Blog

डॉ गंगाप्रसाद शर्मा ‘गुणशेखर’ 

(डॉ गंगाप्रसाद शर्मा ‘गुणशेखर’ पूर्व प्रोफेसर (हिन्दी) क्वाङ्ग्तोंग वैदेशिक अध्ययन विश्वविद्यालय, चीन ।  वर्तमान में संरक्षक ‘दजेयोर्ग अंतर्राष्ट्रीय भाषा सं स्थान’, सूरत. अपने मस्तमौला  स्वभाव एवं बेबाक अभिव्यक्ति के लिए प्रसिद्ध। आज प्रस्तुत है डॉ गंगाप्रसाद शर्मा ‘गुणशेखर ‘ जी  की एक भावप्रवण कविता   “गांधी और जीवन मूल्य “। डॉ गंगाप्रसाद शर्मा ‘गुणशेखर ‘ जी  के आज के सन्दर्भ में इस सार्थक एवं  विचारणीय विमर्श के लिए उनकी लेखनी को सादर नमन।  ) 

चार-चार जवान बेटियाँ

लदी हैं छाती पर सताना के

पर कौन बाँचे सताना

और उनकी अनब्याही लड़कियों की व्यथा

सताना को सताना नहीं इज़्ज़त से

छोटी की माँ के नाम से पुकारते हैं लोग

फिर भी इनकी कथा में

कोई रुचि ही नहीं लेता

तभी तो रह गई है अनकही की अनकही

छोटी की माँ और इन सबकी भी यह

अकथ कहानी कि

हँस नहीं सकतीं ये ठठाकर

बड़े बाप की बेटियों की तरह

मेले-ठेले नहीं जा सकतीं

मेहनत-मजूरी वाली मज़बूत कलाइयों के बावज़ूद

डरी-डरी रहती हैं मर्दों के सामने

कहानी में कथा रस चाहिए

पर यहाँ भरे भादों में भी सूखी पड़ी है

इनकी कथारस की कुइयाँ

जब पास में कुछ नहीं तो कोई क्यों

ले जाए इन गरीब अभागिन गउओं को

क्यों बाँधे अपने खूँटे

खूँटे तो बहुत हैं पर उनमें

मढ़वाने के लिए चाहिए

दस-दस तोले सोने का पत्तुर

और इनके यहाँ

किसी के मरने पर भी

मुँह में सोने का पानी डालने तक के लिए

मासा भर की कील भी नहीं निकलती

इनमें से किसी की नाक में तो

कहाँ से लाएँ सोने का इतना चौड़ा पत्तुर

जिनसे मढ़ी जा सके

थूहड़ की मेखों(वरों) की गोबरैली देह

इसीलिए तो सताना राज़ी हैं

किसी दोहाजू पर भी बड़ी वाली के लिए

इन अनब्याही लड़कियों की

राँड़-बेवा माँ के घर में भी

सोने का न निकलना

बहुत बुरा लगता है लड़के वालों को

थूकने लगते हैं आँखें बचा-बचाकर

छोटी भी अब छोटी नहीं रही बड़ी हो गई है

रोज़ किसी न किसी शीशे के टुकड़े में

अपना चेहरा निहारती है

उसे डर है कि कहीं

उसके चेहरे की भी चमक न चली जाए

एड़ियाँ भी फट न जाएँ

उसकी अपनी ही बड़ी बहनों की तरह

इसीलिए नहाती रहती है घंटों

झाँवे से घिस-घिस कर इतनी लाल कर लेती है एड़ियाँ

कि जैसे अभी-अभी लगा लिया हो आलता

किसी के यहाँ भी संतरे के छिलके पाती है तो

सबकी आँख बचाकर  उठा लाती है

रगड़ती है गालों पर कि झाईं न पड़े

टकसाल से निकली चवन्नी की तरह

अब भी चमकना चाहती है छोटी

वह भी जानती है कि

रीतिकाल के कवियों की नायिका की लुनाई

यानी चमड़ी की चमक ही होगी

उसे वरने वाले की पहली व आखिरी पसन्द

अब तो किसी के पास

खड़ी भी नहीं हो सकती

अपनी बड़ी बहिनों की तरह ही छोटी भी

काँटा चुभने पर भी ठिठके तो

लोगों के कान सनसनाने लगते हैं

आँखें नाच उठती हैं

दवा लेने भी

अपने भाई की साइकिल तक पर

नहीं जा  सकतीं छोटी और उसकी बहनेंं हँड़हिया बाज़ार

कभी- कभी तो

पैदल ही जाती हैं माँ (असमय बूढ़ी हुई माँ) को

संग-संग घसीटते हुए

डॉक्टर के पास

कोई मील भर की भी दूरी नहीं

इसी में दस जगह बैठती हैं सताना

कभी सूखा कभी बाढ़

यह नहीं कि छोटी की माँ उर्फ सताना नहीं जानतीं कि

उनके साथ-साथ खेती भी

हो गई है राँड़

फिर भी आस लगाए रहती हैं

हर फ़सल पर कि जीने भर को अन्न

(कुछ न कुछ)तो मिल ही जाएगा

आज नहीं तो कल मिल ही जाएँगे वर भी

जैसे मिल गए थे उसकी बहनों को

ऐसे अनब्याही ही नहीं बैठी रहेंगी

उसकी लड़कियाँ भी।

 

©  डॉ. गंगाप्रसाद शर्मा ‘गुणशेखर’

सूरत, गुजरात

≈ ब्लॉग संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडल (हिन्दी) – श्री विवेक रंजन श्रीवास्तव ‘विनम्र’/श्री जय प्रकाश पाण्डेय  ≈

(प्रतिष्ठित साहित्यकार श्री विवेक रंजन श्रीवास्तव ‘विनम्र’ जी के साप्ताहिक स्तम्भ – “विवेक साहित्य ”  में हम श्री विवेक जी की चुनिन्दा रचनाएँ आप तक पहुंचाने का प्रयास करते हैं। श्री विवेक रंजन श्रीवास्तव ‘विनम्र जी, अतिरिक्त मुख्यअभियंता सिविल  (म प्र पूर्व क्षेत्र विद्युत् वितरण कंपनी , जबलपुर ) में कार्यरत हैं। तकनीकी पृष्ठभूमि के साथ ही उन्हें साहित्यिक अभिरुचि विरासत में मिली है।  उनका कार्यालय, जीवन एवं साहित्य में अद्भुत सामंजस्य अनुकरणीय है। आज प्रस्तुत है श्री विवेक जी की एक समसामयिक एवं सार्थक व्यंग्य  उल्लू जिंदाबाद !  इस सार्थक व्यंग्य के लिए श्री विवेक रंजन जी  का  हार्दिकआभार। )

☆ साप्ताहिक स्तम्भ – विवेक सहित्य # 80 ☆

☆ व्यंग्य – उल्लू जिंदाबाद ! ☆

अमेरिका में गधे और हाथी की रेस में गधे जीत गए बाईडेंन का चुनाव चिन्ह गधा था, और ट्रम्प का हाथी।

चुनावो के समय अपने देश मे भी अचानक २००० रुपयो की गड्डियां बाजार से गायब होने की खबर आती है,  मैं अपनी दिव्य दृष्टि से देख रहा होता हूं कि २००० के गुलाबी नोट धीरे धीरे  काले हो रहे हैं.

अखबार में पढ़ा था, गुजरात के माननीय १० ढ़ोकलों  में बिके.  सुनते हैं महाराष्ट्र में पेटी और खोको में बिकते हैं.  राजस्थान में ऊंटों में सौदे होते हैं।

सोती हुई अंतर आत्मायें एक साथ जाग जाती हैं  और चिल्ला चिल्लाकर माननीयो को सोने नही देती.  माननीयो ने दिलों का चैनल बदल लिया ,  किसी स्टेशन से खरखराहट भरी आवाजें आ रही हैं तो  किसी एफ एम  से दिल को सुकून देने वाला मधुर संगीत बज रहा है,  सारे जन प्रतिनिधियो ने दल बल सहित वही मधुर स्टेशन ट्यून कर लिया.  लगता है कि क्षेत्रीय दल,  राष्ट्रीय दल से बड़े होते हैं,  सरकारो के लोकतांत्रिक तख्ता पलट,  नित नये दल बदल,  इस्तीफे, के किस्से अखबारो की सुर्खियां बन रहे हैं.  हार्स ट्रेडिंग सुर्खियों में है। यानी घोड़ो के सौदे भी राजनीतिक हैं।

रेस कोर्स के पास अस्तबल में घोड़ों की बड़े गुस्से,  रोष और तैश में बातें हो रहीं थी.  चर्चा का मुद्दा था हार्स ट्रेडिंग ! घोड़ो का कहना था कि कथित माननीयो की क्रय विक्रय प्रक्रिया को  हार्स ट्रेडिंग  कहना घोड़ो का  सरासर अपमान है.  घोड़ो का अपना एक गौरव शाली इतिहास है.  चेतक ने महाराणा प्रताप के लिये अपनी जान दे दी, टीपू सुल्तान,  महारानी लक्ष्मीबाई  की घोड़े के साथ  प्रतिमाये हमेशा प्रेरणा देती है.  अर्जुन के रथ पर सारथी बने कृष्ण के इशारो पर हवा से बातें करते घोड़े,   बादल,  राजा, पवन,  सारंगी,  जाने कितने ही घोड़े इतिहास में अपने स्वर्णिम पृष्ठ संजोये हुये हैं.  धर्मवीर भारती ने तो अपनी किताब का नाम ही सूरज का सातवां घोड़ा रखा.  अश्व शक्ति ही आज भी मशीनी मोटरो की ताकत नापने की इकाई है. राष्ट्रपति भवन हो या गणतंत्र दिवस की परेड तरह तरह की गाड़ियो के इस युग में भी,  जब राष्ट्रीय आयोजनो में अश्वारोही दल शान से निकलता है तो दर्शको की तालियां थमती नही हैं. बारात में सही पर जीवन में कम से कम एक बार हर व्यक्ति घोड़े की सवारी जरूर करता है.  यही नही आज भी हर रेस कोर्स में करोड़ो की बाजियां घोड़ो की ही दौड़ पर लगी होती हैं.  फिल्मो में तो अंतिम दृश्यो में घोड़ो की दौड़ जैसे विलेन की हार के लिये जरूरी ही होती है,  फिर चाहे वह हालीवुड की फिल्म हो या बालीवुड की.  शोले की धन्नो और बसंती के संवाद तो जैसे अमर ही हो गये हैं.  एक स्वर में सभी घोड़े हिनहिनाते हुये बोले  ये माननीय जो भी हों घोड़े तो बिल्कुल नहीं हैं.  घोड़े अपने मालिक के प्रति  सदैव पूरे वफादार होते हैं जबकि प्रायः नेता जी की वफादारी उस आम आदमी के लिये तक नही दिखती जो उसे चुनकर नेता बना देता है.

वाक्जाल से,  उसूलो से उल्लू बनाने की तकनीक नेता जी बखूबी जानते हैं.  अंतर्आत्मा की आवाज  वगैरह वे घिसे पिटे जुमले होते हैं जिनके समय समय पर अपने तरीके से इस्तेमाल करते हुये वे स्वयं के हित में जन प्रतिनिधित्व करते हैं और अपने किये गलत को सही साबित करने के लिये इस्तेमाल करते हैं.   नेताजी बिदा होते हैं तो उनकी धर्म पत्नी या पुत्र कुर्सी पर काबिज हो जाते हैं.  पार्टी अदलते बदलते रहते हैं  पर नेताजी टिके रहते हैं.  गठबंधन तो उसे कहते हैं जो सात फेरो के समय पत्नी के साथ मेरा,  आपका हुआ था.  कोई ट्रेडिंग इस गठबंधन को नही  तोड़ पाती.   यही कामना है कि हमारे माननीय भी हार्स ट्रेडिंग के शिकार न हों आखिर घोड़े कहां वो तो “वो” ही  हैं !

वो उल्लू होते हैं,  और उल्लू लक्ष्मी प्रिय हैं,  वे रात रात जागते हैं,  और सोती हुईं गाय सी जनता के काम पर लगे रहते हैं । इसलिए अपना नारा है,  उल्लू जिंदाबाद!

© विवेक रंजन श्रीवास्तव, जबलपुर

श्री सुहास रघुनाथ पंडित

☆ कवितेचा उत्सव ☆ पु. ल. देशपांडे जन्मदिवस विशेष – पु.ल………एक शब्दगुंफण ☆ श्री सुहास रघुनाथ पंडित ☆ 

स्व पुरुषोत्तम लक्ष्मण देशपांडे (पु. ल. देशपांडे)

जन्म – 8 नोवेम्बर 1919, मुंबई

सुसह्य व्हावे जगणे म्हणूनी विनोद केला तुम्ही

विनोद म्हणजे टवाळ खोरी,अर्थ काढला आम्ही.

 

विदुषी आणि विद्वानांनी इथे नसे  कमतरता

उपदेशाच्या नित्य वाहती  अमृतमय सरिता.

 

थकली काया,थकला मेंदू,कोण तया खुलवेल

नित्य ‘उद्या’ चे स्वागत करण्या कोण मना फुलवेल.

 

यंत्रामध्ये, शास्त्रामध्ये  पिचून  जाता  जीव

कुणा न आली दया आमुची,कुणा न आली कीव.

 

अशाप्रसंगी हास्यदूत तुम्ही बनून आला जगती

विनोद अस्त्रा सहज उचलले लढण्या अवतीभवती.

 

खिल्ली उडवून, उपरोधाने,कधी काढले चिमटे

तव शब्दांच्या दर्पणी बघता,खूण मनाला पटे.

 

प्रवासातले अनुभव केले  कथन विनोदातून

जीवन यात्रा पार होतसे  सहज तया ऐकून.

 

जगत्पटावर बहुरूप्याचे  पात्र तुम्ही हो झाला

विनोद आणिक मार्मिकतेचा संगम तुम्ही केला.

 

सप्तसुरांचा साज चढवूनी कधी गाईली कवने

मुक्त कराने मुक्तांगणी तुम्ही पेरीत गेला दाणे.

 

कधी न चुकला जागा कोठे जे जे होते तुजपाशी

माझे माझे कधी न म्हटले,उधळीत गेला सर्वांपाशी.

 

हास्यरसाच्या वर्षावाने अक्षर अक्षर झाले ताजे

पैलू बघता व्यक्तित्वाचे जो तो म्हणतो ‘पुलं माझे.’

 

‘पु.ल.’म्हणता पुलकित होती अजून अमुची मने

पुन्हा न होणे, तुम्हासारखे,  सरस्वतीचे लेणे.

 

©  श्री सुहास रघुनाथ पंडित

सांगली (महाराष्ट्र)

मो – 9421225491

≈ संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – श्रीमती उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित  ≈

सुश्री नीलाम्बरी शिर्के 

प्रकाशित पुस्तके –स्पंदन ,आत्मधून

आवड – वाचन, लिखाण, प्रवास, मैत्र जपणे, काव्यवाचन, व्याख्याने देणे

 ☆ कवितेचा उत्सव ☆ पापण्यातील आसवांना ☆ सुश्री नीलाम्बरी शिर्के ☆ 

पापण्यातील आसवांना

बांध पक्का बांधला

वाहतो जलौघ वेगे

तोल सावरून आतला

 

काळजातील यातना

अंतरातच कोंडल्या

तडकल्या भिंती जिथे

धीर धरूनी सांधल्या

 

थेंबही आता न येतो

पापणी काठावरी

हुंदक्यांना धाडले

काळजाच्या अंतरी

 

ओठांवरती विराजे

धीरगंभीर हास्यरेषा

जीवनाला कळाली

जिंदगीची गूढ भाषा

©  सुश्री नीलांबरी शिर्के

≈ ब्लॉग संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – श्रीमती उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित ≈

श्री शामसुंदर महादेवराव धोपटे

☆ कवितेचा उत्सव ☆ निवृत्त ☆ श्री शामसुंदर महादेवराव धोपटे ☆

निवृत्त झालो कालच.……..

अन वेळ झाली तरी राहिलो घरीच .

 

ती लगबग..

काही राहिले का…आठवणे

उगाच पॅन्टचे खिसे चाचपडणे

पाकीट,चाव्या,रुमाल आत असूनही

उगाच त्यावरून हात फिरवणे.

पुन्हा पुन्हा भिंतीवरील घड्याळात पाहणे.

 

“अहो……. मोबाईल घेतला ना”.

ऐकताना चार्जिंग  तपासायचे

पुसलेल्या गाडीकडे उगीचच पहायचे.

कालचे महत्वाचे कागद मीच ठेवले,दिसत नाहीत म्हणून

पोरांवर ओरडायचे

अन कुणाचाही फोन कां नाही…..

मन बेचैन  व्हायचे

वाढलेले  अन्न,पेपर वाचत आत ढकलायचे.

 

आज काहीच नाही………

निवांत…..रिक्ततेची  जाणीव.

 

एक आवाज अंतर्मनाचा

जग………स्वतःच्या आनंदासाठी

निर्भयांच्या ,असह।य्यांच्या मदतीसाठी

जग ……लढण्यासाठी,दमनाच्या विरोधाशी,

जग…….वसुधेच्या अन मानवतेच्या रक्षणासाठी

अन् वेळ झाली….

 

उठलो मी नव्या उमेदीने

जीवन पूर्ततेसाठी.

 

© श्री शामसुंदर महादेवराव धोपटे

चंद्रपूर

मो. 9822363911

≈ ब्लॉग संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – श्रीमती उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित  ≈

सुश्री मंजुषा सुनीत मुळे

☆ जीवनरंग ☆ ससा आणि कासव — उत्तरार्ध ☆ सुश्री मंजुषा सुनीत मुळे ☆ 

मग त्याने अगदी लगेच आपला नवा दिनक्रम सुरू केला. पण जेमतेम एका महिन्यातच हे असं कशाला तरी बांधून घेण्याचा, ध्येय गाठण्यासाठी नेमाने प्रयत्न करण्याचा त्याला कंटाळा आला. आणि त्याने ठरवलं ….. ‘आता हे सगळं पुरे. झालोय मी आता पुरेसा सक्षम‘ ……आणि बाकी कसलाही विचार न करता तो बाहेर पडला.

‘आता शर्यतीसाठी एकच एक शिखर नाही, तर प्रत्येक प्राण्याबरोबर वेगळ्या वेगळ्या शिखरासाठी स्पर्धा लावायची ….. निश्चित ठरलं. मग त्याने पटापट प्राण्यांचा क्रम ठरवला. ….. आधी हरीण … ते काय… आधी जोरात पळेल, मग लगेच दमून थांबेल…. मग… जिराफ. .. स्वतःची इतकी उंच मान सांभाळत कितीसा लांब जाऊ शकणार आहे तो ?….. मग …हत्ती… त्याचं एक पाऊल म्हणजे माझी बारा- पंधरा पावलं…. तो कसला जिंकणार? … आता त्याचा आत्मविश्वास फारच वाढला होता…. आधी या तिघांना जिंकूया…मग वाघ- सिंह- चित्ता शंभरदा विचार करतील मी त्यांना स्पर्धा लावायची का असं विचारल्यावर….. या आत्मप्रौढीनेच तो इतका फुगला होता…पण त्याला मात्र आपण खूप सशक्त झाल्यासारखं वाटत होतं.

…… मग झाली एकदाची स्पर्धा सुरू … हरणाने त्याला बघता बघता सहज हरवलं….. जिराफ कधी पुढे गेला हे तर त्याला कळलंच नाही…. आणि मिजाशीने हत्तीकडे पहाता पहाता, त्याच्याच पायाखाली तुडवला जाण्यापासून तो थोडक्यात वाचला, आणि नाईलाजानेच थांबला. आणि तेव्हा त्याच्याकडे पाहून कुचेष्टेने हसणारे इतर कितीतरी ससे आणि काही प्राणी त्याला दिसले. त्याच्याही नकळत त्याचा माज उतरायला लागला होता. तिथून कसातरी पळ काढून, धापा टाकतच तो एका जलाशयापाशी पोचला. तहानेने, भुकेने तो अगदी व्याकूळ झाला होता, पण आता त्याला एक पाऊलही उचलवत नव्हते. अगदी म्लान झालेला तो तिथेच काठावर धपकन बसला. इतक्यात अचानक तो वृद्ध ससा तिथे आला. या सशाला पाहून त्याला खूप वाईट वाटले. आता याला सावरायला हवे या विचाराने तो त्याच्याजवळ गेला …… “बाळा दमलास ना पळून पळून? पण जिंकलास का?”

“नाही ना?”

“जाऊ दे. आता पाणी पिऊन घे. इथलं गवत खा. आणि डोकं शांत झालं की विचार कर. सतत नुसता पळत राहिलास. पण इतक्या दिवसात स्वतः साठी किती जगलास? या जलाशयाइतकं शांत, स्थिर मन कधी अनुभवलं आहेस का ? यातले मासे बघ, राजहंस बघ … कसे आनंदात आहेत. त्यांनाही असं जगण्यासाठी खूप धडपडावं लागतं, खूप धावपळ करावी लागते, पळापळ करावी लागते …. पण इतरांना हरवण्यासाठी ते कधीच काही करत नाहीत….

मान्य आहे हे जग आता स्पर्धेचे झाले आहे. पण ती स्पर्धा आता आधी स्वतःशीच करायला हवी. कालच्यापेक्षा आज मी कसा पळलो, आणखी पुढे जाण्यासाठी मी स्वतःच स्वतःत काय सुधारणा करायला पाहिजेत, काय बदलायला पाहिजे, काय सोडायला पाहिजे, याचा पूर्ण विचार कर. आयुष्यात कितीही ध्येये गाठायची असली तरी एकावेळी एकाच ध्येयाचा ध्यास घेणे श्रेयस्कर असते असं जाणती माणसं म्हणतात म्हणे. तेही नीट लक्षात ठेव……आणि मग निर्धास्तपणे उतर स्पर्धेत.

बघ मग एक दिवस तुझ्याही नकळत तू नक्की जिंकशील”……………………

………पुढे काही वर्षातच ससा खरंच जिंकतो आणि या गोष्टीची इतिश्री होते…….

© सुश्री मंजुषा सुनीत मुळे

९८२२८४६७६२.

≈ ब्लॉग संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – श्रीमती उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित  ≈

सौ ज्योती विलास जोशी

☆ विविधा ☆ सत्यवानाची सावित्री  ☆ सौ ज्योती विलास जोशी ☆ 

जवळपास गेली चाळीस वर्षे इंदू माझ्या घरी काम करते ती माझ्याकडे आली तेव्हा आम्हा दोघींची मुले पहिलीत होती आज आम्हा दोघींच्या घरी गोकुळ आहे.

इतक्या वर्षांचा ऋणानुबंध आमचा! आता ती आमच्या कुटुंबातीलच एक झाली आहे. स्वतःचं एवढं मोठं कुटुंब असूनही ती माझ्या घरात रमलेली असते. आणि माझ्यात गुंतलेली!

तिचा सगळा जीवनप्रवास तसा खडतरच! अशिक्षिततेची झालर असलेलं जिणं तिच!! ठेंगणी ठुसकी अशी इंदू कष्ट करून नीटनेटका संसार करणारी अशी.. ‘तुमच्या वानी तुमच्या वानी’असं म्हणून जमेल तेवढं माझं अनुकरण करणारी . अशी ही इंदू……

माझ्याच घरात तिने स्वयंपाकाचे धडे घेतले. जेवढ्या म्हणून माझ्या गोष्टी तिने डोळ्याने पाहिल्या हाताने शिकल्या त्याचं तिला अप्रूप आहे. वेळोवेळी केलेल्या मदतीचे भान ती ठेवते पण तिच्या नशीबाची गाडी मी पळवू शकत नाही हे तिला चांगलेच ठाऊक आहे.

तिचा नवरा पहिल्यापासूनच व्यसनी…रोजची भांडण रोज वाद, कधीकधी होणारा नशेचा अतिरेक हे मी इतकी वर्ष पाहात आले आहे जीवनाचा समतोल राखत ती बिचारी जन्मभर राबते आहे.

सततच्या व्यसनासाठीच्या पैशाची मागणी आणि पुरवले नाहीत की होणारी मारहाण यांनी कातावून गेलेली इंदू माझ्याकडे आल्यावर सगळं दुःख विसरते आताशा तर रोजचेच रडगाणे गायचे ही तिने सोडून दिलेआहे.

कधीतरी तिचा चेहरा पडलेला दिसला की मी खोदून तिला विचारत असते पण दुःखाचं प्रदर्शन मांडायचं आणि नवऱ्याला नावं ठेवायची हे तिच्या स्वभावात नाही पण अती झाले की कधीतरी ती माझ्यापुढे मोकळी होते.

करोनाचे अस्मानी संकट आले तशी तिच्या जीवनाची घडीच विस्कटली यंत्रमाग बंद पडले. दोन्ही मुलांचं काम गेलं. पैशाची चणचण भासू लागली. माझ्याकडून होता होईल तेवढी मदत करत होतेपण ती खिन्न आहे.

त्यात आणखी तिच्या नवऱ्याची रोजची दारूसाठी पैशाची मागणी

चार दिवस सलग ती आलीच नाही तिच्या मुलाचाही फोन लागेना.एखादा दिवस वाट बघावी आणि मग पाठवावं कुणालातरी तिच्याकडे असा मी विचार करत होते तोवरच दारात उभी !मान खाली घालून काहीशी अस्वस्थच दिसली .घरात आली आणि मटकन खाली बसली. आणि ओक्साबोक्शी रडायला लागली माझ्या मनात शंकेची पाल चुकचुकली ती दुसऱ्याच कारणासाठी….कुणा मुलाला कोवीड झाला की काय असे वाटले. बऱ्याच वेळानंतर बोलती झाली…

“मालक गेलं वहिनी “…..

“अगोबाई कशानं गं? मला एकदम धक्का बसला.”

“वहिनी जनमभर मी त्याला दारूला कधीबी कमी केलं न्हाई.त्यांच्या व्यसनासाठनं राबलो.तुम्हाला ठाव आहे. घरात दुध नसलं तर चालल पर त्याच्यासाठनं मी कायम पैका दिला. परवा दिवशी त्यांच्या हातात पैसे हुतं पर दारू मिळना म्हनूनशान लै चिडचिड चिडचिड करत हुतं आणि कुठं जाऊन ते हाताला लावत्यात ते काय म्हणतात शनि टायझर पिऊन आलं बघा आनी दवाखान्याला न्यूस तो पतुर डोळ्या देखता गेलं.” असं म्हणून तिने अक्षरशः हंबरडा फोडला.

“म्या त्यांची दारू कवा बंद केली न्हाई. मी त्यांच्या दारू साठनच राबलो का न्हाई वहिनी? मला ठाव असतं दारू कुठं मिळतीया ते तर कुठून बी दारू आनून पाजली असती. त्यांच्यासाठनं काय बी केलं असतं म्या”….. आणि पदर डोळ्याला लावून ती हमसाहमशी रडू लागली

मी आ वासून पाहत बसले त्या सत्यवानाच्या सावीत्रीकडे !!……

© सौ ज्योती विलास जोशी

इचलकरंजी

मो 9822553857

jvilasjoshi@yahoo.co.in

≈ संपादक – श्री हेमन्त बावनकर/सम्पादक मंडळ (मराठी) – श्रीमती उज्ज्वला केळकर/श्री सुहास रघुनाथ पंडित