श्री प्रदीप केळुस्कर
जीवनरंग
☆ सहवास… – भाग २ ☆ श्री प्रदीप केळुस्कर ☆
(नंदा आठवीत होती म्हणजे बारातेरा वर्षाची. मी तिला पाहिले तेंव्हा माझ्या लक्षात आले ती चुणचुणीत मुलगी आहे, काळीसावळी असली तरी बोलघेवडी आहे.. सतत हसत राहायची. आता हिचे घरात रहाणे मावशीला किती रुचते हे पाहायचे, कारण ती दोन महिने रहाण्याच्या दृष्टीने आली होती.)
इथून पुढे – –
नंदा तिच्या आईसोबत आली त्या रविवारी आम्ही दोघ मावशीकडे गेलो. मावशी तिच्या खोलीत टीव्ही पहात होती आणि उषा आणि नंदा खाली बसल्या होत्या आणि टीव्ही पहात होत्या, मला थोडे आश्यर्य वाटले कारण आपल्या खोलीत कुणालाही न घेणारी मावशी या दोघींसमवेत टीव्ही पहात होती.
आम्हाला पहाताच उषा उठली आणि पाणी आणायला गेली, तिच्यापाठोपाठ नंदा पण उठली. नंदाने दोन ग्लासातून पाणी आणुन दिले, पाणी पिऊन होतं न होतं तोपर्यत चहा आणि बिस्किटे घेऊन उषा आली.
समिधा सर्व पहात होती, मग मावशी तिच्या तब्येतीविषयी सांगू लागली. ऐकंदरीत नंदाचे घरात येणे मावशीला रुचलेले दिसलें.
तीन चार दिवस झाले असतील, अचानक मावशीचा फोन आला
“अरुण, उषा पाच हजार मागते आहे ऍडव्हान्स, तिला काही नंदासाठी खरेदी करायची आहे म्हणे, मी तिला नाही म्हंटल, तिचे मागील महिन्यांचे पैसे पोच आहेत, आता तिला पैसे कसे देणार? तिने बुडवले तर?
मी तिला म्हंटले “द्यायला लाग पैसे, ती नाही बुडवायची आणि तिने नाही दिले तर मी देईन तुझे पैसे ‘.
मावशीचे समाधान झाले असावे. तिने उषाला पाच हजार दिले बहुतेक कारण दुसऱ्या दिवशीच तिचा परत फोन आला “अरे अरुण, काल मी उषाला पाच हजार दिले मग दोघी बाहेर गेल्या, तिने नंदासाठी ड्रेस घेतले, चप्पल घेतले पण मला कमाल वाटली तिने माझ्यासाठी कॉटनचे मस्त गाऊन आणले, घरात चालायला मऊ स्लीपर आणले, फ्रीझला कव्हर आणले, मिक्सरला कव्हर आणले, बघ.. या गोष्टी हव्याच होत्या.. माझ्या लक्षातच आले नव्हते.. मऊ स्लीपर मुळे मला घरात फिरायला बरे जाते ‘.
एकांदरीत मावशी समाधानी होती हे बरे, नाहीतर माझी धावपळ होणार होती.
पुढील रविवारी मी गेलो तेंव्हा मावशी, उषा आणि नंदा पत्ते खेळत होती, त्त्यांचा पाच तीन दोन खेळ रंगात आला होता. मला पहाताच मावशी म्हणाली “अरुण, खुप दिवसांनी पत्ते खेळतेय मी, या नंदाने हे पत्ते शोधून काढले बघ, आता नंदा मला हरवते आहे एकसारखे.
मावशी कृतकोपाने नंदाकडे पहात म्हणाली.
मला मावशीचे हे रूप नवीन होते. मग मी थोडावेळ त्यान्च्या खेळात सामील झालो, माझ्या लक्षात आले मावशी आणि नंदा यांचे सूत कमालीचे जुळले होते.
मावशी आता हळूहळू चालू लागली, आता फिजिओ येणे बंद झाले पण उषा आणि नंदा तिच्या पायाला मालिश करू लागल्या आणि मावशीला ते आवडू लागले.
एकदा मावशीने मला फोन केला “अरे अरुण, येताना बुद्धिबळसेट घेऊन ये बाबा, ही नंदा मला बुद्धिबळ शिकवते म्हणते ‘… मला कमाल वाटली.. मावशी या वयात बुद्धिबळ शिकणार आणि ते पण खेड्यातल्या मुलीकडून.. मी रविवारी बुद्धिबळसेट नेऊन दिला आणि नंदा मावशीला बुद्धिबळ शिकऊ लागली. मग मावशी सांगायची “काल उषा आणि नंदाने मला खाली बागेत नेलं.. कधी उषाने भाजी आणायला गेली असताना भेळ घेऊन आली, कधी उसाचा रस आणला.. मी समाधानी होतो. नाहीतर माझी धावपळ झाली असती.
आता मावशी उषाच्या जेवणाची तारिफ करायची, तिच्या हातचे माश्याचे कालवण तिला फार आवडायचे. एकदा मला म्हणाली “अरे या नंदाचा आवाज चांगला आहे, सतत गुणगुणत असते… काल ही काय गुणगुणते म्हणून हळूच दाराला कान लावला तर स्वातंत्रविरांचे गाणे “, ने मजसी ने मात्रभूमिला.. सागरा प्राण तळमळला ‘…
मला एवढा अभिमान वाटला या पोरीचा, नाहीतर मुंबईतील पोरी कसल्या कसल्या जिंगल्स ऐकत असतांत ‘.
आता मावशी, उषा आणि नंदा यांचे त्रिकुट जमले होते, आयुष्यात कधीही कुणालाही जवळ न करणारी मावशी या दोघी मायलेकीच्या अगदी जवळ गेली होती.
म्हणेपर्यत मे महिना संपत आला आणि उषाला गावी जायचे वेध लागले, तिची कोण वाट पहात होते म्हणून नव्हे तर नंदाची शाळा सुरु होणार होती आणि मावशीकडे सहा महिन्यासाठीच ती आली होती. मी उषाचे आणि नंदाचे रेल्वे तिकीट काढले आणि मावशीला फोन करून सांगितले, मावशी काही बोलली नाही.
उषा आणि नंदाने गावी जायची तयारी केली. आपली बॅग त्या आवरू लागल्या. नंदाला मुंबई फार आवडली म्हणे पण आता तिची शाळा सुरु होणार होती आणि मुंबईत तसे तिचे कुणीच नव्हते.
मी चार जून रोजी या दोघीना रेल्वेत बसवायला म्हणून मावशीच्या घरी गेलो. मावशी एकटी हॉलमध्ये बसुन होती. माझ्याशी बोलली नाही. मी आतल्या खोलीत जाऊन उषाला मी आल्याचं सांगितलं. त्या दोघी तयारीत होत्या. त्या दोघी ब्यागा घेऊन बाहेर आल्या. दोघीनी मावशीला नमस्कार केला. मावशी गप्प होती. दोघींच्या डोळ्यात पाणी जमा झालं होतं.
उषा आणि नंदा शेवटचे हे घर पहात होत्या. उषा या घरात सहा महिने राहिली आणि नंदा दोन महिने. दोघीनी आपआपल्या ब्याग उचलल्या आणि मावशीला “येतो ‘, म्हणत डोळ्यातील अश्रू थोपवत बाहेर पडल्या. मी पण मावशीला “, , येतो ग यांना गाडीत बसवून ‘असे म्हणून बाहेर पडलो.
टॅक्सी स्टेशनकडे धावत होती. मी पुढे बसलो होतो, माझं लक्ष होतं दोघी रुमालाने डोळे पुसत होत्या.
मी दोघीना डब्यात बसवलं, अजून पाच मिनिटे होती गाडी सुटायला. एवढ्यात माझा फोन वाजू लागला. मावशीचा फोन होता
“अरुण, त्या दोघीना घेऊन ताबडतोब घरी ये, मी त्यान्च्याशिवाय राहू शकत नाही रे ‘…
“अग मावशी, असं काय करतेस? उषा सहा महिन्यासाठीच आली होती आणि नंदाची शाळा नाही का?
“ते सर्व माहित आहे मला, मी तुझी मावशी म्हणून सांगते आहे, तू त्याना गाडीतून उतरव आणि टॅक्सीने घरी आण, जास्त बोलू नकोस.. मी सांगते तसे कर.. नाहीतर गाडी सुटेल..
मी त्या दोघीना ब्यागा घेऊन उतरायला सांगितले. त्याना कळेना काय झाले?
मी स्टेशनबाहेर येत होतो, माझ्या मागून त्या दोघी.
मी परत टॅक्सी पकडली आणि मावशीच्या घरी आलो. उषा परत परत “काय झाला.. कित्याक परत आणलास ‘, असं विचारत होती. मी कसलेच उत्तर दिले नाही.
मावशीच्या घराच्या दारात मावशी दार उघडून वाट पहात होती. त्या दोघीना पहाताच ती पुढे झाली आणि दोघीना मिठीत घेऊन रडू लागली.
“, अरुण, मी नाही राहू शकत या दोघी शिवाय, एवढी वर्षे मी माणुसघाणी होते, कुणाचा सहवास मला नको असायचा पण माणसाची साथसोबत किती महत्वाची हे या दोघींच्या सहवासाने कळलं. खरंच गेले सहा महिने मी आंनदात घालवले कारण उषा होती घरात, मग ही नंदा आली.. मला बुद्धिबळ शिकवणारी.. कुणीतरी घरात लहान पण हवंच… आम्हला मुलं नाहीत त्यामुळे हे घर कस उजाड झालं होतं.. पैसे खुप असले म्हणून काय झाले.. माणसे सहवासाला नसतील तर.. काय करायचे त्या पैशाचे?
उषा, तू इथेच राहा.. माझी बहीण म्हणूंन.. नाही म्हणू नकोस उषा… तुला काही कमी पडणार नाही..
या नंदाला येथेच उत्तम शाळेत घालूया, गाण्याच्या क्लासला घालूया.. काय आवाज आहे तिचा.. तीच गाणं जपायला हवं.
उषा, नंदा तुम्ही माझ्याजवळ हव्यात.. नाही म्हणू नका.. आपण आंनदात राहू.. होय म्हण उषा..
होय म्हण ‘.
मावशीचे अश्रू पुसत उषा मान हलवून “होय.. होय ‘म्हणत होती.. नंदा केंव्हाच मावशीला बिलगली होती.
मी कोपऱ्यात उभा राहून डोळे पुसत पुसत ही साथसोबत पहात होतो.
– समाप्त –
© श्री प्रदीप केळुसकर
मोबा. ९४२२३८१२९९ / ९३०७५२११५२
≈संस्थापक संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित / मंजुषा मुळे/ गौरी गाडेकर≈
मनमंजुषेतून 
इंद्रधनुष्य 
जिवलग मित्र सारे! 
साप्ताहिक स्तम्भ – लेखनी सुमित्र की # ३०१ ☆
संजय दृष्टि – अनुभव
श्री संजय भारद्वाज 
इस साधना का मंत्र होगा – ॐ गं गणपतये नमः।
