ  मुद्यावर येण्याची माझ्यात  सवय कर.   इतरांची दुःख व वेदना  शांतपणे ऐकण्यास मला  मदत करच पण त्यावेळी  माझ तोंड शिवल्यासारखे  बंद राहु दे. अशा प्रसंगी  माझ्याच निराशा, वैफल्यांचे  रडगाणे ऐकवण्याची माझी  सवय कमी कर.   केंव्हा तरी माझीही चूक  होउ शकते, कधीतरी माझाही  घोटाळा होऊ शकतो,  गैरसमजुत होऊ शकते  ह्याची जाणीव माझ्यात ठेव.   परमेश्वरा, अगदी शेवटपर्यंत माझ्यात  प्रेमाचा ओलावा, गोडवा,  लाघवीपणा राहू दे. मी संतमहात्मा नाही  हे मला माहीत आहेच,  पण एक बिलंदर बेरकी  खडूस माणूस म्हणून मी  मरू नये अशी माझी  प्रामाणिक इच्छा आहे.   विचारवंत होण्यास माझी  ना नाही पण मला लहरी  करू नकोस. दुसर्‍याला  मदत करण्याची इच्छा  आणि बुद्धी जरूर मला  दे पण गरजवंतांवर  हुकूमत गाजवण्याची  इच्छा मला देऊ नकोस.   शहाणपणाचा महान ठेवा  फक्त माझ्याकडेच आहे  अशी माझी पक्की खात्री  असूनसुद्धा, परमेश्वरा,  ज्यांच्याकडे खरा सल्ला  मागता येइल असे  मोजके का होईना  पण चार...
Read More

हिन्दी साहित्य – साप्ताहिक स्तम्भ ☆ तन्मय साहित्य #99 – जब से मेडल गले में पहनाया… ☆ श्री सुरेश कुशवाहा ‘तन्मय’

श्री सुरेश कुशवाहा ‘तन्मय’ (सुप्रसिद्ध वरिष्ठ साहित्यकार श्री सुरेश कुशवाहा ‘तन्मय’ जी अर्ध शताधिक अलंकरणों /सम्मानों से अलंकृत/सम्मानित हैं। आपकी लघुकथा “रात  का चौकीदार” महाराष्ट्र शासन के शैक्षणिक पाठ्यक्रम कक्षा 9th की  “हिंदी लोक भारती” पाठ्यपुस्तक में सम्मिलित। आप हमारे प्रबुद्ध पाठकों के साथ  समय-समय पर अपनी अप्रतिम रचनाएँ साझा करते रहते हैं। आज प्रस्तुत हैं आपकी एक भावप्रवण कविता  “जब से मेडल गले में पहनाया...” । ) ☆  तन्मय साहित्य  # 99 ☆ ☆ जब से मेडल गले में पहनाया... ☆ वो बात साफ साफ कहता है    जैसे नदिया का नीर बहता है।   अड़चनें राह में आये जितनी मुस्कुराते हुए वो सहता है।   अपने दुख दर्द यूँ सहजता से हर किसी से नहीं वो कहता है।   हर समय सोच के समन्दर में डूबकर खुद में मगन रहता है।   बसन्त में बसन्त सा रहता पतझड़ों में भी सदा महका है।   इतनी गहराईयों में रहकर भी पारदर्शी सहज सतह सा है।   शीत से काँपती हवाओं में जेठ सा रैन-दिवस दहता है।   जब से मैडल गले में पहनाया उसी पल से वो शख्स बहका है।   © सुरेश कुशवाहा ‘तन्मय’ जबलपुर/भोपाल, मध्यप्रदेश, अलीगढ उत्तरप्रदेश   मो. 9893266014 ≈संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडल (हिन्दी) – श्री विवेक रंजन श्रीवास्तव ‘विनम्र’/श्री...
Read More

हिन्दी साहित्य – आलेख ☆ हिंदी अपनाइए, न शरमाइए ☆ श्री कमलेश भारतीय

श्री कमलेश भारतीय (जन्म – 17 जनवरी, 1952 ( होशियारपुर, पंजाब)  शिक्षा-  एम ए हिंदी , बी एड , प्रभाकर (स्वर्ण पदक)। प्रकाशन – अब तक ग्यारह पुस्तकें प्रकाशित । कथा संग्रह – 6 और लघुकथा संग्रह- 4 । यादों की धरोहर हिंदी के विशिष्ट रचनाकारों के इंटरव्यूज का संकलन। कथा संग्रह -एक संवाददाता की डायरी को प्रधानमंत्री अटल बिहारी वाजपेयी से मिला पुरस्कार । हरियाणा साहित्य अकादमी से श्रेष्ठ पत्रकारिता पुरस्कार। पंजाब भाषा विभाग से  कथा संग्रह-महक से ऊपर को वर्ष की सर्वोत्तम कथा कृति का पुरस्कार । हरियाणा ग्रंथ अकादमी के तीन वर्ष तक उपाध्यक्ष । दैनिक ट्रिब्यून से प्रिंसिपल रिपोर्टर के रूप में सेवानिवृत। सम्प्रति- स्वतंत्र लेखन व पत्रकारिता) ☆ आलेख  ☆ हिंदी अपनाइए, न शरमाइए ☆ श्री कमलेश भारतीय ☆  आज हिंदी दिवस है। सब तरफ कुछ दिन पहले से ही हिंदी की याद सताने लग जाती है हरबार, हर साल। यह मेरा सौभाग्य रहा कि मेरा जन्म ऐसे परिवार में हुआ जो हिंदी प्रेमी था और मेरे ननिहाल इससे भी बढ़कर आर्य समाज से जुड़े थे। आर्य समाज और हिंदी का नाता...
Read More

हिन्दी साहित्य – मनन चिंतन ☆ संजय दृष्टि – हिंदी दिवस विशेष – लघुकथा- हिंदी का लेखक ☆ श्री संजय भारद्वाज

श्री संजय भारद्वाज  (श्री संजय भारद्वाज जी – एक गंभीर व्यक्तित्व । जितना गहन अध्ययन उतना ही  गंभीर लेखन।  शब्दशिल्प इतना अद्भुत कि उनका पठन ही शब्दों – वाक्यों का आत्मसात हो जाना है।साहित्य उतना ही गंभीर है जितना उनका चिंतन और उतना ही उनका स्वभाव। संभवतः ये सभी शब्द आपस में संयोग रखते हैं  और जीवन के अनुभव हमारे व्यक्तित्व पर अमिट छाप छोड़ जाते हैं।  हम आपको प्रति रविवार उनके साप्ताहिक स्तम्भ – संजय उवाच शीर्षक  के अंतर्गत उनकी चुनिन्दा रचनाएँ आप तक  पहुँचा रहे हैं। सप्ताह के अन्य दिवसों पर आप उनके मनन चिंतन को  संजय दृष्टि के अंतर्गत पढ़ सकते हैं। ) संजय दृष्टि – हिंदी दिवस विशेष – लघुकथा- हिंदी का लेखक  हिंदी का लेखक संकट में है। मेज पर सरकारी विभाग का एक पत्र रखा है। हिंदी दिवस पर प्रकाशित की जानेवाली स्मारिका के लिए उसका लेख मांगा है। पत्र में यह भी लिखा है कि आपको यह बताते हुए हर्ष होता है कि इसके लिए आपको रु. पाँच सौ मानदेय दिया...
Read More

English Literature – Article ☆ Authentic LEADERSHIP: Musings on Supplementing Skills and Happiness ☆ Mr. Jagat Singh Bisht

☆ Authentic LEADERSHIP: Musings on Supplementing Skills and Happiness ☆ Mr. Jagat Singh Bisht ☆ I am happy to share with the readers and writers of e-abhivyakti that my ninth book Authentic LEADERSHIP: Musings on Supplementing Skills and Happiness is available on Amazon. Amazon Kindle Link: >>>> Authentic LEADERSHIP: Musings on Supplementing Skills and Happiness   Shri Jagat Singh Bisht (Author, Blogger, Laughter Yoga Master Trainer, Behavioural Science Trainer, and Founder: LifeSkills.) Authored six books on happiness: Cultivating Happiness, Nirvana – The Highest Happiness, Meditate Like the Buddha, Mission Happiness, A Flourishing Life, and The Little Book of Happiness, Positive Education: Happiness Fundamentals for Children and Parents. He served in a bank for thirty-five years and has been propagating happiness and well-being among people for the past twenty years. He is on a mission – Mission Happiness! About the book: This book is about essential skills that supplement leadership qualities. It is based on theories and models from behavioral science and positive psychology. It also gives you a new understanding of happiness and well-being and how to flourish in...
Read More
image_print